క్రిందటి శ్లోకం / Previous slOkaH: స్మర వారం వారం ...సంక్షేపరామాయణం - 14, 15
*** *** *** *** *** *** ***
*** *** *** *** *** *** ***
శ్లోకం -16సర్వదాభిగతః సద్భిఃసముద్ర ఇవ సింధుభిఃఆర్యః సర్వసమశ్చైవసదైకప్రియదర్శనః
శ్లోకం -17
స చ సర్వగుణోపేతః
కౌసల్యానందవర్ధనః
సముద్ర ఇవ గాంభీర్యే
ధైర్యేణ హిమవానివ
*** *** *** *** *** *** ***
*** *** *** *** *** *** ***
అర్థం:
(గమనిక: 8వ శ్లోకం నుంచి 20వ శ్లోకం దాకా వాల్మీకి మహర్షికి వివరిస్తూ నారద మహర్షి రాముని సుగుణాల గురించి చేసిన వర్ణన వుంటుంది.)
శ్లోకం -16
ఎల్లప్పుడూ నదులతో సముద్రుని వలె సజ్జనులతో (రాముడు) సమీపించబడువాడు. అతడు ఉత్తముడు. అందరితో ఒక్కలా నడుచుకొనువాడు. ఎల్లప్పుడూ అందరికీ ఇష్టుడైనవాడు.
శ్లోకం -17
అతడు సకల గుణసంపన్నుడు. తల్లైన కౌసల్య సంతోషాన్ని ఇనుమడింపజేయువాడు. గాంభీర్యంలో సముద్రునిలాంటివాడు. స్థైర్యంలో హిమవంతునిలాంటివాడు.
*** *** *** *** *** *** ***
*** *** *** *** *** *** ***
ప్రతిపదార్థాలు (శ్లోకంలో వచ్చిన క్రమంలో)
శ్లోకం -16
సర్వదా అభిగతః సద్భిః
సముద్ర ఇవ సింధుభిః
ఆర్యః సర్వసమః చ ఏవ
సదా ఏకప్రియదర్శనః
సర్వదా = ఎల్లప్పుడూ
అభిగతః = సమీపించబడువాడు
సద్భిః = సజ్జనులతో
సముద్ర = సముద్రుని
ఇవ = వలె
సింధుభిః = నదులతో
ఆర్యః = ఉత్తముడు
సర్వసమః = అందరితో ఒక్కలా నడుచుకొనువాదు
సదా = ఎల్లప్పుడూ
ఏకప్రియదర్శనః = అందరికీ ఇష్టుడైనవాడు
శ్లోకం -17
సః చ సర్వగుణోపేతః
కౌసల్యా-ఆనందవర్ధనః
సముద్ర ఇవ గాంభీర్యే
ధైర్యేణ హిమవాన్ ఇవ
సః = అతడు
సర్వగుణోపేతః = సకల గుణసంపన్నుడు
కౌసల్యా-ఆనందవర్ధనః = తల్లైన కౌసల్య సంతోషాన్ని ఇనుమడింపజేయువాడు
సముద్ర ఇవ = సముద్రునిలాంటివాడు
గాంభీర్యే = గాంభీర్యంలో
ధైర్యేణ = స్థైర్యంలో
హిమవాన్ ఇవ = హిమవంతునిలాంటివాడు
*** *** *** *** *** *** ***
*** *** *** *** *** *** ***
श्लोकः - 16
सर्वदाभिगतः सद्भिः
समुद्र इव सिन्धुभिः |
आर्यः सर्वसमश्चैव
सदैकप्रियदर्शनः ||
श्लोकः - 17
स च सर्वगुणोपेतः
कौसल्यानन्दवर्धनः |
समुद्र इव गाम्भीर्ये
धैर्येण हिमवानिव ||
*** *** *** *** *** *** ***
*** *** *** *** *** *** ***
Meaning in English
(NOTE: From the slOkaH 8 until slOkaH 20, the virtues of Rama are described by Narada maharshi to Valmeeki maharshi)
श्लोकः - 16
He is always approached by the virtuous as the ocean is by the rivers. He is noble, alike to all and always dear to all.
श्लोकः - 17
He is endowed with all good qualities. He enhances the delight of his mother Kausalya. He compares with the ocean in profundity and with Himavanta (Himalaya) in firmness.
*** *** *** *** *** *** ***
*** *** *** *** *** *** ***
Word to word meaning (In the same order of occurrence in the slOkaH):
श्लोकः - 16
सर्वदा अभिगतः सद्भिः
समुद्र इव सिन्धुभिः
आर्यः सर्वसमः च एव
सदा एकप्रियदर्शनः
सर्वदा = always
अभिगतः = approached
सद्भिः = by virtuous persons
समुद्र = ocean
इव = just like
सिन्धुभिः = by rivers
आर्यः = noble
सर्वसमः = alike to all
सदा = always
एकप्रियदर्शनः = is dear to all
श्लोकः - 17
सः च सर्वगुणोपेतः
कौसल्या-आनन्दवर्धनः |
समुद्रः इव गाम्भीर्ये
धैर्येण हिमवान् इव ||
सः = he
सर्वगुणोपेतः = endowed with all good qualities
कौसल्या-आनन्दवर्धनः = enhances mother Kausalya's delight
समुद्रः इव = like ocean
गाम्भीर्ये = in profundity
धैर्येण = in firmness
हिमवान् इव = like Himavanta
*** *** *** *** *** *** ***
*** *** *** *** *** *** ***
To be continued....స్మర వారం వారం ...సంక్షేపరామాయణం - 18
"నదులతో చేరు సముద్రుని వలె "
రిప్లయితొలగించండిచేరు తొలగిస్తే - అర్థం సుబోధమౌతుందేమో
సరిచేశానండి . ధన్యవాదాలు, మాష్టారు 🙏
తొలగించండినోరారా ' రామా ' యని ,
రిప్లయితొలగించండిశ్రీరాముని నామ జపము చేసిన చాలున్ ,
ఆ రాముడె అండ నిలిచి ,
పోరాడును , జనుల కష్టములు పోనడచున్ .
సకల సుగుణ రాశి , శుభలక్షణములు గల
రిప్లయితొలగించండిరూపలావణ్యు , శ్రీరాము , చూపు దిగని
దివ్య మంగళ మూర్తి దేదీప్యమాన
మూర్తిమత్వము కీర్తించ , మునియె నేర్చు .
వసంతపంచమి శుభాకాంక్షలు
రిప్లయితొలగించండిరామాయణ ఘనకార్యాన్ని క్రమం తప్పకుండా
నిర్వహించగల ఘనతలు మీకు ప్రసాదించాలని
అమ్మని కోరుకుంటూ .....
నిలువెల్ల తెల్లని వలువలో వెలుగొందు
వాగ్దేవి ! శారదా ! వందనములు ,
తెల్లదామర పైన తేజరిల్లెడు తల్లి !
బ్రాహ్మీ ! సనాతనీ ! వందనములు ,
బ్రహ్మ విష్ణు శివులు ప్రస్తుతించెడి తల్లి !
పరదేవతా ! నీకు వందనములు ,
పద్మ పుస్తక శుక స్ఫటిక మాలల వెల్గు
పరబ్రహ్మ రూపిణీ ! వందనములు ,
జన్మ జర జాడ్యములు వోవ జగతి గాచు
వర సరస్వతీ మాతరో ! వందనములు ,
ప్రాణులందున బుధ్ధి రూపాన నిలిచి
వరలు మూలపుటమ్మరో ! వందనములు .
పాల నీళ్ళ వేరు పరుపంగ నేర్చిన
హంస నెక్కి తిరుగు నజుని రాణి !
మంచి చెడుల నెంచు మహనీయ బుధ్ధిచ్చి
మమ్ము గావు మమ్మ ! మంజు వాణి .
తప్పక పూర్తి చేస్తానండి, మాష్టారు! మీ ప్రోత్సాహానికి ధన్యవాదాలు!
తొలగించండి