అవీ-ఇవీ-అన్నీ లేబుల్‌తో ఉన్న పోస్ట్‌లను చూపుతోంది. అన్ని పోస్ట్‌లు చూపించు
అవీ-ఇవీ-అన్నీ లేబుల్‌తో ఉన్న పోస్ట్‌లను చూపుతోంది. అన్ని పోస్ట్‌లు చూపించు

23, డిసెంబర్ 2017, శనివారం

మురిపించిన మంౘుకారు మంచిదే సుమీ!


మార్గశిరమేగి  పుష్యమాసమొచ్చి నాలుగు రోజులు.

మార్గశిర పుష్యమాసములు - హేమంత ఋతువు - చలి మిక్కిలిగా ఉండును, మంచు కురియును - అని చిన్నప్పుడెప్పుడో ఎక్కాల పుస్తకంలో చదువుకున్న ఋతువులపాట - వల్లె వేసుకుంటూ - అంతగా చలెక్కని రోజులని లెక్కించుకుంటూ - నిరుడు కురిసిన హిమపాతాల ఫుటోపులు చూసుకుంటూ - మంచెప్పుడు కురుస్తుందా - అని ఎదురు చూడడంతోనే గడిచిపోయింది నిన్నటివరకూ.

ఉత్తర అమెరికాలో శీతాకాలపు మొదటిరోజు డిసెంబర్ 21 అయినా -మా ఊళ్ళో నవంబర్ నుంచే బాగా చలిగా ఉంటుంది - ఉండేది.


శీతవేళ రానీయకు -  అన్న దేవులపల్లివారి పాట నాకిష్టమే!

కానీ - దాంతో పాటే ఏ కాలానికా కాలం - కాలానికి తగినట్లు ఉండడమూ - అలా ఉండడమే ఇష్టం.

ఈ ఏడాది మాత్రం శీతవేళ శీతకన్నేసేసిందీసారి అని బెంగొచ్చేసింది - చలి అంతగా అనిపించక, వణికించక.

కరుగుతున్న ప్రతి క్షణం  చేర్చుకుని
పెరుగుతున్నకాలం ఎవరి కోసం ఆగనిదైనా
అందరినీ తనతో నడుపుతు
కొందరిని తనలో కలుపుకు  
తన దారిన తాను పోయేదైనా ...

కాలపు నడకలో మనిషి పెట్టుకున్న గురుతుల ప్రకారం -

మేరుజ్యోతి తూర్పున వెలగాలి
రేజోతి ఆ వెలుగందుకొని వెన్నెల కురవాలి
వేసంగి వెచ్చగా ఉండాలి
ఆమని పచ్చగా విరియాలి
వానకారు జల్లుల తడపాలి
మంౘుకారు వణకున అణకువ పెరగాలి (చలికి చేతులు కట్టుకు)

వీటిల్లో ఏవి తప్పినా - ఎక్కడో ఏదో తప్పిందనిపించేస్తుంది
ఆ తప్పిందాన్ని ఒప్పించి - నాకు ఒప్పేటట్లుగా నడిపించే దారి తెలీక దిగులుగా ఉంటుంది.

సెలవులకి గూటికి చేరిన అన్నజింక, వాడెక్కడుంటే అక్కడక్కడే కూడా కూడా తిరుగుతున్న బుజ్జిజింక - చెరొక పుస్తకం చదువుతూ - నచ్చినచోట ఒకరు చదివినదాన్నిఇంకొకరికి వినిపించుకుంటూ - గుడిగోపురాల్లో వినిపించే పావురాళ్ళ సందడిలా అనిపించే గుసగుసకబుర్లు, ముసిముసి నవ్వులతో - ఇల్లంతా శీతాకాలపు-పండగ హడావిడి.

నిన్నటి రోజు - ఎప్పట్లాగే బద్ధకంగా నడిచిన పగలు. దీపాలు వెలగ్గానే మేలుకున్న రాత్రి.

నాకెప్పుడూ రాత్రి - అందులోనూ సెలవు రోజుల్లో రాత్రి - పుస్తకంలో మునిగో, మాటల్లో తేలో, పాటల్లో సోలో - కనురెప్ప తానంతట అదే మూత పడేదాకా - పగటికి సాగనంపుగా కాక - కొనసాగింపుగా గడపడం - నాకు చాలా ప్రియం.

అలాంటి ప్రియమైన రాత్రి - నిన్నటిరాత్రి.

రాగాల సరాగాల పాటలతో మొదలుపెట్టి రాజకీయాల-కబుర్ల దాకా రాత్రిని సాగదీసి - అప్పటికే రేపటిలోకి జారుతున్న రాత్రికి వీడ్కోలు పలుకుతూ - Good Night చెప్పుకుంటున్న మా నలుగురికి అప్పటివరకూ మా కబుర్ల జోరులో వినిపించలేదు - కిటికీ అద్దాల మీద "చిటుకు చిటుకు" అంటున్న చిట్టి-చిట్టి ఐసు-ముక్కల శబ్దాలు.

అది వినగానే - మళ్ళీ ఇంకొన్ని కబుర్లు - "మంచు కురుస్తుంది కానీ - ఇల చేరగానే నిలవద"ని ఒకళ్ళు, "లేదు - precipitation ఉందని నా ఫోన్ చెప్తోంది, కురిసినది నిలిచి మురిపిస్తుంద"ని ఒకళ్ళూ - అంటూ, అనుకుంటూ - కిటికీల మీద తాకుతున్న చినుకుల-చిటుకు-శబ్దాలు లెక్కెట్టుకుంటూ బజ్జున్నాం.

అందరికన్నా ముందు లేచిన నాకు - కిటికీలోంచి చూడగానే కనిపించింది ఏంటంటే ...

తెల్లారిన వెలుగు పూత 
వెల్లగా మంచు తెలుపు పూత
ఈ ఏటికిది తొలి మంచు పూత 
నింగిని నేలకు ఒకటే అంచు పూత 



కురిపించి కారును ముంచిన మంచు ఇదే 
మురిపించిన మంౘుకారు మంచిదే సుమీ !





మంచు కురిసినవేళ 
ముగ్గు వేసిన గడపన 
మనసు మురిసేలా 
ముద్దులొలికే ముస్తాబుతో
కనిపించిన అనుకోని బహుమతి 
ఆత్మీయ జెఫ్ సౌజన్యమిది!






21, ఆగస్టు 2017, సోమవారం

పట్టపగలు ౘందమామ కమ్మిన రోజు - ఆకాశం విష్ణుచక్రమై వెలిగిన రోజు

అప్పుడే రెండేళ్ళు అయింది - ఇండియా వెళ్ళి, యింటివారిని చూసి - వెళ్ళొద్దాం ఈ ఏడాది అనుకున్నాం.

తీరా చూస్తే వెళ్ళడానికి వీలు కానన్ని విఘ్నాలు, అవరోధాలు.

అన్నిటికన్నా అసలు విషయం ఏంటంటే వెళ్ళడానికి వలసిన వీసాలు - ముగింపు కొస్తున్న తేదీలతో వెళ్ళ వీల్లేదన్నాయి. 

వాటన్నిటినీ మించి - బుజ్జిజింక - ప్రపంచంలో ఏ మూల ఉన్నా ఆగస్టు-21కి మా గూట్లో మేముండాలి అని పెట్టిన పేచీ.

ఎందుకురా అనడిగితే - "ఎప్పుడో దాదాపు ఐదువందల ఏళ్ళ క్రితం (1442 లో) వచ్చిన గ్రహణపు చుట్టం మళ్ళీ వస్తోంది - మనూరికి. ఇప్పుడు చూడకపోతే మళ్లింకో ఐదు వందలేళ్ళకి కానీ రాదు. అప్పటికి నేనుండను - అందుకే ఇప్పుడు వచ్చినప్పుడు నేనూళ్ళో ఉండాల్సిందే - పట్టువిడుపులు చూడాల్సిందే!" - అని విడుపులేని పట్టు పట్టాడు.

సరే! వస్తున్నాం-వస్తున్నాం అని సంబరంగా చెప్పుకున్న మా రాక-కబురుని మార్చి మళ్ళొచ్చే ఏడాది ఇదే సమయానికి వస్తాం-వస్తాం అని మార్చి చెప్పుకున్నాం.

అలా మొదలయింది - ఈ  అమవసకై ఎదురుచూపు.

జులై ఆఖరివారంలో - అలవాటుగా - ప్రతి ఏడాది చేయించుకునే కంటిపరీక్షకి ఇంటిల్లిపాదీ తరలి వెళ్ళినప్పుడు మా కంటి-వెజ్జు సెకాయ్‌గారి డాక్టరాఫీసులో ఓ కళ్ళజోళ్ళ బొత్తి కనిపించింది - ఊరికే తీసుకోండి - అంటూ.

ఏంటబ్బా ఇవి - చిన్నప్పుడు మన శివకోడు ముసలమ్మ తీర్థంలో కొనుక్కున్న రంగు-రంగు కళ్ళజోళ్ళలా వున్నాయి అని చూద్దునా - అవి గ్రహణాన్ని చూడడానికి వీలైన మేలైన కంటి-జోళ్ళు.

ముందు వైపు రంగులు.... 



వెనక వైపు అక్షరాల-హంగులు...



లాభం, రెండూ, మూడూ,నాలుగూ - అని లెక్కెట్టి - రెండుజోళ్ళ  కళ్ళజోళ్ళు తీసుకున్నాం.

తీసింది నా ఒక్కచెయ్యి అయినా ఆ తీసి-వేత వెనకాల ఒక తల-ఊపు-ఊత, ఒక okay mama -అనే-బుజ్జిజింక-కేరింత వున్నాయి కాబట్టి "తీసుకున్నాం" అనే అనాలి.

ఈలోగా పరీక్ష రాసి, వేసవి సెలవుల  చిటారురోజుల్ని మాతో గడపవచ్చిన అన్నజింక ఒకటి పట్టుకెళ్ళగా మాకు మిగిలినవి ముత్యం-మూడు-కళ్ళజోళ్ళు.

ఎదురు చూడగా చూడగా - ఎవరు ఎదురు చూసినా చూడకపోయినా తన దారిన తాను తిరిగే కాలచక్రం తిరిగి-తిరిగి - ఎంతగానో ఎదురు చూసిన ఆగస్టు-21 తానే రానే వచ్చింది.

బుజ్జిజింక బడి నుంచి బోల్డన్ని మెయిళ్ళు, ఈ-మెయిళ్ళు - మేమందరం బయటకి వెళ్ళి గ్రహణం చూసేస్తామహో - మీ పిల్లలకి కళ్ళజోళ్ళు మేమే ఇస్తామహో - అంటూ.

బళ్ళోవాళ్ళు పిల్లవాళ్ళకి ఇచ్చిన కళ్ళజోళ్ళు ఇలాంటివి ...ముందు రంగు వేరైనా వెనక వున్న అక్షరాలు అక్షరాలా పైనున్న కళ్ళజోడులాంటివే.



సరి! నేనూ, బదరి మా రెండు-జోళ్ళ-కళ్ళకి కావల్సిన రెండు కళ్ళజోళ్ళు - నీకొకటి-నాకొకటి అని పంచుకోగా ఇంకొక జోడు-కళ్ళకి మిగిలిందొక కళ్ళజోడు.

ఇవాళ పొద్దున్నేవెళ్ళేటప్పుడు ఆఫీస్‌లో నేస్తం కోసమని తన కళ్ళజోడుకి జోడుగా ఆ మిగిలిన కళ్ళజోడు కూడా సంచిలో పెట్టుకుని పట్టుకెళ్ళారు బదరి. 

బుజ్జిజింక బడికి వెళ్ళగానే - నాదైన సోమవారపు ఆఫీసు పని మొదలయింది.

సరిగ్గా మధ్యాహ్నం పన్నెండున్నరకి పక్కనున్న కిటికీలోంచి బయటికి చూస్తే - చుట్టూ వున్న చెట్లు కనిపించినంతమేరా,  వాటితో పాటు కనిపించని గాలి కూడా బంగారపు మేలి ముసుగు కప్పుకున్నట్టు - వ్యాఖ్యాతీతమైన అపరంజి వన్నె - కళ్ళను మాయ చేసింది.

ఒంటిగంటకి లంచ్ టైం. ఇంతలో బదరి నుంచి మెసేజ్ - బయటికి వెళ్ళి చూడు - చాలా బావుంది అంటూ.

గబగబా తలుపు తీసుకుని ఒక చేత్తో ఫోన్, ఇంకో చేత్తో కళ్ళజోడు పట్టుకుని వెళ్ళి - బయటికి వెళ్ళగానే - ఎదురింటి తలుపులు తెరుచుకుని ఒక చిన్నిపాప, వాళ్ళమ్మ-  పక్క ఇంటినుంచి ఒకాయన, ఆ ముందు ఇంటినుంచి ఇంకా బోల్డంతమంది - కాళ్ళజోళ్ళు వేసుకుని, కళ్ళజోళ్ళు పెట్టుకుని - మెడ వెన్నుమీదగా వెనక్కి వాల్చి - చూపు మిన్ను మీద సారించి - చూస్తూ వున్నారు - ఊఁ ...ఆఁ ... ఓహ్ ! అంటూ.

నేనూ నా ఫోన్ కింద పెట్టి నా కళ్ళజోడులోంచి ఆకాశంలోకి చూడడం మొదలుపెట్టాను.

అప్పటికే గ్రహణం మొదలయి చాలాసేపు అయిందేమో - చిన్నప్పుడు ఇష్టంగా తిన్న గోరుమిటీ ఆకాశంలో ఉన్నట్టు కనిపిస్తే -  అబ్బా! ౘందమామ నెయ్యిలో దోరగా వేయించిన జీడిపప్పులా నారింజ రంగులో ఎంత బావున్నాడో - అని మురిసిపోబోతూ - ఉండగా తట్టింది - నేను చూస్తున్నది ౘందమామని కాదు - ఆ మామ కమ్మిన సూరీడు-మామనని.

నెమ్మదిగా బంగారపు-వన్నెలో ఉన్న ఎండ తగ్గి - బాపు సినిమాలో కనిపించే వెన్నెల రంగులోకి తిరిగింది - పరిసరాల రంగు.

[బాపు సినిమాలో వెన్నెల రంగు ఎలా ఉంటుందంటే - భక్తకన్నప్ప సినిమాలో - ఎన్నీయల్లో ఎన్నీయల్లో సందామామా - అనే పాట చూడాలి. అది ఎండలో తీసిన వెన్నెల-పాట అని తెలిసిపోతూ ఉంటుంది.]

అలా చూస్తూ చూస్తూ ఉండగానే - చీకటి కమ్మేసింది - చుట్టూ కీచురాళ్ళ రొద మొదలయింది - ఇళ్ళ ముందున్న dusk-lights వెలిగాయి.




మళ్ళీ మళ్ళీ ఇలాంటి సంపూర్ణ సూర్య గ్రహణం చూడబోను కదా - అందుకని  చీకటిని - కీచురాళ్ళ నేపథ్య సంగీత సహితంగా ఒక చిన్న వీడియో కూడా తీసి దాచుకోవాలనిపించింది.

స్మార్ట్‌ఫోనుంటే అప్‌లోడ్లక్కొదవా అని కదా ఐఫోన్నానుడి !!

ౘందమామ సూర్యుడిని మూసిన చీకటుల వేళ ...



సూన్నారాయణుడు విడుదల అవుతుండగా కురిసిన పగటి-వెన్నెలల హేల ...


ఏ ఫోటోకి, వీడియోకి అందని - నేను చూడగలిగిన అందమైన దృశ్యం ఏంటీ అంటే - 
కనురెప్ప పాటులో మాత్రమే చూడగలిగినది-
కనురెప్ప మూసినా కరగిపోనిది-
కాలమెంత గడిచినా కమ్మని కలలా మిగిలిపోయేది-
కాలాలకావల నాలాంటి మరెవ్వరో కల-కాని వేళ చూడగలిగేది-
అది... 
ౘందమామ సూర్యభగవానుడిని పూర్తిగా కప్పేసిన వేళ - ఆ నారాయణుని వేలిపై తిరిగే విష్ణుచక్రమే కనిపించిందా నింగిలో -  అనిపించిన జ్యోతిర్మండలం!!!

19, మార్చి 2016, శనివారం

హలో .... నీకే .... ~ ఇట్లు నేను.

హలో .... నీకే ....

నీకే ... అంటే ? నాకేం పేరు లేదా అంటావా? 
అరరె ... నా ఉద్దేశ్యం నీకు పేరు లేదని కాదు. 
కానీ ఎన్నిపేర్లని సంబోధించను? ఏదో ఒక పేరుతో పిలుద్దామంటే నువ్వు ఒక "నువ్వు" మాత్రమే కాదే ? 
ఎన్నో చోట్ల ఎన్నెన్నో రకాలుగా కనిపించి నన్ను ఆహ్లాద పరుస్తావు, ఆశ్చర్యపోయేలా చేస్తావు, ఆలోచనల్లోకినెడతావు. 
అందుకే నిన్ను అలానే పిలవనీయ్ - ఈ ఒక్కసారికి. 

నువ్వు నాకు పరిచయమూ కాదు అలా అని తెలీదనీ కాదు
నీతో మిత్రత్వమూ లేదు శత్రువ్వీ కాదు
నీకు నా దృష్టిలో స్త్రీ-పురుష భేదమూ లేదు
నాకు నీ గురించి కొంత తెలుసు చాలా ఎక్కువ తెలీదు
మరి నాకెందుకు ఈ ఉత్తరం రాస్తున్నావు అనడుగుతున్నావా?
ఆ విషయానికే వస్తున్నాను.

ఎంత కాదనుకున్నా నీకు నాకు ఎక్కడో వేలు విడిచిన సంబంధం ఉండనే వుంది
ఎలా అంటావా - ఎప్పుడో నీ, నా పూర్వీకులు గుహలలో తిరుగుతున్నప్పుడు మొదటి సారిగా నిప్పు రాజేసినప్పుడు, ఉరుముకి అదిరి ఆకాశానికిచేతులెత్తి మొక్కినప్పుడు, ఎండ కాసి పూవు విరిస్తే సంతోషంతో చిందు వేసినప్పుడు పక్క పక్కనే వుండి వుంటారేమో? 
కాదనగలవా?

తర్వాత తెగలుగా విడి ఖండాలుగా వలసపోయినా, కొత్త కొత్త భాషలు కట్టి మాటలు పేర్చినా నీకూ నాకూ ఇంకా ఒక మనదయిన భాష మిగిలేవుండి వుండాలి - అది నీకేమైనా తెలుసా? మనమెలాంటి సంబంధీకులమో, మనదెలాంటి అనుబంధమో నేను నీకిప్పుడు చెప్పలేకపోయినా ముందు ముందు చదువుతూ వుంటే నీకే తెలుస్తుంది.

ఈ మధ్య కాలంలో చూశావా ఎంతగా ప్రతీ దానికీ చిరాకు పడుతున్నామో అందరమూ? 
అంటే నేనూ నువ్వనే కాదు - ఎందరో నాలాంటి అనేక నేనులు, ఇంకెందరో నీలాంటి అనేకానేక నువ్వులూ - పలికే ప్రతి వాక్యానికి, జరిగే ప్రతి సంఘటనకీ దేని ముఖ విలువ దానిదిగా తీసుకోకుండా మనదైన రంగు పులిమి మనకి కావాల్సిన అర్థం వెతుక్కోవడం అలవాటయిపోయింది కదూ?  

ఒకరు రాసిన రాత బాలేదని, తీసిన సినిమాలో కావాల్సిన సందేశం లేదని, ఎవరు చెప్పిన ఏదీ కూడా అందరూ ఆమోదించేలా లేదని వాదిస్తున్నామే మనం- ఒక్క నిముషం ఆగి అన్నీ మనకి నచ్చేవే ఉండాలనే స్వార్థం ఎందుకో చెబ్తావా? 
మనలాగే అవతలవాళ్ళకీ ఒక ఇష్టం, అయిష్టం ఉంటాయని వాటిని గుర్తించి గౌరవిస్తేనే ప్రశాంతమయిన సహజీవనపు మనుగడ అని ఎప్పటికి తెలుస్తుంది నీకు, నాకు?

ఆరుస్తామో, తీరుస్తామో అని కాకపోయినా ఎవరో తమ తరతరాల అణిగి వున్న, అదిమి పెట్టి వున్నఆక్రోశపు గోడు వెళ్ళబోసుకుంటుంటే - మన తీరిక వేళలో కాలక్షేపానికి  విని, చదివి - ఇది అసలు ఒక బాధే కాదని తీసి పారేయడానికి మనకేం  హక్కుంది? 
నీదీ నాదీ వాళ్ళ అనుభవానికి ఆవల వున్న ప్రపంచమేమో !! 
మనకి వారి వైపు నుంచి ఆలోచించడానికి కూడా అందనంతగా వారు దెబ్బ తినివున్నారేమో!!!
ఎందుకిలా ఇప్పుడు గొంతు విప్పారని ప్రశ్నించే బదులు ఇప్పటికయినా మనకి ఇంకో వైపు వాదన విని మన ఆలోచన పరిధి పెరిగే అవకాశం దొరికిందని అనుకుందామా?

ఎప్పటికి గుర్తిస్తామో కదా -
మనకి పూర్తిగా భిన్నమయిన ఆహారపు అలవాట్లు, ఆచార వ్యవహారాలు వున్నవాళ్ళు ఎప్పుడూ వున్నారు, ఇంకెప్పటికీ వుంటారు అని ...
ఎవరినీ మనకి శారీరక హాని కలిగించనంత వరకూ వారి వ్యక్తిత్వపు పరిధిలోకి వెళ్లి "ఎందుకిలా ఆలోచిస్తునారు - ఇదేంటిలా చేస్తున్నారు?" అని అడగకుండా ఉండడమే వారి వ్యక్తి స్వేఛ్చ ని గౌరవించడం అని ...

ఇంకో విషయం చెప్పనా - అందరమూ మన మన దేవుళ్ళే వేరయినప్పుడు మనమెలా ఒక్కటవుతాం అంటావు చూడు - అప్పుడు నాకెంత తమాషాగా అనిపిస్తుందో తెలుసా? 

ఒక శతాబ్దకాలం పూర్తిగా జీవించలేని నువ్వూ నేనే రోజు రోజూ ఒక అమ్మగా (నాన్నగా), అక్కగా (అన్నగా), అత్తగా (మామగా), స్నేహితురాలిగా (స్నేహితుడిగా) - బంధాన్ని బట్టి, భావాన్ని బట్టి మనచుట్టూ వున్న మనకి కావాల్సిన, మనము కావాలనుకున్న వారందరికీ - వారి వారికి కావాల్సిన రూపాల్లో కనిపిస్తూ మనగలుగుతున్నప్పుడు... 
ఎప్పుడో యుగాయుగాలనుంచి ఉన్నాడని అందరూ నమ్మే అందరి కన్నా అన్నిటికన్నా ఎంతో శక్తిమంతుడయిన దేవుడు చమత్కారుడై ప్రతి మతానికి వేరుగా, ఎవరి నమ్మకానికి తగ్గట్టు వారి దృష్టికి కావలసినట్టుగా కనిపించగల డేమో అని నమ్మడానికి కష్టమంటే ఎలా?

ఒకటి మాత్రం నిజం - మనం మెచ్చామని ఏ రాతా శిలాక్షరమయిపోదు, మనకి నచ్చలేదని ఇంకేదీ నీటిలో రాతై పోదు. మనం పట్టించుకున్నా,  పట్టించుకోక పోయినా మంచి మాట ఎప్పటికీ ఎక్కడో ఒక చోట వినిపిస్తూ వుండకపోదు.

ఇప్పుడు చెప్పకతప్పదు నీకు నేనేమవుతానో.
మనిద్దరం - సమూహాలు పెరిగిపోతున్నాయి అనుకున్నప్పుడు ఆచారాల వీలుకో, వ్యవహారాల సులువుకో, మనకు తెలియని, అంచనాకి అందని ఇంకే కారణానికో  పెద్దలనేవాళ్ళు ఒక చోట చేరి మన మధ్య గీతలు గీసి తెగలుగా విడగొడితే - అప్పుడే ఆ యుగసంధి కాలంలో విడిపోయిన - ఆ మనిషి-కులపు,  మానవత్వపు-మతపు ఆనవాళ్ళం. ఖండాలుగా వీడి, దేశాలుగా ఏర్పడినా నువ్వూ, నేనూ ఆ కులమే - ఆ మతమే.

ఇప్పటికయినా గుర్తు పట్టావా?

పరవాలేదులే -  మనం-మనం అనే భావన నుంచి విడివడి నేను-నువ్వు అని ఇంత దూరం వచ్చేసిన తర్వాత కొంచెం సమయం పడుతుంది మళ్ళీ మనం మనంగా మనగలగడానికి .

అంత వరకూ వేచివుండగలను...

ఎన్నో నువ్వులు  మరెన్నో నేనులు మనమయ్యే రోజు కోసం ఎదురు చూస్తూ ...

ఇట్లు ,


నేను





24, ఏప్రిల్ 2013, బుధవారం

అది నేనే – ఇది నేనే

అక్టోబర్ "విహంగ"లో నా వ్యాసం ఇక్కడ చదవండి.


అదేంటో ఇండియా లో ఉన్నన్నాళ్ళూ ఇంగ్లీష్ గ్రామర్ బై-హార్ట్ చేశానా, అమెరికా వచ్చానో లేదో తెలుగు బడి మొదలెట్టేశాను. అదే నా గుడి అన్నాను. 

వూళ్ళో వాళ్ళ పిల్లలు ఇంగ్లీష్ లో మాట్లాడితే "అదేంట్రా! మీ పిల్లాడికి తెలుగు నేర్పవూ? మన భాషని మనం కాకపోతే ఇంకెవరు బ్రతికిస్తార్రా" అని అడిగి కడిగేశాను. నాపిల్లలకి మాత్రం వాళ్లకి స్పానిషో, ఫ్రెంచో  ఏది ఇష్టమయితే  అది నేర్చుకునే  "ఫ్రీడం" ఇచ్చాను. పిల్లలని కనగలము  కానీ వాళ్ళ రాతలని తెలుగులో కనగలమా అని జోకేసి దాటేశాను.

ఆఫీసు లో తెలుగువాడు ఎదురుపడితే "హాయ్ మాన్! హౌ  ఇస్ ఇట్ గోయింగ్?" అని అడిగాను. మరి తెలుగులో మాట్లాడితే నొచ్చుకోడూ? అదే హిందీ  వాడు ఎదురైతే "కైసే  హో తుం భాయ్" అని "బోలా"ను. అలా అయితేనే మెచ్చి మేకతోలు కప్పుతాడు  కదా మరి.

ఎక్కిన ఎలివేటర్ లో తెల్ల వాడి ముందు తెలుగు మాట్లాడను గాక మాట్లాడను. అసలే ఆ తమిళ సోదరులని విసుక్కున్నట్టు నా తెలుగుని కూడా చీదరించుకుంటాడేమో! నా "ఆత్మా" భిమానం దెబ్బతిని పోదూ? అసలే తెలుగు జాతి మనది- నిండుగా వెలుగు జాతి మనది. 

మా పిల్లాడి వయోలిన్ కాన్సర్ట్ కి వెళ్లి దగ్గితే ఎక్కడ తీగలు బెదిరిపోతాయో అని గబా గబా బయటికి వెళ్ళానా, లేదా? సంగీతాభిమానం మరి. మన తెలుగు వెలుగు సంబరాల్లో నా మాటే కానీ ఏ పిల్లలు పాడిన పాటలూ వినపడలేదు. పోనిద్దురూ! ఇవాళ రేపు మన తెలుగు పాటలు వినేలా వున్నాయా అసలు? కనీసం ఇలా ఇగ్నోర్ చేస్తేనన్నా ఈ పిల్లలు వచ్చే ఏడాది పాటలు పాడడం మానేస్తారు. మనకీ సుఖం. వాళ్ళ అమ్మా నాన్నలకీ సంగీతం క్లాసులనీ, ప్రాక్టీసులనీ తిప్పే తిప్పలు తప్పుతాయి.

వచ్చేవారం ఇండియా వెళ్తున్నామండోయ్! అదొక తమాషా. ఎయిర్ ఇండియా ఫ్లైట్ ఎక్కుతానా అసలు మనింట్లో  ఉన్నట్టే వుంటుంది. పెట్టినవన్నీ తినేసి అలా కాళ్ళ దగ్గర పడేసుకున్నా అడిగేవాడు లేదు. పైగా ఫ్లైట్ ల్యాండ్ అవుతూ వుండగానే మన లగేజ్ తీసేసుకుని పక్కన పెట్టేసుకోవచ్చు. ఆ! ఆ ఎయిర్ హోస్టెస్ మొత్తుకుంటూనే వుంటుంది లెండి- ఆ సీట్ బెల్ట్ సైన్ ఆఫ్ అయేదాకా కదలొద్దు అని. మనం వింటామేంటి! ఆహా! మనకొకళ్లు చెప్పడం మనం వినడం అసలు మన జాతకం లోనే లేదు...హహ్హహ్హ! పైగా బిజినెస్ క్లాసు, ఫస్ట్ క్లాసు కన్నా మనమే ముందు దిగిపోవచ్చు. అబ్బే! మీకు గుర్తు లేదూ శ్రీ శ్రీ ఏం చెప్పాడో - పదండి ముందుకు, పదండి తోసుకు అని .  మన పెద్ద వాళ్ళు చెప్పినది మనమే ఆచరించకపోతే ఇంకా పిల్లలకి ఏం నేర్పుతాం రేపు?

మరి లుఫ్తాన్స ఎక్కితే ఇంకో రకం గా ఉంటాను. వాడు రాస్తాడా ప్రతీ టాయిలెట్ సింక్ మీద  "మే వి అస్క్ యు టు వైప్  ది సింక్ క్లీన్ ఆఫ్టర్ యూస్ ఫర్ అథర్ పాసెంజర్స్ కన్వీనియెన్స్" అని ? మరి మనం పట్టించుకోకుండా వచ్చేస్తే ఎంత నామోషీ- మనం పల్లెటూరి బైతులు అనేసుకోడూ? అందుకే శుభ్రంగా తుడిచేసి వస్తాను. ఇంకా మిగిలినవన్నీ కూడా ఎయిర్ ఇండియా ఫ్లైట్ లో చేసినదానికి పొంతన లేకుండా అన్ని రూల్సూ ఫాలో అయిపోతాను. అసలే జర్మనీ వాడి విమానం- వీపు మోత మోగించీ గలడు.

ఇంక ఇండియా లో దిగుతానా , ఆ ముంబై లో డొమెస్టిక్ ఫ్లైట్ ప్రహసనం వినండి మరి. ఆ పైలట్ గాడు రన్వే మీంచి ఎప్పటికీ విమానం కదపడు. అంతే ఒళ్ళు మండిపోయి వాడిని పిలిచి ఛడా-మడా తిట్టేశాను. ఏంటి అడుగుతున్నారు- ఇదే అమెరికాలో అయితే ఎం చేస్తానా అనా? ఏం చేస్తాను- నోరు మూసుకుని అంకీలు లెక్కెట్టుకుంటాను. ఇంక మన దేశానికొచ్చాకకూడా అలా ఉండాలంటే ఇంకెక్కడ మన మనసు విప్పి మాట్లాడతాము. అర్థం చేసుకోవాలి మరి మీరు!

మా వూళ్ళో ఖర్చు పెట్టడానికి చేతులు రావు. ఎక్కడ డాలరు తక్కువ ఉంటుందా అని కళ్ళు గుచ్చుకుని పేపర్ చిరిగేలా గాలించి చదివేసి, క్యూపాన్స్ (అవే లెండి లెద్దురూ కూపన్లు - మా "మెరక" దేశం లో అలానే అంటాము) చింపేసుకుని, ఒక వేళ ముందు రోజు డబ్బులు ఎక్కువ పెట్టి కొనేస్తే మళ్ళీ ఇవాళ వెళ్లి ఆ వాల్-మార్ట్ అమ్మాయికి నా చాంతాడంత లిస్టు ఇచ్చి అన్నీ రిటర్న్ చేసి మళ్ళీ ఈ రోజు ప్రైసింగ్ లో కొంటానా? ఎంత జాగ్రత్త పడకపోతే ఇండియా షాపింగ్ అవుతుంది మరీ? 

అదే ఇక్కడ అయితే నేనసలు ప్రైస్-టాగే చూడను. ఇంకేమైనా వుందీ - అసలే నా బాక్పాక్ కి ఇంకా లుఫ్తాన్స ట్యాగ్ ఉందండోయ్. అది చూసే కదా ఈ షాప్ వాడు ఏసి వేసి కోక్ ఇచ్చాడు. 

ఏంటో! మా "మెరక" దేశంలో తెలుగు మాట్లాడి, మాట్లాడి బోర్ కొట్టేసిందేమో ఇక్కడ ఫర్ ఎ చేంజ్, లెట్ మీ బీ మైసెల్ఫ్! ఓకే ! 

అబ్బో! ఇలా చెప్పుకుంటూ పోతే ఇంకా ఎన్నో, ఎన్నెన్నో! నాకే ఆశ్చర్యం వేస్తూ వుంటుంది నాలో ఇన్ని షేడ్స్ ఉన్నాయా అని? ఏంటి దూకుడు సినిమా లో బ్రహ్మానందం గుర్తుకొస్తున్నాడా? వెరీ గుడ్! అలాక్కానీయండి మరి!

ఇంతకీ నేనేవరంటారా? ఇదిగిదిగో! బరువైన  పదాలు వాడి ఘనంగా ఉంటుందని నా గురించి ఒక కవిత రాశాను. చదివి మీరే తెలుసుకోండి ....

ద్వయీ భావంతో మెలిగే అద్వైతాన్ని 
నాకు నేనే అర్థం కాని అనర్థాన్ని 
నా వాక్కుని  నేనే ఖండించే వాదాన్ని 
వెరసి ఓ నయీ తత్పురుష సమాసాన్ని 
తలుచుకోదగని నస్మరంతి గాణ్ణి ...

~లలితా TS

అమ్మ చెప్పింది!

సెప్టెంబర్  "విహంగ"లో నా వ్యాసం ఇక్కడ చదవండి.


నా చిన్నప్పుడు ఏదైనా చేస్తున్నప్పుడు అమ్మ వద్దని వారిస్తే "ఏం! ఎందుకు చేయకూడదు? మొన్నెప్పుడో నువ్విలాగే చేశావు కదా!" అంటే మా అమ్మ చాలా ఓపిగ్గా "పెద్దవాళ్ళు చెప్పినట్టు చేయాలి కానీ చేసినట్టు కాదు" అని చెప్పేది. "అదే ఎందుకు?" అని రెట్టిస్తే "నీకు అమ్మ పెట్టేవి రెండూ పెడితే కానీ మాట వినేలా లేవు" అని ముద్దుగా విసుక్కునేది. మారాం చేసి ఇంట్లో మాత్రమే ఇలా చేస్తాను, ఎక్కడికైనా వెళ్ళినప్పుడు నీ మాటే వుంటాను అంటే "నక్క ఒకచోట ఊళలు పెట్టి ఇంకో చోట సంగీతం పాడదు" అని కట్టడి చేసేది. 

ఇదిగో ఈసారి  మా అమ్మ నేర్పిన ఆ అద్భుత పాఠము, మళ్ళీ ఆవిడే మప్పిన "అమ్మ పెట్టే  ఆ రెండిటి గురించి" చెప్పి, సంగీతం కాలేని ఊళల గురించి చెప్పేస్తానే మరి!!

చిన్నప్పుడు అర్థం కాలేదు కానీ చదువుల బడి లో, జీవితపు వేగంలో ఎన్నోసార్లు అమ్మ చెప్పిన మాటలు నిజమే కదా నిపించే ఎన్నో సంఘటనలు, అనుభవాలు. 

నేను బి. ఎస్సీ చదివేటప్పుడు పరీక్షలప్పుడు చాలా భయపడేదాన్ని - పరీక్షలో వచ్చే అన్ని ప్రశ్నలకీ జవాబులు వ్రాయగలనో , లేదో అని. అప్పుడు మా అన్న చెప్పేవాడు పాపం: కాలేజ్ మొదటి రోజునుంచీ చదువుకుంటే చివరికి సంవత్సరాంత పరీక్షలకి అంత గోళ్ళు కొరుక్కుంటూ చదవక్కరలేదని. అప్పటికి తన ఇంజనీరింగ్ అయిపోయి ఉద్యోగంలో చేరిన క్రొత్త. నేను వెంటనే పెంకిగా "నువ్వు చదివావేంటి?" అని అడిగేదాన్ని. తను నవ్వేసి "నేను చేయలేదు కాబట్టే, ఏం కోల్పోయానో తెలుసు కాబట్టే నీకు చెప్తున్నాను" అని. నిజం కదా! ఆ మాట నాకిప్పటికీ "చద్దిమూట".

అలాగే పెద్దలు నేటి యువతకి సలహాలిస్తూ వుంటారు  - చెడు అలవాట్లకి దూరం గా ఉండమని. ఒకసారి అలవాటు అయినవి మానుకోవడం ఎంత కష్టమో అనుభవము వున్నవాళ్ళు కాబట్టి మీరైనా జాగ్రత్తపడి దురలవాట్లకి దూరంగా వుండండి అని తమ తర్వాత తరాలకి చెప్తూ వుంటారు. అలా ఎందుకు చెప్పారో అని వింటే ఆ పిల్లల భవిష్యత్తు బాగుంటుంది. "నీతులు చెప్పే ముసలాళ్ళు-నిన్న మొన్నటి కుర్రాళ్ళు" అని ఆత్రేయ గారి పాట పాడేసుకుని తల ఎగరేస్తే మన గురించి అదే పాట పాడుకుని నవ్వుకోవడానికి మన తర్వాతి తరం సిద్ధంగా ఉండనే వుంటుంది. అందుకే మరి పెద్దవాళ్ళు చేసినట్టు చేయక చెప్పినట్టు విందామా మరి?!

సరే! వినకపోతే అమ్మ ఏం పెడుతుందో చూద్దామా? 

అనగనగా నాలాంటి ఓ అమ్మాయి. చక్కగా పెళ్లయింది. అత్తగారు కొత్తకోడల్ని మురిపెంగా చుట్టపక్కాలకి, చుట్టూ పక్కలవాళ్లకి చూపించుకుంటూ సాధ్యమయినంతవరకూ అమ్మాయి అమ్మ ఊసు ఎత్తి బెంగ పడకుండా వుంచడానికి తన శాయశక్తులా ప్రయత్నిస్తోంది. ఎంత చేసినా బొమ్మలాంటి అమ్మాయి మోములో నవ్వు పువ్వు పూయట్లేదని చూసి ఆ అత్తమ్మ ఎలాగైనా సరే అమ్మని మరిపించి కోడలు పిల్ల కళ్ళు మెరిపించాలని అనుకుని ఒకరోజు ప్రొద్దున్నే లేచి నవకాయ పిండివంటలతో వంట చేసి పెళ్లినాటి వెండి కంచంలో అరిటాకు వేసి అన్నీ వడ్డించి కొసరి కొసరి వడ్డించింది. ఎన్ని వేసినా, ఎంత పెట్టినా ఆ కోడలు పిల్ల "మా అమ్మ పెట్టే రెండూ కావాలి" అనసాగింది. అత్తగారు చాలా ఓపికగా "గారెలు రెండు వేయనా తల్లీ! పాయసం ఇంకో రెండు గరిటెలు వడ్డించనా? లడ్డు ఇంకో రెండు తింటావా?" అని ఎలా అడిగినా ఏం చేసినా అమ్మాయి దృష్టి అంతా "అమ్మ పెట్టే రెండిటి" మీదే. ఇంక విసిగిపోయిన అత్తగారు కోడలిపిల్ల నెత్తి మీద రెండు మొట్టిందండి (నయం! ఈరోజుల్లో అత్తాకోడళ్ళు కాదు కాబట్టి సరిపోయింది. లేకపోతే కావలసినంత కాలక్షేపం టివిల వాళ్లకి, పత్రికల వాళ్లకి - బ్రేకింగ్ న్యూస్: అత్త పెట్టిన హింస-లేచిన కోడలి హంస" అని అర్థం పర్థం లేని శీర్షికతో). అత్తగారు అలా మొట్టీ మొట్టగానే ఆ కోడలుపిల్ల "ఆ! ఇవీ మా అమ్మ పెట్టే రెండూ" అని హాయిగా భోంచేసి లేచ్చక్కా పోయింది- కిల కిలా నవ్వుకుంటూ. అవండీ  మా అమ్మని విసిగిస్తే ఆవిడ నాకు పెడతాననేవి. అనేదే కానీ పాపం ఎప్పుడూ చల్లటి దీవెనలే పెట్టింది, కానీ ఆ రెండూ కానే కాదు.

ఇంక ఊళలు-సంగీతం గురించిన ఓ పిట్ట కథ. అనగనగా ఒక అబ్బాయి. వాడు ఒక మాదిరి టౌన్ లో చదువుకునే వాడు. శలవులకి అమ్మమ్మ-తాతగారు వున్న పల్లెటూరికి వెళ్ళేవాడు. వెళ్లేముందు వాళ్ళ అమ్మా-నాన్న చిలక్కి చెప్పినట్టు చెప్పేవారు - తాతగారి దగ్గర పొల్లు మాటలాడకూడదని, ఆయన నొచ్చుకుంటారని - మరి వాడు నోరు తెరిస్తే అన్నీ చెడ్డ మాటలే. వాడు "అన్నిసార్లు చెప్తారేం నాన్నగారూ! నాకు తెలియదా ఎక్కడ ఎలా ఉండాలో" అని అభయమిచ్చి వెళ్ళేవాడు. వెళ్ళిన మొదటి  పూట అతి జాగ్రత్తగా ఒళ్ళు దగ్గర ఉంచుకుని మాట్లాడాడు. ఆ రాత్రి ఆ కబురూ, ఈ కబురూ చెప్పుకుంటూ ఆరుబయట తాతగారి మంచం ప్రక్కన  మంచం వేసుకుని పడుకున్నాడు. ఇంతలో ఆదమరుపుగా నిద్ర పట్టబోతున్న సమయంలో చురుక్కుమని దోమ కుట్టడంతో చటుక్కున లేచి పెద్ద గొంతుతో: "ఈ దోమను తగలెయ్య! కుట్టి చంపేసింది. దీని పీక మీద కాలేసి తొక్కి చంపీయాలి" అనేసి మళ్ళీ పడుకుండి పోయాడు. చూశారా? ఎంత జాగ్రత్తగా వ్యవహరిద్డామన్నా అసలు బుద్ధి సహకరించక ఎలా బయట పెట్టేసిందో? అందుకే అమ్మ చెప్పింది- మొదట్లోనే మంచి అలవాట్లు చేసుకోవాలి. ఇంట్లో ఇలానే వుంటాను, ఎక్కడికో వెళ్తే మార్చుకుంటాను అంటే అది అంత సులభం కాదు. నక్క ఒక చోట ఊళలు పెట్టి ఇంకో చోట సంగీతం పాడదూ" అని.

మా అమ్మ చెప్పిన కొన్ని వందల జీవిత పాఠాల్లో ఇవి కొన్నే - కానీ ఎప్పటికప్పుడు మనసుకి దన్నుగా నిలిచినవి.

“స్నేహ” రత్నాల కోసం…

జూన్  "విహంగ"లో నా కవిత  ఇక్కడ చదవండి.


స్నేహం

ఇరుగింట్లో, పొరుగింట్లో, బడిలో, గుడిలో

బువ్వలాటల్లో, కాకెంగిలి పంపకాల్లో

శ్రీరామ నవమి పందిట్లో నాలుగుస్తంభాలాట ఆడే వేళల్లో

నేలా-బండా ఎక్కి దిగే వేళల్లో

ఆగస్టు పదిహేను ఊరేగింపుల్లో

తప్పు ఎక్కాలకి ఉత్తుత్తి చెంపదెబ్బల్లో

మాష్టారింట్లో  కోడిగుడ్డు దీపం వెలుతుర్లో

సవర్ణదీర్ఘాది సంధులు, పైథాగరస్ సూత్రాల వల్లెల్లో

అమ్మ కోప్పడితే  తుడిచే కన్నీరులో

సాయంకాలం రామాలయపు అరుగుల మీద

తెలియని ఓదార్పునిచ్చిన  భగవద్గీత శ్లోకాలలో

కోతికొమ్మచ్చి కొమ్మల్లో, తొక్కుడు బిళ్ళాటలో

ఒప్పులకుప్పల్లో , చెమ్మచెక్కల్లో

శివరాత్రి జాగరణలో, అట్లతద్ది దాగుడుమూతలాటల్లో

నెల పట్టిన సంక్రాంతి ముగ్గుల్లో, గొబ్బి తట్టే వేళల్లో

వినాయకుడికి పత్రి కోసే వేళల్లో

అమ్మ పూజకి నందివర్ధనాల్ని ఎంచే వేళల్లో

పరీక్ష ముందు భయంలో పరీక్షలయిపోయిన సంబరంలో

వేసవి శలవుల్లో దొంగా-పోలీసు అయిన వైనాల్లో

మల్లెపూల జడల మురిపాల్లో, మొగలిరేకుల్లో

యవ్వనపు తొలిరోజుల చిరు రహస్యాలలో

మలి నాళ్ల భావోద్రేకాల్లో

ఎండల్లో, వానల్లో, చలిలో

మబ్బులు ముసురు పట్టిన వేళల్లో

రాత్రి లో, పగటిలో, కష్టం లో, సుఖం లో

ఎప్పుడూ నాతోనే వున్నావు

ఎక్కడ వెదికితే అక్కడే దొరికావు

అప్పుడప్పుడు చేయి విడిచినా

నిన్ను అందుకోవటం ఎలాగో నేర్పావు…

ఎవరూ నువ్వని ఎవరైనా నిన్నడిగితే

చెప్పు…స్నేహం!

నాకు నువ్వే చెలిమీ, కలిమీ, బలమని.

- లలితా TS


ప్రవాసాంధ్ర భాషా జీవ నాడి - తెలుగు నాడి



మే  "విహంగ"లో నా వ్యాసం ఇక్కడ చదవండి.


(ఉత్తర అమెరికాలో ఉన్నత విలువలతో మేలైన కాగితం వుపయోగించి ప్రచురింపబడుతున్న "తెలుగునాడి" గురించి పరిచయ వ్యాసం ఇది.)

నిన్నా మొన్న మొదలైనట్టుగా వున్న పిల్లల స్కూల్ ఇయర్ ఇంకో నెల రోజుల్లో తరగతి  మార్చుకోవడానికి పరుగులు తీస్తోంది.  బడులలో పరీక్షల హడావిడి, ర్షాంతపు వేడుకల సందడితో మార్చ్ 21 న మొదలైన ఉత్తర అమెరికా వసంత కాలం  తన ఉత్సాహాన్ని ఈ బడి ఉత్సవాల్లో నింపినట్టు అనిపిస్తోంది. ఈ కోలాహలాన్నంతా చూస్తూ ప్రతీ సారి  లాగే మళ్ళీ ఒక్కసారి గడిచిపోయిన బడి రోజులు, వేసవి శలవులని గుర్తు చేసుకున్నాను. ప్రస్తుతానికి జరుగుతున్న కాలాన్ని- ఆట్టే శ్రమ పడకుండానే లభించే చిన్ని చిన్ని ఆనందాలని ప్రోగు చేసుకుంటూ - అనుభవిస్తూ, ఆస్వాదిస్తున్నా వెనకటి రోజులు తలచుకున్నప్పుడు మళ్ళీ మనసు ఉత్సాహపు క్రొత్త చిగుర్లు వేస్తున్నట్టే అనిపిస్తుంది. 

వేసవి కాలం వస్తూనే రోజుని పెద్దది చేసి, బడి సమయాన్ని చిన్నదిగా చేసేది - ఒంటి పూట బడులతో. ఆ ఎండ వేళల మధ్యాహ్నాల ఎండ వేడిని తెలియనీయకుండా "బాల మిత్రులతో" "చందమామ" వెన్నెల్లో కట్టిన "బొమ్మరిల్లులతో" మొదలుపెట్టి వేసవి శలవులలో నాన్నమ్మ కి చదివి వినిపించే ఆంద్ర పత్రిక ధారావాహికల దాకా  పుస్తక  పఠనా ప్రస్థానం జరిగిపోతూ వుండేది.   

అమ్మ, నాన్నలు ఇరుగు పొరుగు వారితో చెప్తుంటే విని, నేర్చుకున్న "ఇంటికి" అనే మాటని ఆరిందాలా వాడుతూ, శ్రీ రామ నవమి పందిరిలో నాలుగు స్తంభాలాట ఆడుతూ "మేము వచ్చే ఆదివారం ఇంటికి వెళ్తున్నామోచ్" అని అరుచుకుంటూ, ఎప్పుడెప్పుడా అని రోజులు లెక్కపెట్టుకుంటూ ఆ "ఆదివారం" రాగానే బస్సెక్కి కోనసీమ లో మా పెదనాన్నగారింటికి వెళ్ళడం వేసంకాలపు వెచ్చనైన జ్ఞాపకం. మా పెదనాన్నగారు రెండు తెలుగు దినపత్రికలు, ఆంగ్ల దినపత్రిక - ది హిందూ,  పిల్లలకి చందమామ, పెద్దలకి ఆంధ్ర జ్యోతి, ఆంధ్ర పత్రిక, ఆంధ్ర ప్రభ వార పత్రికలు, స్వాతి, యువ మాస పత్రికలు, ఇంట్లో కాలేజ్ వయసు పిల్లలు చదవడానికి సితార, జ్యోతి చిత్ర తెప్పించే వారు. ఇవి కాక ఇంటి అలమారుల్లో ఎన్నో గ్రంథాలు, నవలలు...ఇవి, అవి అని కాకుండా అన్ని వయసుల వారికీ, అభిరుచులకితగిన పుస్తకాలు ఉండేవి. బహుశా ...అప్పుడే పుస్తకాలతో నా చెలిమి మొదలయిందేమో. 

ఇంట్లో నలుగురం- నేను, నాన్న, శ్రీనన్న, నాన్నమ్మ - శుక్రవారం కోసం తెగ ఎదురు చూసేవారం. ఆరోజు వార పత్రికలు నాలుగు వచ్చే రోజు. పేపర్ అబ్బాయి వచ్చే సమయానికి ఎవరు అరుగు మీద  వుంటే వాళ్లకి దక్కే అక్షరాలా అక్షరాల పెన్నిధి. సాధారణంగా నేనో, శ్రీనన్నో వుండేవాళ్ళం. శ్రీనన్న వున్న రోజున తను తన చేతికి వచ్చిన అన్ని పుస్తకాలని ఒక దాని మీద ఒకటి దొంతరగా పెట్టుకుని సావిట్లో పడక్కుర్చీలో కూర్చుని గబా గబా కళ్ళజోడు సర్దుకుంటూ "శ్రీ రామ నుంచి చిత్తగించవలెను" దాకా అన్నట్టు అట్ట మీద బొమ్మ మొదలు ఆఖరి పేజీ రీటా ప్రకటన దాకా చదివితే గానీ ఒక్కో పుస్తకం ఇచ్చేవాడు కాదు. తను ఒక పుస్తకం చదివి ఇవ్వగానే ఆ క్రొత్త కాగితాల కానుకని  తెరిచి ముక్కు మధ్య పేజీ లో పెట్టి గాఠిగా వాసన పీల్చి అరమోడ్పు కన్నులతో పుస్తకం తెరిస్తే ప్రక్కనే పెట్టిన ప్లేట్లో తరిగే జంతికల, దేవుడి పెళ్లి గారెల సాక్షిగా పుస్తక నోత్సవం సాగేది.

అలా మొదలుపెట్టిన పుస్తకాల స్నేహం నిరాటంకంగా సాగింది 2000 సంవత్సరం వరకూ. తేట తెలుగుతో బాటు ఇష్టం గా నేర్చుకున్న (నేర్చుకోగలిగిన) కన్నడ కస్తూరి ఘుమ ఘుమలూ, ఆంగ్ల సాహిత్యమూ  ఆస్వాదిస్తూ వున్న సమయంలో మాతృదేశం వదిలేయడమే కాక మాతృ భాష లో పుస్తకం చదవగలిగే అవకాశం దూరమయింది - ఉద్యోగ నిమిత్తం వలస రావడం వల్ల. ఉత్తర అమెరికా వచ్చిన క్రొత్తలోఅంతర్జాలం లో వెతుకుతూ వుంటే సిడ్నీ - ఆస్ట్రేలియా నుంచి భాస్కర రావు గారు నడిపే ఈ-పత్రిక కనిపించింది ఒకసారి. అంతే - పోగొట్టుకున్న ప్రియమైనదేదో దొరికిన భావన. ఒక్కో కథని, వ్యాసాన్ని గబగబా చదివేస్తే తొందరగా అయిపోతాయి అని రోజుకి ఇంతే చదవాలి అనుకుని కొంచెం కొంచెం గా చదివేదాన్ని. ఆన్లైన్ లో ఎంత చదివినా పుస్తక స్పర్శ లేని లోటు లోటుగానే వుండేది. 

2005 లో అనుకోకుండా మిత్రులని కలవడానికి షికాగో వెళ్ళినప్పుడు అక్కడ అందమైన పరికిణీ-ఓణీ  వేసుకున్న ఆడపిల్లలాంటి, క్రొత్త పెళ్లి కూతురులాంటి, పండు ముత్తైదువ లాంటి, పూలతో నిండిన చెట్టులాంటి - ఇన్ని విశేషణాలు చెప్తున్నానంటే ఎంతో అపురూపమయినది కనిపించి వుంటుంది అని మీకనిపిస్తోంది కదూ :) అవును - ఫెళ ఫెళ లాడే కాగితాలతో, బోల్డన్ని కథలూ కబుర్లతో ముస్తాబయిన "తెలుగు నాడి" అనే అమెరికా తెలుగు పత్రిక కనిపించింది. వెంటనే అస్సలు మొహమాట పడకుండా అడిగి తెచ్చేసుకున్నాను మా ఇంటికి.  అప్పటినుంచీ ఇప్పటిదాకా మా ఇంటి తేనీటి బల్ల తెలుగు నాడ్యాలంకృతయై భాసిస్తూనే వుంది.

2005 నుంచి 2009 దాకా తెలుగునాడి జంపాల చౌదరి గారి సంపాదకత్వం లో వెలువడేది. ఉత్తర అమెరికాలో తెలుగు వారు చాలా మందే వున్నా- తెలుగునాడి గురించి అంతగా ఎవరికీ తెలియకపోవడం వల్ల, తగినంతమంది  చందాదారులు చేరకపోవడం వల్ల, ఆర్ధికంగా ప్రోత్సాహం లేక - కృష్ణుడు కర్ణుడి మరణానికి "నా చేతను ...నీ చేతను...వరమడిగిన కుంతి చేతను..." అని చెప్పినట్లు అనేక కారణాల వల్ల 2009 జూన్ నెలలో తెలుగునాడి నిలిపివేశారు. అప్పుడే చిగురులు వేస్తున్న తెలుగు మొక్కకి నీరందక వాడినట్టు అయింది. తర్వాత మళ్ళీ డిసెంబర్ 2009 నుంచీ కృష్ణ కుమార్ గారి సారధ్యంలో, వాసిరెడ్డి నవీన్ గారి సంపాదకత్వంలో తెలుగునాడి పునరుద్ధరింపబడింది - ద్వైమాసిక పత్రికగా. 

ఇంతకీ తెలుగునాడి లో ఏమేమి విశేషాలుంటాయో నేను చెప్పనేలేదు కదూ...సరే మరి... ఈ క్రింది జాబితా చూసేయండి మీకే తెలుస్తుంది....
*ప్రత్యేక వ్యాసం  - మన రాష్ట్రంలో, రాజధానిలో ఏదో ఒక ప్రదేశాన్ని/ సంస్థని /  విశేషాన్ని గురించి అన్ని వివరాలతో ఆసక్తికరమైన పరిచయం
*శ్రీధర్ గారి రాజకీయ కార్టూన్లు
*రాజకీయ నాడి - రాష్ట్ర ప్రస్తుత రాజకీయ వేదిక గురించి వేడియైన, వాడియైన వ్యాసం
*వ్యక్తిగతం - మన రాష్ట్రంలో పుట్టి  జాతీయంగా, అంతర్జాతీయంగా ప్రఖ్యాతి గాంచిన గొప్ప వ్యక్తుల పరిచయం
*కథలు - ముచ్చటగా మూడు - రాష్ట్ర వాసులైన రచయితలు వ్రాసే కథ ఒకటి; ప్రవాసాంధ్ర ప్రముఖులు వ్రాసే "అమెరికా కథ";  పాత పరిమళాలని మళ్ళీ నెనపుకి తెచ్చే "అలనాటి కథ"
*సరదా గళ్ళు - మెదడుకి పదును పెట్టే తెలుగు పదబంధం 
*బాలల కోసం - తాత్పర్య సహిత సుమతీ శతక పద్యం; ఒక తెలుగు సామెత - అది ఎందుకు, ఎలా వాడుకలోకి వచ్చిందీ; ఒక నీతి కథ; "పాటలంటే మాకిష్టం" అంటూ ఆటలలో పిల్లలు పాడుకునే పాట; ఒక బుజ్జి పాపడి స్వగతాలతో "బాల కార్టూను"
*నవ్వుకుందాం - అంటూ సరదాగా నవ్వించే హాస్యపు చెణుకులు 
*పాపినేని శివశంకర్ గారు నిర్వహించే నెల నెలా ఒక పద్యాన్ని పరిచయం చేసే శీర్షిక
*ధర్మ సందేహాలు - రామాయణ, మహాభారత, భాగవతాల గూర్చిన సందేహాల గురించి మల్లాది చంద్ర శేఖర శాస్త్రి గారి సమాధానాలు 
*బూదరాజు రామకృష్ణ గారు నిర్వహించే తెలుగు మాటలను, జాతీయాలను పరిచయం చేసే శీర్షిక 
*నవలా పరిచయం - శీర్షికన పాత, క్రొత్త నవలా సమీక్షలు
*నివాళి - కీర్తిశేషులైన ప్రముఖుల ప్రస్తావన 
*కదిలే బొమ్మల కబుర్లు - సినిమా ప్రియులని అలరించే చలన చిత్ర విశేషాలు
*సినిమా సమీక్షలు
*కూనిరాగం - ఆపాత మధురాలలోని ఒక ఆణిముత్యం లాంటి పాట 
*ఇంకా బాపు గారి కార్టూన్లు.....

ఆంధ్ర దేశంలో వెలువడే అన్ని దిన, వార, మాస పత్రికలలోని ఆణిముత్యాలలాంటి కథలు, వ్యాసాల సమాహారంగా వెలువడే "తెలుగునాడి" నాలాంటి పుస్తక స్పర్శా ప్రియులకి దాచుకోవలసిన పెన్నిధిలా అనిపిస్తుంది. 

1, మే 2012, మంగళవారం

విమర్శామృతాంజనం

ఏప్రిల్ "విహంగ"లో నా వ్యాసం ఇక్కడ చదవండి.


విమర్శామృతాంజనం 

శ్రీ నందన నామ తెలుగు సంవత్సరాది వస్తోంది వస్తోంది అనుకునేలోగా రానూ వచ్చింది, అంతే హడావిడిగా వెళ్లనూ వెళ్ళింది. ఉగాది పచ్చడి కి అన్ని రుచులూ కుదిరాయి కానీ వేపపూతే దొరకలేదు. బహుశా పేపర్ చదవడం వల్ల తెలుస్తున్న (దుర్) వార్తల వల్ల అందాల్సినంత చేదు అందిపోతోందో ఏమో వేపపూత లోటు అంతగా కనిపించలేదు ఉగాది పచ్చడిలో. అంతా అయాక దూరంలో వున్న ఆత్మీయులైన బంధువులకి, స్నేహితులకి ఫోన్లు చేసి ఉగాది శుభాకాంక్షలు చెప్తూ వున్నాను. అలా ఒకరితో మాట్లాడుతూ వుండగా ఏదో మాటల సందర్భంలో ఆఫీసు కి వెళ్లాలని తొందరలో ఉగాది సంబరాన్ని తొందరగా ఎనిమిది  గంటల లోపలే ముగించానని చెప్తూ వుంటే - నువ్వే నయం లలితా! మన ఆంధ్రాకి, మన ఊరుకి దూరం గా వున్నా కూడా  చక్కగా అన్ని పండుగలూ పద్ధతిగా చేస్తావు. ఇంకా ఇక్కడ వున్న వాళ్ళే పాటించట్లేదు కొన్ని, కొన్ని పద్ధతులు  - అనగానే ఎప్పుడూ వినే మాటలే అయినా మళ్ళీ మొదటిసారే వింటున్నట్టు సంబరపడి పోయాను. ఇంకో పది నిముషాలు వారితో అవీ, ఇవీ విశేషాలన్నీ మాట్లాడి ఫోన్ పెట్టేశాక ఆఫీసు కి వెళ్తూ ఆలోచించాను - ఆ సంభాషణ గురించి. తీరా ఆ కబుర్లని మననం చేసుకున్న తర్వాత అనిపించింది - నిజంగా నేనంత మెచ్చుకోదగినంత గొప్ప పని చేస్తున్నానా అని. అలోచించి చూడగా నా మనసుకి నాకే "కాదు" అని గట్టిగా అనిపించింది.

మన దేశానికి, రాష్ట్రానికి, ఊరికి దూరంగా వున్నా కూడా మనం చేసే పనుల్లో, ప్రవర్తనలో ఏమన్నా మార్పు ఉందా అని చూద్దామని రోజువారీ చేసే పనుల, ప్రవర్తనల జాబితా ఒకటి వ్రాసి చూద్దామనిపించింది. ఇదిగో ఈ క్రింద ఇచ్చానే అదే అది:

- అమెరికాలో కూడా సూర్యుడు ఉదయించే దిక్కుని తూర్పు అనే పిలుస్తున్నాను
- రాత్రి పడుకుంటున్నాను, పగలు పని చేస్తున్నాను
- ఎక్కడ ఏ రకమైన ఇటాలియన్, మెక్సికన్, చైనీస్, థాయి - ఏ రకమైన వంటకాలు తిన్నా ఆవకాయ అమృతం లాగే అనిపిస్తోంది ఇంకా
- నా పిల్లలు మాట వినాలని, బాగా చదివేయాలని అనుకుంటున్నాను 
- మా ఆయన నాతో బోల్డంత సేపు అలసట లేకుండా కబుర్లు చెప్పాలనే అనుకుంటున్నాను
- ఆకలి వేస్తోంది, నిద్రా వస్తోంది - ఎక్కడా అమృతం త్రాగిన దేవతా లక్షణాలేమీ రాలేదు
- రోజు రోజుకీ ఇండియాలో పెరిగినట్టే వయసు పెరుగుతోంది కానీ తగ్గట్లేదు
- ఇలా ఇంకా చాలా చాలా వున్నాయి కానీ వాటితోనే ఈ పేజీ నిండి పోతుందని ఇక్కడితో ఆపేస్తున్నాను.

మరి ఇవన్నీ ఎప్పట్లాగే జరుగుతున్నప్పుడు ఏ దేశం లో వున్నావీలయినంతవరకూ మన పద్ధతులు పాటించడం, పండగలు చేసుకోవడం నా బాధ్యత, మామూలుగా చేయవలసిన నా కనీస కర్తవ్యం అనుకోకుండా, అదేదో అపురూపమైన విషయం అన్నట్టు, నేనే ఏదో గొప్ప పని చేసి మన తెలుగు సంప్రదాయాన్ని నా భుజాల మోసేసి ఉద్ధరిస్తున్నట్టు అనేసుకుంటూ - "నేను కాబట్టి, ఇంత దూరంలో వున్నా ఎలా చేస్తున్నానో మీకు తెలుసా?" అనే అర్థం వచ్చేలా మాట్లాడుతున్నానేమో అనిపించింది. అలా నాకు తెలియకుండానే నాకు తెలియని ఎవరినో నాతో పోల్చి విమర్శించేలా చేస్తున్నానేమో అనిపించింది. మరి నేను పండగ ఎలా చేసుకుంటున్నానో మరీ మరీ అదేదో ఒక అచీవ్మెంట్ లా చెప్పబట్టే కదా నేనేదో ఇండియా లో వున్నవాళ్ళకన్నా నయమనిపించింది?! కదా! కదా! 

అందరూ న్యూ ఇయర్ రిసోల్యూషన్స్ చేసుకుంటారు కదా - అలాగే నా ఈ నూతన సంవత్సర తీర్మానం, నిశ్చయం - పేరేదైనా సరే - ఏంటంటే అతి మామూలుగా చేయవలసిన, చేస్తున్న పనులని నేనే చేస్తున్నానని గొప్పగా అనుకోకూడదు, అలా ధ్వనించేలా మాట్లాడకూడదు, తెలీకుండా కూడా ఎవరినీ విమర్శించకూడదు. 

తెలీకుండా ఎవరైనా ఎవరిని విమర్శిస్తారు? అని మీరు అనుకోవచ్చు. నన్ను ఎవరైనా "నువ్వు కాబట్టి...." అని మెచ్చుకున్నారంటే వారు ఇంకో ఎవరితోనో నన్ను పోలుస్తున్నారనే అర్థం కదా - అంటే నాకు తెలియకుండానే నేను ఇంకొకరిని విమర్శించడానికి కారణం అవుతున్నాను కదా - అలా అన్న మాట.

విమర్శించడం అనే విషయం వచ్చింది కాబట్టి దీనిమీద ఈ మధ్య కాలం లో నేను గమనించిన కొన్ని విశేషాలు చెప్పేసుకోవాలి మరి.

అప్పుడెప్పుడో ఒక రేడియో కార్యక్రమం వింటూ వుంటే ఒక ఆసక్తి కరమైన సంభాషణ చెవుల బడింది. ఒక శ్రోత ఫోన్ చేసి ఒక పాట కోరారు, ఆ రేడియో వారు వేస్తామని అన్నారు. అంత వరకూ బాగానే వుంది. ఇంతలో పాట కోరిన వారు రేడియో వ్యాఖ్యాత గారిని అడిగారిలా - ఈ పాట వున్న సినిమా చూశారాండీ? అని. వెంటనే ఆ వ్యాఖ్యాత గారు - ముక్కూ, మొహం సవ్యం గా లేని అలాంటి హీరోల సినిమాలు చూసే అలవాటు లేదండి నాకు - అనేశారు. వెంటనే నాకనిపించింది సదరు "ముక్కూ మొహం సవ్యం గా లేని" హీరో గారు అనుకోకుండా ఆ రేడియో స్టేషన్ కి వస్తే, ఆ వ్యాఖ్యాత  గారితో చేయి కలిపి "హలో" అంటే ఆయన అలాగే "నీ ముక్కూ మొహం సవ్యం గా లేవోయి. నీ సినిమాలు చూడలేకపోతున్నాను. ఏక్షన్ మానేయి" అంటారా? లేకపోతే "మొదటి సినిమా అయినా, నటనానుభవం లేక పోయినా మీరు బాగా నటించారు - కీపిటప్" అంటారా?

ఒక పది మంది కలిస్తే సాధారణంగా సినిమాల తర్వాత వేడి వేడి గా మాట్లాడుకునేవి రాజకీయాల గురించి. ఎవరో, ఎక్కడో అన్యాయం చేసి దేశాన్ని దోచుకు తింటున్నారని ఒకానొక రాజకీయ నాయకుణ్నో, వారసుణ్నో తెగ తిట్టేస్తూ ఉంటారనుకోండి. ఇంతలో ఆవ్యక్తే అక్కడికి వచ్చేస్తే "నువ్వు ఇంత దుర్మార్గుడివి, అంత మోసగాడివి - ఎంతో దోచేశావిప్పటికి. దిగిపో ఇంకా" అంటారా? లేక "మిమ్మల్ని ఇలా కలిసినందుకు ఆనందం గా వుంది" అంటారా?

ఇంకో పది మంది కలిసి క్రికెట్ చూస్తూ వుంటారు. ఏ ఆటగాడో డకౌట్ అవుతాడు. అంతే ఇంక "వీడిని ఇంకా ఎందుకు తీసుకుంటున్నారో అస్సలర్థం కాదు. బాలు కొట్టడం రాదు, రన్ను చేయడం రాదు" అనేస్తారు. కానీ, బాబులూ! అన్ని వేల మంది మధ్య మనల్ని నిలబెడితేనో? మేమేమన్నా క్రికెటర్లమా అంటారా?  పోనీ క్రికెట్ ఆడడానికి కాదులెండి - మనకి వచ్చిన ఒక కూనిరాగం తీయడానికే అనుకోండి - ఎంత మంది చేయగలరు - అర చేతుల్లో చెమటలు పట్టకుండా, తడబడకుండా?

పోనీ ఇవన్నీ కొంచెం సాధారణమైన  విమర్శలు - పబ్లిక్ ఫిగర్స్ అయిన వ్యక్తుల గురించి ఎవరైనా ఎప్పుడో ఒకసారి మాట వచ్చినప్పుడు సందర్భానుసారంగా చేసేవి. 

ఇవి కాకుండా పని గట్టుకుని మనం చేయాల్సిన పని మానుకుని వేరే వారి పని గురించి చేసే విమర్శలు కొన్ని. 

వేటూరి గారో, ఆత్రేయ గారో వ్రాసిన పాటలుంటాయి. మనకి నచ్చేవీ వుంటాయి, నచ్చనివీ వుంటాయి. కొన్ని పాటలు నచ్చనంత మాత్రాన, మనకి అర్థం కాన్త మాత్రాన పోయిన వారి పాటల్లో తప్పులు పట్టి - "ఈయనకి ఏమీ రాక పోయినా అర్థం కాని మాటలు వాడి చాల తెలివిగా తానొక గొప్ప రచయితననే ఫీలింగ్ వచ్చేలా వ్రాశాడు" అన్నామనుకోండి -వారెలాగూ భౌతికంగా మన మధ్య లేరు ఎలాంటి వివరణా ఇవ్వడానికి కానీ, వారిని వారు సమర్ధించుకోవడానికి  కానీ. పోనీ ఒక వేళ వారు జీవించి వున్నా వారికి అదనం గా వున్న ఏ గంట సమయం లో అయినా ఇంకే సినిమాకి పాటలు వ్రాసే అవకాశం వస్తుందా అని చూసుకునేవారేమో తప్ప ఎలాంటి విమర్శలకూ జవాబివ్వాలని అనుకుంటారని మాత్రం నేననుకోను. అయినా "పోయినోళ్ళు అందరూ మంచోళ్ళు" అన్నట్టే వున్నారు కానీ "ఉన్నోళ్ళు పోయినోళ్ళ తీపి గురుతులు" అని కాకుండా "ఉన్నోళ్ళు పోయినోళ్ళ తప్పులెన్నువారు" అనిపిస్తోంది.

నా మటుక్కు నాకు కయ్యానికి, వియ్యానికే  కాదు - విమర్శకీ సమ వుజ్జీ అయి ఉండాలనిపిస్తుంది. ఏ విద్యలో రాణించిన వారు ఆ విద్యకిసంబంధితమైన వ్యాఖ్యలు చేస్తే చదవడానికైనా, వినడానికైనా బావుటుంది. ఒక క్రికెటర్ గురించి గవాస్కర్ లాంటి వారు, ఒక సినిమా నటుడు / గీత రచయిత గురించి ఆ ఆ శాఖల్లో వున్నవారు - ఇలా సంబంధించిన వారు విమర్శించినా, వ్యాఖ్యానించినా ఒక విలువ వుంటుంది. ఆ విషయ  పరిధులకి ఆవల వున్న మిగిలిన వాళ్లందరమూ మనకు ఆయా "ఇంటలెక్చువల్ ప్రొడక్ట్స్" మనకి నచ్చాయో లేదో చెప్పగలము కానీ, అవి "బావున్నాయో, లేదో" అని పదిమందికీ చెప్పలేము. అలా చేస్తే నాకు వచ్చిన తలనొప్పికి నా చేతులతో నేను వాడిన సారిడానో, అనాసినో పని చేసిందని అదే టైం కి డాక్టర్ గారిచ్చిన ఇంకేదో మందు పనిచేయలేదని ఆయన్ని విమర్శించినట్లే  వుంటుంది.

సరే - ఇది కూడా పెద్ద వారి వ్యవహారం కాబట్టి - సర్లే ఆ విమర్శకులకి విద్వత్తు వుంది, వారెవరి  గురించి విమర్శలు వ్రాస్తే నీకెందుకు అంటారా- శుభం - ఇంకా మాట ఎత్తను లెండి. నా లెవెల్కి వచ్చేస్తాను.

అలా గోళ్ళు కొరుకుతున్నాడేంటి వీడు? మా ఇంట్లో ఎవ్వరికీ లేదు. ఎక్కడి అలవాటో ఇది మరి? - ఒక బామ్మ గారి కంప్లెయింటు.
మీ పిల్లల్లా కాదు బాబూ...మా పిల్లలకి నేనెంత చెప్తే అంత. ఇలా "ఇది వద్దు, అది కావాలి" అని అడగనే అడగరు - ఒక ప్రక్కింటి పిన్నిగారి పిల్లల మురిపెం.
అదేం సెలెక్షన్ తల్లీ...మరీ అలుగ్గుడ్డలా వుంది ఈ చీర. ఇంత కన్నా ఏం దొరకలేదా నీకు? - ఒక అక్క ప్రశంస చెల్లెలి ఎంపికకి.
ఇలాంటివి తెచ్చారేంటి? నన్ను అడిగితే నేనూ రాకపోయానా సెలెక్షన్ కి? - ఏది తెచ్చినా ఒకావిడ / ఒకాయన అనే మాట.

ఏంటి ఇవేవీ మీకు విమర్శల్లా అనిపించట్లేదా? కొంచెం జాగ్రత్తగా చూడండి - వీటి అన్నిట్లో "రాజుగారి పెద్ద భార్య మంచిది" అనే వాక్యానికి పోలిక కనిపిస్తుంది ;)

అలాగే - ఔత్సాహికులైన తెలుగు వారు  కొందరు మాతృ భాషలో  తమ ఆలోచనలు, అనుభవాలు తోటి తెలుగు వారితో  పంచుకుందామని బ్లాగుల్లో ఎంతో ఇష్టంగా వ్రాసుకుంటారు. వాటిని చదివి నచ్చితే వ్యాఖ్య పెట్టనూ వచ్చు, లేదా ఇది మనకి సంబంధించిన విషయం కాదు అని హుందాగా తప్పుకోనూ వచ్చు. అంతే కాని శల్య పరీక్ష చేసి, లేని అర్థాలని వెతికి, మన ఉనికిని తెలియజేయడానికి అన్నట్టు వ్యాఖ్యలు పెడితే ఎవరికి ఉపయోగమో తెలియదు. మరి అలా సద్విమర్శా పూరిత వ్యాఖ్యలు పెట్టకపోతే తమ తప్పులు ఎలా తెలుసుకుంటారు అంటారా? అంత తెలుసుకోలేని తప్పులు ఉంటాయని అనుకోను, ఒకవేళ వుంటే ఎవరికి వారికి తప్పులు దిద్దేందుకు వారికి ఆత్మీయులైన వారు ఉండనే వుంటారు. అన్నీ మనమే కాయక్కర్లేదేమో కదా?!

అదేదో సినిమాలో బాలసుబ్రహ్మణ్యం గారి డైలాగ్ లో చెప్తారు కదా - పొగడ్త పన్నీరులాంటిది అని (ఇంద్ర అనుకుంటాను ఆ సినిమా). అలాగే నా దృష్టి లో విమర్శ అమృతాంజనం లాంటిది. సరి అయిన నొప్పికి తగు మోతాదులో అమృతాంజనం ఎంత ఉపశ మనాన్నిస్తుందో, అదే తగలరాని చోట అంటే కళ్ళల్లో పడితే ఎంత మండుతుందోఅందరికీ అనుభవమే కదా (సరే - అమృతాంజనం అంటే తెలియని  వారు జండు బామ్, లేకపోతే ఇంకో పేరుతో రిప్లేస్ చేసుకోండి). 

అలాగే విమర్శ కూడా కాని వేళల, కూడని విషయాల్లో ఏమీ ప్రయోజనం లేకుండా చేస్తే చేసే వారికి మంచి చేస్తున్నాము అనిపించినా పడే వారికి "కళ్ళల్లో పడిన అమృతాంజనం" లాగా - అబ్బా! ఎప్పుడు వదులుతుందిరా ఇది - అని మంట పుట్టిస్తుంది.

అలాంటి "విమర్శామృతాంజనం" బారిన మీరెవరూ పడకుండా వుండాలని కోరుకుంటూ...

ఈ నందన లో మీ జీవితం ఆనంద నందనం కావాలని ఆశిస్తూ...

నూతన సంవత్సర శుభాకాంక్షలతో.....

~లలితా TS

1, ఏప్రిల్ 2012, ఆదివారం

అవసరమా...అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం?

మార్చ్ "విహంగ"లో నా వ్యాసం ఇక్కడ చదవండి.


మార్చ్ "విహంగ"  పత్రికకి వ్యాసం పంపించాలి - గడువు దగ్గర పడుతోంది - ఏ విషయం మీద వ్రాద్దామా, అంత ఆసక్తి కలిగించే విషయాలు ప్రపంచం లో ఏం జరుగుతున్నాయా అని ఆలోచిస్తూ వుండగా ప్రక్క నుంచి ఫోన్ మ్రోగుతున్న శబ్దం వినిపించింది. కాలర్ ఐడీ లో నా ప్రియ నేస్తం పేరు కనిపించగానే ఒకసారి "హాయ్ హాయ్" అనుకుని ఫోన్ తీశాను. ఎప్పటిలాగే "బావున్నావా" అంటే "బావున్నావా" అనుకుని నెమ్మదిగా సన్నటి వాన జల్లులా మొదలైన మా సంభాషణ జడివాన స్థాయి వడిని అందుకని ఒక విషయం నుంచి ఇంకొక విషయానికి పరుగులు పెడుతూ వున్నప్పుడు అలవాటు ప్రకారం మా మాటలు, మనసులు మాకెంతో ఇష్టమైన మేము కలిసి చదువుకున్న మహిళా విశ్వ విద్యాలయం వైపుగా మళ్ళాయి. వెంటనే అన్ని విషయాలతో బాటుగా మార్చ్ లో వచ్చే అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం సందర్భంగా మేము పాల్గొని గెలిచిన పోటీలు, డిబేట్ పేరుతో జరిగిన సరదా వాదోపవాదాలు గుర్తుకొచ్చాయి. అంతే...అరెరే..ఇంత మంచి విషయం పెట్టుకుని ఏంటబ్బా ఇంత ఆలోచిస్తున్నాను. సరి అయిన సమయం లో ఎంత మంచి టాపిక్ గుర్తుకొచ్చింది కదా - నా మార్చ్ వ్యాసానికి  "అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం" కన్నా మంచి విషయం ఏముంటుంది కదా అనే తెగ మురిసిపోయాను. నా నేస్తం తో మాట్లాడడం అయి ఫోన్ పెట్టేయగానే అతి ఉత్సాహంగా వ్రాసేద్దామని (అదే టైపు చేసేద్దామని) అనుకుని లాప్టాప్ తీసుకోగానే మొట్ట మొదటగా నాకై నాకే అడగాలి అనిపించిన ప్రశ్నలు ...అవునూ ఇంతకీ "అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం" అంటే ఏంటి? అసలెందుకు చేసుకుంటారు? చెప్పద్దూ...కొంచెం అని మొహమాటానికి చెప్తున్నాను కానీ కొంచెం "బాగానే" సిగ్గుగా అనిపించింది - ఇంట్లో మొదటి ఆడపిల్లగా పుట్టి, ఇంకో ఇంటికి పెద్ద కోడలిగా వచ్చిన నేను, మహిళా విశ్వ విద్యాలయం లో చదివిన నేను, బోల్డంత మంది మంచి అమ్మాయిలకి స్నేహితురాలనయ్యే అదృష్టం కలిగిన నేను - గంభీరం గా చెప్పాలంటే ఒక మహిళకి పుట్టి, ఇంకో మహిళ ఇంటిని మెట్టి, అనేక మహిళా స్నేహిత బృందాదృష్ట సంహితనైన నాకు  (ఇది మహా దుష్ట సమాసం అయి ఉండొచ్చు...చదువరులూ - ఈ ఒక్కసారికీ క్షమించేయండి!) మహిళలకి అంత ముఖ్యమైన, అంతర్జాతీయ స్థాయి దినోత్సవం గురించి అసలేమీ తెలియనందుకు. 

వెంటనే గబా గబా గూగుల్ శోధనా పేటిక లో "International Women's day" అని టైపు చేశాను. వచ్చిన ఫలితాల్లో ఐదవ లింక్ అయిన వికీపీడియా మీద క్లిక్ చేసి అక్కడ వున్న విషయమంతా చదివాను. హ్మ్...ఎందుకో మరి అంత గొప్పగా అనిపించలేదు. 

 "యత్ర నార్యస్తు పూజ్యంతే, రమంతే తత్ర  దేవతః" - అని చెప్తూ సర్వ మానవులకూ జీవనావసరమైన శక్తికి స్త్రీ రూపమిచ్చిన భారత దేశం లో పుట్టి అంత బేలగా మారి -  నన్ను గుర్తించండి, నాకు వనరులు కూర్చండి, వసతులు కల్పించండి - అంటూ అదేదో మహిళ అంటే ఒక రక్షిత పథకం లో పరిగణన లోకి తీసుకోవాల్సిన జాతిగా అనుకుంటూ, అందులో నేనూ ఒక భాగంగా - మహిళా దినోత్సవం అని ఒక రోజుని అనుకుని, దానికిఅభినందనలు తెలుపుకుని, అందుకుని, బహుమతులు తీసుకుని మురిసిపోవాలి అనిపించలేదు. అలా అని నాకు బాధిత మహిళల మీద, వాళ్ళు పడే బాధల మీద చిన్న చూపూ లేదు, వీళ్ళేమీ చేయకపోతే ఎందుకిలా అవుతుంది - చేసుకున్న వాళ్లకి చేసుకున్నంత అనుకునే ఏక పక్ష దురభిప్రాయమూ లేదు. వీలైతే అలాంటి వాళ్లకి సానుభూతి చూపడంతో ఆగిపోకుండా చేతనైనంత సహాయం చేయాలనీ వుంటుంది. వాళ్ళనలా భయం భయంగా పెంచిన తల్లులని తలుచుకుని బాధ, ఆ స్త్రీల భయాలని, బలహీనతలని ఆసరాగా తీసుకుని తమకి అనుకూలంగా ఉపయోగించుకునే వారిని  చూసి కోపం వస్తూ వుంటాయి. అలా ఉపయోగించుకునే వారిలో వారి సాటి స్త్రీలే వుండడం వింతగా అనిపిస్తుంది. 

నేనేంటో మరీ సీరియస్ గా ఏదేదో ప్రసంగ ధోరణిలోకి వెళ్లిపోతున్నట్టు వున్నాను...బాబోయ్...బయటికి వచ్చేస్తున్నాను...నాదైన దారిలోకి...

అసలు ఎప్పట్నుంచో మన దేశం లో - కడుపు నింపే అన్నపూర్ణ, చదువులిచ్చే సరస్వతి, సంపద నిచ్చే లక్ష్మి - ఇలా మనిషికి కనీసావసారాలు తీర్చే ఆహార, విద్యా, ధనాలు అన్నీ స్త్రీ రూపాలే. గొప్పగా విద్వత్తు ప్రదర్శించే పురుషులని "పుంభావ సరస్వతి" అని పిలుస్తారు కదా! మరి మనం ఆడవారిగా పుట్టినందుకు గొప్పగా అనుకోక మనమేంటి, మనకి మనమే తక్కువ చేసేసుకుని సమానత్వం-సమాన హక్కులు అని నినాదాలు చేయడమేంటి, దినోత్సవాలు జరుపుకోవడం ఏంటి?

ఏ ఇంట్లో పని చేసే పని అమ్మాయినో, ప్రతి బిల్డింగ్ దగ్గర ఇటుకలు మోసే కూలీ యువతినో కదిపి చూడండి. వారికి తామూ సంపాదించాలి అన్న ఆలోచన, ఈ పని పోతే వేరే పని దొరుకుతుంది అన్న ధీమా తప్ప ఏ సమానత్వ వాదనకూ టైమూ, తీరికా వున్నట్టు అనిపించదు.

అదే ఏ సెలెబ్రిటి వనితనో తీసుకుంటే తన వృత్తి, అందులో తాను ఎక్కగలిగే సోపానాలు, పొందిన అర్హతలని నిలుపుకోవడానికి చేసే ప్రయత్నాలు తప్ప తాము ఎవరి కన్నానో తక్కువేమో అనుకునే భావనే కనిపించదు.

 అసలు ఆలోచిస్తే ఈ సమానత్వం గొడవలు మనుషుల్లో తప్ప ఇంక ఏ జీవ రాశిలోనూ వున్నట్టు అనిపించదు- శరీర ధర్మానికి తగినట్టు విధులు నిర్వర్తించడం తప్ప ఇంకే జీవులూ ఆడ - మగ భేదాలకి  అంత ప్రాముఖ్యత ఇస్తున్నట్టు కనిపించవు. సర్లెండి! నేను పరకాయ ప్రవేశం  చేయలేను కాబట్టి ఇంత కన్నా నొక్కి క్కాణింలేను. ఇప్పటికి ఇది ఇలా వదిలేసి అసలు మహిళా దినోత్సవం మనస్పూర్తిగా జరుపుకోవడానికి ఒక గొప్ప కారణమేదైనా కనపడుతుందేమో చూడాలి.

రండి, రండి! ఇక్కడేదో పార్టీ జరుగుతున్నట్టుంది - రకరకాల చీరలు, లేటెస్ట్ నగలూ కనిపిస్తున్నాయి - పదండి మరి చూసొచ్చేద్దాము...
ఆ అమ్మాయి ఎంత బాగా అలంకరించుకుంది! ప్రక్కనే వున్న ఆవిడ తో కబుర్లు చెప్తోంది - కళ్ళల్లో మెఱుపులు మెరిపిస్తూ...ఒక చెవి అలా వేద్దామా (అవునండీ...నాకూ తెలుసు ఇంకొకళ్ళ మాటలు వినకూడదని - కానీ మనమిక్కడ ఎలాగైనా సరే మహిళా దినోత్సవం జరుపుకోవడానికి ఒక్క మంచి కారణమైనా వెతుక్కోవాలి కదా....)

హాయ్! ఎలా వున్నారు మీరు?
బావున్నామండీ...మీరెలా వున్నారు?
మళ్ళీ ఏదో లేటెస్ట్ జుయెలరి కొనుక్కున్నట్టు వున్నారు...
అవునండీ ...మొన్ననే ఇండియా నుంచి మా అత్తగారు తెచ్చారు...
(అర్రే! అదేంటి ఆ వినే ఆవిడ మొహం అలా అయిపోయింది - ఓహో...అత్తగారితో అన్యోన్యంగా వుండడం, అత్త అమ్మలా ఆభరణం పంపడం నచ్చలేదేమో !!!??? ఎలా మాట మార్చేస్తోందో చూడండి )
ఓ అలాగా! అది సరే కానీండి. అదిగో అక్కడ నుంచున్న వనితని చూసారా? మీకు ఆవిడ తెలుసా?
వనిత, నేను ఒక టీం లోనే చేస్తున్నామండీ...నాకు మంచి ఫ్రెండ్.
నిజమా! ఆవిడ ఎంత సింపుల్ గా వున్నారో చూడండి. ఎలా అయినా తెలివైన వాళ్ళు అంతే అండీ మనలాగా డ్రెస్ కి అంత ఇంపార్టెన్స్ ఇవ్వరు. వాళ్ళలో ఆ నాచురల్ గ్లో వుంటుంది ఏ నగలూ పెట్టుకోకపోయినా....
(:( మీరూ కనిపెట్టారా - పాపం ఆ అమ్మాయి మొహం ఎలా చిన్నబోయిందో...సర్లెండి....ఇంకిక్కడ మనకేమీ దొరకదు - ఎంత చదువుకుని, ఉద్యోగాలు చేస్తున్నా బయట పడకుండా ఉండలేని అసూయా విహారం తప్ప...పదండి, పదండి...)

అదిగదిగో అక్కడ ఇద్దరు తల్లులు మాట్లాడుకుంటున్నారు - విందామా? (నేను వినేది మీరు వినలేరు కాబట్టి - మీరు చదవండి దయచేసి...)

ఏంటో  వదిన గారు! నల్ల పూసైపోయారు ఈ మధ్య...ఏంటి విశేషం?
కలవకూడదని ఏం లేదండీ ...ఇదిగో మా కోడలు నీళ్లోసుకుంది. చంటి పిల్ల వుంటే హడావిడి మీకు తెలియనిదేముంది. 
చంటి పిల్ల అంటున్నారు, వదినగారూ! మళ్ళీ మైనస్సేనా అయితే!
ఎంత మాటండీ ! దుర్గా, లక్ష్మీ, సరస్వతుల్లాగా ముగ్గురు మనవరాళ్ళు నాకు. అందరినీ కూడుకు కలుపుకు పోయే వాళ్ళే కానీ తీసివేయదగిన వాళ్ళు కాదు సుమండీ!

ఎంత చక్కని మాట చెప్పారు కదండీ - ఆ ముగ్గురు మనవరాళ్ళ మామ్మగారు?! అంత ఉన్నత వ్యక్తిత్వ ఛాయలో పెరిగిన ఆ ఆడపిల్లలు ఇంకెన్ని గొప్ప ఆలోచనల కొమ్మలకి అంట్లు కడతారో కదా! ఇద్దీ ...ఇదే మరి నాకు కావాల్సిన ఒక మంచి సందర్భం....

అసలు మన ఆడ వాళ్ళందరికీ వ్యక్తిత్వ వికాసపు తరగతులు తప్పనిసరి అయితే బాగుండును. ఆ తరగతిలో పాఠ్యాన్శంగా - ఇదిగో ఇవన్నీ వుండాలి...

- అసూయ కూడదు
- మాట్లాడే మాటకి అర్థమే తప్ప అపార్థాలు వుండకూడదు 
- చదువంటే కళాశాలలోనే కాదు - ఇంటిలోనూ, వంటింటి లోనూ చదవాలి 
- ఉద్యోగాలలోనే కాదు ఇంట్లోనూ గెలవాలి 
- పెళ్ళవగానే  ఒక ఆరు నెలలు తప్పకుండా అత్తా-కోడలు ఒకరినొకరు అర్థం చేసుకోవడానికి సమయం కేటాయించాలి, సంతోషంగా కలిసి ఉండడానికి ఒకరినొకరు మన్నించుకోవాలి
- అమ్మ అయితే ఆడ పిల్ల కావాలనుకోవాలి
- మగ పిల్లవాడు పుడితే నడిచొచ్చే కూతురు (కోడలు) వస్తుందని మురవాలి 

అసలివన్నీ చెప్తున్నానని ఇప్పటికే చాల మందికి నా మీద బోల్డంత కోపం వచ్చేసి వుంటుంది - మరీ పాత చింత కాయ పచ్చడి  కబుర్లు చెబ్తున్నానని. 

కానీ - అమ్మలూ, అమ్మాయిలూ.....- చిన్నప్పట్నుంచీ మీరూ వినలేదూ? పెద్దల మాట చద్ది మూట అని....అందరితో కలిసి, అందరినీ కలుపుకుని బ్రతుకు చల్లగా సాగిపోవడానికి అది చాలదూ...

సరే ...ఇంకో మాట చెప్తాను ....

ఇదివరకటిలా కాక  - ఇది నా ఊహ మాత్రమే సుమండీ - ఇప్పటికన్నా అప్పటి ఆడవారే సుఖంగా వున్నారేమో తెలీదు - ఎందుకంటే ఆ రోజుల్లో ఆడవారు ఇంటిపట్టున వుండి ఇంటికి పరిమితమైన పనులు చేస్తూ, శారీరక, మానసిక సున్నితత్వాన్ని కోల్పోకుండా జీవితాన్ని సాఫీగా గడిపారేమో అనిపిస్తూ వుంటుంది. అందరూ సుఖమే చూశారు, బాధలు పడ్డవారు లేరని కాదు. కాకపోతే ఆ బాధలకి తోడు ఈనాటి ఉద్యోగ బాధ్యతలు, అన్నీ తామే చూసుకోవాలనే "సూపర్ వుమన్ సిండ్రోములూ" లాంటివి ఉండేవి కాదు.  కాని- పుస్తకాల్లో చదివి, సినిమాల్లో చూసి ఊహించేసుకుని ఏర్పరచుకున్న భావాల ఆధారంగా - ఆ రోజులతో పోల్చుకుంటే  ఈ రోజుల్లో చాలా వరకూ ఆంక్షలు తగ్గి అమ్మాయిలు అబ్బాయిలతో సమానంగా విదేశాలకి కూడా ఒంటరిగా వెళ్లగలుగుతూ స్వేచ్ఛని సంపూర్ణంగా అనుభవిస్తున్నారు కదా ...

అలాగే మన అందరికి "అప్ గ్రేడ్స్ " అంటే ఇష్టం కదా...
అందుకని International Women's Day ని International Humans Day గా అప్ గ్రేడ్ చేసేసుకుందామా? 
అంటే అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం నుంచి అంతర్జాతీయ "మానవ" దినోత్సవం గా మార్చేసుకుందామా?
ఏం ఆడవారికేనా  అవసరం - అంతర్జాతీయ దినోత్సవం?

~లలితా TS