14, మార్చి 2021, ఆదివారం

అనగనగా ఒక అన్వరుడు... అను ఒక హార్టిస్టు కథ - 2

    ఆఁ ! ఆఁ ! వచ్చేశారా? నేను చెప్పే హార్టిస్టు కబుర్ల కథ వినడానికేగా!?

    ఇంతకుముందు చెప్పినవి ఇప్పటికి  చదవకుండా ఉండి ఉంటే, ఇప్పటికే చదివేసినా ఇంకోసారి చదవాలనుకుంటే - ఓ పాలి అటేపోసారి వెళ్ళిపోచ్చెయ్యండి మరి: అనగనగా ఒక అన్వరుడు... అను ఒక హార్టిస్టు కథ - 1

ఇవాళ తిప్పుతున్న మొట్టమొదటి పేజీ... 

 గుండె జేబులో

    ఒక వైపు పైకి లేచి గోపురంలా ఉన్న ఉంగరాల జుత్తు, చామనఛాయ కన్నా పిసరు తక్కువగా ఉన్న ఒంటిరంగు, కళగల మొహం ఉండి - తన ఫ్రెండ్సుకి దర్జానిచ్చే బట్టలు కుట్టిన ఫ్రెండ్లీ దర్జీ కిషోర్ కథ ఇది. 

    అన్వర్ - అందరు ఫ్రెండ్సువీ, అన్వర్ - అదర్ ఫ్రెండ్సు అందరివీ - బట్టలు కిషోరే కుట్టేవాడట. 

    ఈ పేజీల్లో ఒక వాక్యం గురించి చెప్పాలి. "డిగ్రీ సమయానికి చదువు, సంధ్య వదిలేసి సంగీతం, సాహిత్యం, చిత్రకళ, లావణ్య అని కొన్ని పట్టుకుని హైద్రాబాద్ వచ్చేశా." 

    దీని గురించి బద్రి మాటలు ఏంటంటే ..." బుజ్జాయ్! లావణ్య అంటే అన్వర్ వైఫ్ కదా! ఆ వాక్యమెంత బావుందో కదా! రెండుసార్లు వెనక్కి వెళ్ళి మళ్ళీమళ్ళీ చదువుకున్నా."

    సరే! మళ్ళీ వెనక్కి కిషోర్ కథ దగ్గరికి వెళ్తే అన్వర్ పట్టుకొచ్చిన లావణ్యతో జంటరి గొడ్డు  అయ్యాననిపించుకుంటే, కిషోర్ మాత్రం ఒంటరి గొడ్డు గానే ఉండిపోయాడు. ఇంకా ఎన్నో ఏళ్ళు ఫ్రెండుగా తోడుగా ఉంటాడనుకున్నవాడు - ఒంటిగూడు వదిలి వెళ్ళిపోయి - అన్వర్ గుండెజేబులో ఉండిపోయాడు. 

    ఆ కిషోర్ కబుర్లని అన్వర్ మాటల్లో చదువుతుంటే తట్టిన ఓ పాట... 

నువ్వు వెళ్ళిపోయినా నీ రూపు చెరిగి పోలేదు 
నువ్వు మరలి రాకున్నా నీ చోటెవ్వరికీ ఇవ్వలేదు... 


సమ్మర్ చిత్రకళ 

    ఈ సమ్మర్ చిత్రకళ చదివడం మొదలు పెట్టీ పెట్టగానే  పెటీల్మని ఓ నవ్వు చిట్లుతుంది పెదవుల మీద. దానికి కారణం అన్వరుక్రోషం. 
 
    "అవునా మీరు ఆర్టిస్టా? వావ్! నా బొమ్మ గీస్తారా?" అని చిత్రకారులని చులాగ్గా అడిగేస్తారు కానీ - దొంగల్ని మాత్రం "మీరు దొంగా? Awesome! ఓ సారి మా ఇంటికి కన్నం వేయరా...ప్లీజ్! ప్లీజ్!" అని అస్సలెవ్వరూ అడగనే అడగరు అన్నదే  అన్వరుక్రోషం.  

    నేను రాసింది చదువుతున్న వారెవరైనా సరే మీ బుజ్జితల్లికో, బుల్లితండ్రికో పెయింటింగ్ పాఠాలు నేర్పిద్దాం అనుకునే ముందు అన్వర్రాత "సమ్మర్ చిత్రకళ" చదవాల్సిందే. 

    ఇది అప్పుడెప్పుడో ఈమాట webzine లో చదివినప్పుడు నేననుకుని, నేనే అన్న మాటే మళ్ళీ ఇక్కడ చెప్తున్నా... 

    హార్టిస్టు గారూ! చిన్నప్పుడు నాకెంతో ఇష్టమైన సరదా కబుర్ల తెలుగు మాష్టారు చిట్టిబాబుగారు నేర్పిన ఓ పక్షి బొమ్మ ఇప్పటికీ ఆయన నేర్పినట్లే వేస్తాన్నేను. ఆ తర్వాత వృత్తలేఖినితో సున్నా మీద సున్నా – మూడు సున్నాలు చుట్టించీ, అందులో కొన్ని ముక్కలు చెరిపించి “శ్రీ” ని ఆర్టిస్టిక్(?)గా గీ(రా)యడం నేర్పిన డ్రాయింగ్ మాష్టారు నేర్పబోయిన బొమ్మలు మాత్రం పట్టుబడలేదు. మీర్రాసిన ఈ వేసవి పాఠం లాంటిది నాకప్పుడే దొరికుంటే నేనూ వేద్దునేమో ఓ పుంజీడు బొమ్మలు ! ప్చ్!

    మన చుట్టూ ప్రపంచంలో రంగులు నింపిన మహాచిత్రకారుణ్ణి తలుచుకుంటూ  ఓ మంచి పాటని ఈ పేజీకి జత చేస్తున్నా... 

ఏ కౌన్ చిత్రకార్ హై? ఏ కౌన్ చిత్రకార్?!
హరీ భరీ వసుంధరా పే నీలా నీలా ఏ గగన్... 
కే జిస్‌పే బాదలోం కీ పాలకీ ఉడా రహా పవన్!
దిశాయే దేఖో  - రంగ్ భరీ - చమక్ రహీ - ఉమంగ్ భరీ!
ఏ కిస్‌నే ఫూల్ ఫూల్ పే కియా శింగార్ హై?!
ఏ కౌన్ చిత్రకార్ హై? ఏ కౌన్ చిత్రకార్?!

కృష్ణస్మృతి 

    అన్వర్రాతల్లో ఈ పేజీ నాయుని కృష్ణమూర్తి గారి గురించి. 

    తనకి స్నేహం పంచిన చౌడేపల్లి - నాయుని కృష్ణమూర్తిగారి గురించి అన్వర్ రాసుకున్న ఈ పేజీ చదవగానే నాకు వెంటనే గుర్తొచ్చినవి - వరసగా -  హైస్కూల్లో పదవ తరగతిలో నెలనెలా చదువుకున్న పాఠశాల పుస్తకాలు, రామాయణంలో అరుణ్ గోవిల్,  అసలైన వ్యాస భారతాన్ని తెనిగించిన "జయమ్" పుస్తకం, "సుమం ప్రతి సుమం సుమం" పాట. 

    నాయుని కృష్ణమూర్తి గారితో తనకు దక్కిన స్నేహాన్ని తలుచుకుంటూ అన్వర్ రాసిన ఒక వాక్యం "జీవితకాలంలో ఎవరికీ అబ్బని కొన్ని అదృష్టాల్లో ఒక అదృష్టం అబ్బి, దాన్ని కోల్పోయిన దురదృష్టవంతుల కథ ఏవని చెప్పడం." 

    ఇది చదవగానే రామాయణంలో అరుణ్ గోవిల్ గుర్తుకొచ్చాడు. 

    హిందీ రామాయణం చూసే రోజుల్లో గుర్తున్న ఒక సీను, ఆ సీనులో మాటలు - రావణుడెత్తుకుపోయిన సీతా దేవిని తలుచుకుంటూ సుగ్రీవుడితో రాముడిలా అంటాడు... "నహి పానే సే దుస్సహ్, పా కర్ ఖోనా" అంటూ.  ఆ మాటలూ, ఆ సమయంలో రాముడిలా నటించిన అరుణ్ గోవిల్ దుఃఖం నాకెందుకో గుర్తుండిపోయాయి. దాని వెనకాల అసలు మాటలు రామచరితమానస్ రాసిన తులసీదాసువి అయ్యుంటాయి. 

    ఇన్నేళ్ళ తర్వాత అన్వర్రాతలో అచ్చు అదే భావం కనిపించింది. 

   ఆయనే రాసిన పాటని తలుచుకుంటూ - నాయుని కృష్ణమూర్తిగారికి నివాళిగా... ఆ పాటలో నాకు నచ్చిన లైన్లు... 

సుమం... ప్రతి సుమం సుమం..
వనం...  ప్రతి వనం వనం

వేణువా ...  వీణియా ...  ఏవిటి నాదము??

రంగులే రంగులు అంబరాలంతట
రంగులే రంగులు అంబరాలంతట!!

భానూదయాన... చంద్రోదయాలు!!


చందమామ నడక 

    చూసీ చూడగానే ఈ పేజీ శీర్షిక నాకు భలే నచ్చేసింది. 

    మొదటి పేరాలో మొట్టమొదటి గుల్జార్రాత "తుమ్ జో కెహదే తో ఆజ్ కీ రాత్ చాంద్ డూబేగా నహీ! రాత్ కో రోక్ లో..." చదివీ చదవగానే "అన్వర్రాతా! మన్ హో గయీ ఫిదా!" అనిపించేసింది. 

    నిజమబ్బా! ఈ పుస్తకమంతా గుల్మొహర్ పూల గుసగుసల్లా మూగుతున్న గుల్జార్మోహగీతోత్సవమే నాకు. 

    ఆకాశంలో ఉన్న ౘందమామని చూసి "నా వెంటే వస్తున్నాడు, నేనంటే ఇష్టమేమో" అని అనుకున్నాట్ట బుల్లి అన్వరు. 

    ఆ బుల్లి అన్వరుకి అనిపించినదే మా ఇంట్లో బద్రి మా బుజ్జిజింకలకి నేర్పించినది కూడా. 

    మునిమాపువేళ కారులో ఎక్కడికైనా వెళ్తున్నపుడు - వెనక సీట్లో కూర్చున్న బుల్లి బుగ్గల బుజ్జిజింకకి - కారుతో పాటే వస్తున్న ౘందమామని చూపించి "ౘందమామ చూడు నాన్నా ... మనతోనే వస్తున్నాడు" అంటే ఆ బుల్లిబుగ్గల మీద చమక్కుమన్న వెన్నెల ఆ పైనున్న దొంగకలువరేకుల్లోకి పాకి తళుక్కుమనేది. తన కన్నా తెల్లనైన పాలనవ్వు చూసి తెల్లబోయి చిన్నబోయేది. 

    అన్వర్ రాసిన ఇంకో మాట: "మా ఆవిడ కడుపులో ఉన్న శిశువుకు చందమామ అని పేరు పెట్టుకున్నాం." 

    అది నా తొలిచూలు రోజుల్నాడు మాకు అమ్మాయి పుడితే "వెన్నెల" అని పేరు పెడదామన్న బద్రి మాటలని గుర్తుకు తెచ్చింది. 

    ఈ "చందమామ నడక" చందమామతో నడిచిన నడకలతో మొదలుపెట్టి, వడ్డాది పాపయ్య వయ్యారి బొమ్మల చందమామ చదువుల దాకా సాగి - చేత తస్బిన్ (జపమాల) తిప్పుతూ, నోట "లా ఇలాహి ఇల్లాలాహ్" పలుకుతూ - బుల్లి అన్వర్ చేత పాలక మీద "ఓనామః, శీవాయః, సిద్ధంనమః" అని దిద్దించి అన్వరుని ఇంత గొప్ప రాతరి-గీతరిని చేసిన బంగారు జేజమ్మ బీబీ జాన్‌కి జేజేలు! 

నాయనమ్మా! నాయనమ్మా! 
మాయని ప్రేమే నీదమ్మా !
మాయని ప్రేమే నీదమ్మా!


శ్రమయేవ... & జ్ఞాపక రమణీయం 

        కొంటెబొమ్మల బాపు, బుడుగురాతల ముళ్ళపూడి - వీళ్లిద్దరి గురించి ప్రేమగా తలుచుకుంటూ అన్వర్ రాసిన ఈ రెండు పేజీలని విడదీయ బుద్ధవ్వక - ఈ రెంటినీ ఇక్కడ కలిపి తలుచుకుంటున్నాను. 

    నా వరకు నాకు తెలుగులో కార్టూన్ అంటే బాపు, కథలూ-కబుర్లూ అంటే ముళ్ళపూడి. కిలకిల నవ్వించే గీత ఒకరిదైతే, అలవోకగా సాగే రాత ఒకరిది.

    వారిద్దరితో పరిచయమున్న అన్వర్ రాసుకున్న ఆత్మీయజ్ఞాపకాలు అపురూపం. 

******************************
******************************

    పేజీపేజీలో నాకు నచ్చిన దాన్ని తరచి తరచి చదువుకుంటూ - తలచి తలచి మురుసుకుంటూ - మళ్లీమళ్లీ చదువుకుంటున్న పుస్తకం "అనగనగా ఒక చిత్రకారుడు". 

    ఇందులో నేను కావాలని - వద్దనుకుని - చదవని పేజీలు కొన్నున్నాయి. 

సత్యవతి కథలు 

    ఇది చదవలేదు. అసలు కథలు చదివిన తర్వాత మళ్ళీ వెనక్కొచ్చి చదువుదామని. 

గ్రీన్ బుక్ 

    "గ్రీన్ బుక్" సినిమా గురించి ఎక్కడో ఓ రెండు లైన్లు ఎప్పుడో చదివాను. నాకు ఇలాంటి సినిమాలంటే భయం, బాధ. కాలక్షేపంగా చూడాలంటే తప్పు చేస్తున్న ఫీలింగ్. అందుకే ఇది చదవలేదు. నాకు నా బబుల్లో నేనుండి చుట్టూ అంతా మహబాగా కాకపోయినా ఎంతోకొంత బానే వుంది అనుకుంటూ ఉండిపోవడం బావుంటుందబ్బా! అంతకు మించి ఏమీ చేయలేనప్పుడు - నా ఇగ్నోరెన్సు, నాకు బ్లిస్సు! 

నల్లమేక పూనాచ్చి 

ఇదీ చదవలేదు. నిరుడు గౌరి గారితో మాట్లాడేటప్పుడు  చెప్పాను - తప్పకుండా చదువుతానని. ఇప్పటిదాకా పుస్తకం కొనడమే పడలేదు. త్వరలోనే కొనుక్కోవాలి. చదవాలి. అప్పుడు వెనక్కి వచ్చి ఈ నల్లమేక పూనాచ్చి సంగతేంటో సూద్దారి! 


******************************
******************************

    ఇక్కడితో నా పేజీమజిలీకబుర్లు ఆపుతూ - అన్వర్ రాసిన - కొన్ని మెచ్చుతునకలు, ఇంకొన్ని మేలుమాటలు ఇక్కడ తలుచుకుంటున్నా... 

    "క్షీరసముద్ర రాజ తనయ కంటే ముందుగా పద్మపత్ర విశాలాక్షి, పద్మకేసర వర్ణిని నిత్యం పద్మాలయాం దేవి పుట్టిందని, ఈ సృష్టి నశించినా మళ్ళీ సృష్టి మొదలైతే కరెన్సీ అచ్చు కాక కాల్జేతుల అచ్చులు బొమ్మలుగా జగత్తుని నాగరికత వైపు నడిపిస్తాయని అర్థం చేసుకోండి. " (మహాకళ )

    "వీలయినంత ఖాళీగా  ఎంత బావుంటుంది. ఇల్లు కాని, ఒళ్ళు కాని, మనసు కానీ... నేను ప్రతిసారీ కొత్తగా ఉంటే ఎంత బావుంటుంది? తెలిసిన ప్రతి ఒక్కరినీ తెలీనట్టు కొత్తగా చూస్తుంటే ఎంత బావుంటుంది?" (జీవితానందం)

    "ఈ హైద్రాబాద్లో నాకు పెద్ద పెద్ద విషయాలు రాసే, చర్చించే, తమ తమ కాన్వాస్‌పై రంగులు వంపే మహా గజ ఈతగాళ్ళు పరిచయం అయ్యారు. వీరికి అన్నీ తెలుసు ఒక్క మర్యాద తప్ప. తలిదండ్రులే తొక్కలోనివాళ్ళు అయినపుడు నువ్వూ నేనూ, మన పసుపు అలికిన గడప, ఆ గడప ముందు తులసి చెట్టు ఎంత?" (మర్యాద మన్నన)

    "రవ్వంత ప్రేమ, గోరంత అభిమానానికే ఉబ్బితబ్బిబ్బులవాడి పరంపర వాడిని నేను." (పుట్టిన రోజు జేజేలు)

  
    "నువ్వు ఒకరిని పెట్టే నొప్పి అది తిరిగి నీ పాలిటి భయానక బాధకు ఆరంభం." (గాలితరం)

  "స్నేహం అంటే ఏవిటో తెలుసా? ఈ నా ప్రతీదిలో నువ్వు తోడు ఉంటావని కాదు, నా కష్టాలు మోస్తావనీ కాదు. నాకు సంబంధించిన ప్రతీదిలో నువ్వు గుర్తుకు రావడమే స్నేహం. " (కృష్ణస్మృతి)

******************************
******************************

ఈ "అనగనగా ఒక చిత్రకారుడు"  చదువుతూ బద్రి అన్న ఒక మాట ఇక్కడ చెప్పాల్సిందే... "ఈ అన్వర్ రాసినది చదువుతూ ఉంటే ఎలా ఉందంటే - కాలేజ్‌లో చదివే రోజుల్లో మొట్టమొదటిసారిగా యండమూరి నవలలు - 'ఆనందోబ్రహ్మ', 'ముత్యమంత  ముద్దు' - చదివినప్పుడు అనిపించింది చూడు - especially - 'ముత్యమంత ముద్దు' -  చాలా self -introspective గా ఉంటుంది. మళ్ళీ ఇన్నేళ్ళకు అచ్చు అలాగే అనిపించింది ఈ 'అనగనగా ఒక చిత్రకారుడు' చదువుతుంటే! "

మళ్ళీ బద్రినే వెతుక్కుని మరీ flickr లో అన్వర్ బొమ్మలని చూసి "ఇతను భలే గొప్ప ఆర్టిస్టు" అంటూ అన్వర్గీతలని పదేపదే చూసి మురిసిపోయారు. (www.flickr.com/photos/anwartheartist ). 




 
    నా వరకు నాకు "అనగనగా ఒక చిత్రకారుడు" చదువుతున్నంతసేపు  - నాకు గుర్తొచ్చిన ఒక మహానుభావుడు  - "నేను కాశీ విశ్వనాథుడిని, విశాలాక్షిని  వదలనని, వారు లేని చోట నా షెహనాయ్ పలకద" ని కాశీ లోనే ఉండిపోయిన బిస్మిల్లాఖాన్. 

అందుకే అంటున్నా... 

కుంచెతో  గీసిన అన్వర్గీత చెప్పింది 
అన్వర్ ఒక ఆర్టిస్టు అని 
గుండెతో  రాసిన అన్వర్రాత తెలిపింది 
అన్వర్ ఒక హార్టిస్టు అని 

అన్వర్రాతలో విన్నా 
గుల్మొహర్ పూల గుసగుసంగీతం  
అన్వర్రాతలో విన్నా 
 గుల్జార్మోహగీతం 
అన్వర్రాతలో విన్నా 
కులమతరహిత స్నేహగీతం 
అన్వర్రాతలో విన్నా 
బిస్మిల్లాఖాన్ షెహనాయ్ సంగీతం 


******************************
******************************




6, మార్చి 2021, శనివారం

అనగనగా ఒక అన్వరుడు... అను ఒక హార్టిస్టు కథ - 1

    చిమ్మ చీకటి... చుక్క మిణుకు. 

    కిటికీకి అవతల - అప్పుడప్పుడూ దూది మబ్బు దుప్పటి కప్పుకుంటూ, అప్పుడే పక్కకి తప్పుకుంటూ - తప్పించుకున్న మబ్బులు పూర్తిగా కప్పేయకుండా ఎంత సేపుంటాడో తెలీకుండా - దోబూచులాడుతున్న వెండి జాబిలి. 

    పక్కనే దేశీ-రేడియోలో వినీ వినిపించకుండా - "ఓ బచ్‌పన్ కే దిన్! రులా న దేనా" అని అంటూ లతామంగేష్కరూ, "ఆజ్ హసే, కల్ రులా న దేనా " అని షంషాద్ బేగమూ పాడుకుంటున్న పాట వింటూ బెంగ పడిపోతున్నాను అప్పుడే - ప్రతి రోజూ లాగే!

    పగటి వెలుగులో హడావిడి పడిపోతూ తెగ ఆరాట పడే నా మైండ్ మెల్లగా అలముకునే చీకటితో చల్లబడుతుంది. 

    చిక్కబడుతున్న చీకటి పూట చెప్పుకునే కబుర్లు నాకు బోల్డంత ఇష్టం. 

    నిశ్శబ్దపు రాత్రిని చెదరగొట్టకూడదన్నట్టు తమకు తామే తగ్గి నెమ్మదిగా మోగే గొంతుల మాటలు నాకు మరీ ఇష్టం. 

    పసుప్పచ్చ దీపపు వెలుగులో సోఫాలో ఓ మూలకి ఒదిగి - ముడుచుకుని - నేను దాన్ని కప్పుకుని మూటనయ్యానో, అది నన్ను చుట్టి మూట కట్టిందో - చెప్పలేనంతగా నేనూ, నన్ను చుట్టుముట్టిన బొంతా కలిసి, చలితో దెబ్బలాడేసి, చెల్లాచెదురయ్యేలా తరిమికొట్టేసి - పుస్తకం పట్టుకున్న చెయ్యి ఒక్కటి మాత్రం బయటపెట్టి, కదలకుండా - చదువుకునే పుస్తకంతో - చెప్పే కబుర్లు నాకు మరీ మరీ ఇష్టం. 

    నాగ్గుర్తుండి ఈ మధ్యకాలంలో - చిన్నప్పటి జ్ఞాపకాలతో ఇష్టంగా కొనుక్కున్న Anne of Green Gables సిరీస్, Little House on the Prairie సిరీస్ తప్ప - ఒక్క పుస్తకం కూడా పట్టుమని పది పేజీలు కుదురుగా చదివింది గుర్తులేదు. 

    కానీ ఈ వారం మొదట్లో సోమవారం రోజు ఇండియా నుంచి అమ్మ పంపించిన ఉసిరావకాయతో పాటు వచ్చిన ఒక పసుప్పచ్చటి పుస్తకం - వచ్చినప్పటినుంచీ ఊరిస్తూనే ఉంది. దానికి తోడు - ఆ పుస్తకం చుట్టూ చుట్టిన కవరూ, దాని మీద ఊరి మట్టిలో మొలిచి, చిగురించిన పచ్చనాకు లాంటి ఆకుపచ్చ అచ్చరాలలో రాసి ఉన్న నాన్న పేరు, ఇంటి అడ్రెస్స్ చూస్తూ "భలే! ఎంత అందంగా ప్రింటు చేశారో అడ్రెస్ కూడా" అని మురిపోతున్న నాతో "అదీ... అతను చేత్తో రాసినట్టున్నాడు" అని అంటూనే ఎంతో అపురూపంగా ఆ పుస్తకాన్ని అందుకుని - అప్పుడే చదవడం మొదలెట్టేశారు బద్రీ. 

    అటు వెళ్లి ఓ రెండు పేజీలు చదవడం... వంటింట్లో ఏదో పాడుకుంటూ నా పనేదో చేసుకుంటున్న నన్ను కదిలించి  "బుజ్జాయ్! ప్రతీ పేజ్ ఒక gem!" అనడం. 

    మళ్ళీ ఇంకో గంటకో, గంటన్నరకో ఇంకో రెండో, మూడో పేజీలు చదవడం... బుద్ధిగా ఏ ఆఫీసు డాక్యుమెంటో చెక్కుతున్న నా చెవి దగ్గరకొచ్చి జేసుదాస్ కేసెట్లు పట్టుకుపోయిన టేస్టున్న దొంగ గురించి చెప్పడం. 

    మరసటి రోజు - మళ్ళీ వచ్చి - "పులక్ బిశ్వాస్ గీసిన చెట్టు, చెట్టుకి తేడా ఉంటుందట" - అనీ మెరిసే కళ్ళతో చెప్తూ - మరునిముషంలోనే "నీకు తెలుసా? మహానంది అడవుల్లో చెట్లకి ఉండే ఆకుల పచ్చరంగూ, పాపికొండల్లో చెట్ల ఆకుల రంగూ వేరు వేరుగా ఉంటాయీ" అంటూ - చేతిలో పట్టుకున్న పసుపుపచ్చ పుస్తకాన్ని పదేపదే మునివేళ్ళతో ముట్టుకుంటూ, మురుసుకుంటూ ఉన్న బద్రిని చూసి - చెప్పొద్దూ - కొంచెం కన్నా ఎక్కువగానే కుళ్ళుకున్నా. 

    మధ్యమధ్యలో నేనూ వెళ్ళి పుస్తకం పట్టుకుని పేజీలు తిప్పబోయాను. కానీ అలా చదవడానికి మనసొప్పలేదు. తిప్పబోయిన పేజీలని కుదురుగా బజ్జోపెట్టి మళ్ళీ నా పని లోకో, పాట లోకో వెళ్లిపోయేదాన్ని. అలా వెళ్ళిన ప్రతీసారీ నా రెండు చేతులనీ నా కళ్ళకెదురుగుండా పెట్టుకుని చూసుకునేదాన్ని - ఆ వేళ్ళ చివరల ఏమైనా చిత్రకారుడి రాతల రంగురంగులు ఏమన్నా అంటుకున్నాయేమో అని. 

    సోమవారం నుంచి గురువారం దాకా ఇదే తంతు. 

    ఇహ ఇలాక్కాదని గురువారం రాత్రి భోజనాలు అయ్యాక అయ్యగారు-అబ్బాయిలు ఎవరి గదుల్లో వాళ్ళు కుదురుకున్నాక - మర్నాడు శుక్రవారం ఆఫీస్ ఉందన్న స్పృహ ఎంతున్నా కూడా - ఆ స్పృహని "ఎహె! అవతలికెళ్ళు" అని కసిరేసుకుని - 

మళ్ళీ నేను, 
నా వాలుపు సోఫా పొంత, 
నే మీద వేసుకున్న బొంత, 
నా చేత రేఖాయాత్ర ప్రచురణ 
దాని గుండా మొదలయిన నా పఠనా యాత్ర.  

    ఎన్నో ఏళ్ళ తర్వాత - చదవడం మొదలెట్టి - - అక్కడక్కడా ఉన్న పుస్తకాల కబుర్లు, సినిమాల కబుర్లు తప్పించి - మిగిలిన పుస్తకమంతా - మా అమ్మ అన్నట్టు "శ్రీరామ" నుండి "చిత్తగించవలెను" దాకా - ఆపకుండా రెండున్నర గంటలు చదివిన మొట్టమొదటి పుస్తకం "అనగనగా ఒక చిత్రకారుడు". 

    అలా ఎందుకు చేశానూ అంటే... నిజానికి నేను ఆ పుస్తకం చదవలేదు. 

    ఆ పుస్తకంలో పేజీ పేజీ నాతో కబుర్లాడింది. 

    రాత్రి పూట - పక్కన పడుకున్న బుల్లి బుజ్జాయి లేవకూడదనుకుంటూ - అలా అని మాట్లాడుకోకుండా ఉండలేక గొంతు తగ్గించుకుని మెత్తగా మాట్లాడుకుంటామే - అచ్చు అలానే మాట్లాడింది ఈ పుస్తకం కూడా. 

    అంత మాట్లాడుకున్న తర్వాత - ఆ పసుప్పచ్చ రంగు పుస్తకంతో అంత దోస్తీ కుదిరాక - "భలే వుంది, అదేదో చదివినట్లుంది" - అని ఓ రెండు పొడి మాటలనేసి ఆనక అలమార అరల్లో అలంకరించేసుకుని - "అన్వరూ! ఆల్ డన్!" - అనేయాలనిపించలేదు. 

    అందుకే నాతో మాట్లాడిన పుస్తకం కబుర్లని "అనగనగా ఒక అన్వరుడు ఏమన్నాడంటే ..." అని మొదలెట్టి మీకు కథలు కథలుగా చెబ్దామనీ... 

    
    తల ఓ పక్కకి కొద్దిగా ఒంచి - కుడి అరచేతిలో కుడి చెంపని ఆన్చుకుని నే చెప్పబోయే కబుర్ల కథలు వింటారనీ... 

    మొదలెట్టేస్తున్నా.... మొదలెట్టేస్తున్నా.... 

    అన్నట్టూ... ముందే చెప్పేస్తున్నా - నాకు నచ్చిన - ఎన్ఠీఆరు, వాణిశ్రీ, కృష్ణ, ఎస్పీబీ, రఫీ, కిషోర్కుమారు, లతామంగేష్కరు, ముళ్ళపూడి బుడుగు  - లాంటి ఎన్నో నిత్య ప్రియవచనాల్లో అన్వరుడు ఇంకో ప్రియవచనం - అంతే!  గార్లూ, బూర్లూ కావాలంటే వండుకుని తిందాం గానీ పేర్ల చివర అతికించలేదని నన్నాట్టే సాధించకండి. 

    రెడీ... వన్ ... టూ... త్రీ.... గో!



అపురూపం 

    ఎవరికైనా "డూ యువర్ బెస్ట్" అని అతి మామూలుగా చెప్పేస్తాం - కానీ - ఎన్ని పనులు, ఎవరు, ఎంత బెస్టుగా చేస్తున్నామో - అంతా ఒట్టి టేకెన్ ఫర్ గ్రాంటెడేగా! 

    రోజూ మామూలుగా చెప్పే "థేంక్స్" అనే మాటని కృతజ్ఞతని నింపుకుని అంటే, ఆ మాట విన్న మనిషిని ప్రేమ కూడా తాకాలట. ఇది అపురూపానికే అపురూపమనిపించే అపురూపమైన ఆలోచన. చదువుతుండగానే "ఇద్దీ! ఇలాంటి మాటలే అనండర్రా, వినండర్రా!" అని గాఠిగా చెప్పెయ్యాలనిపించింది. 

    అంతా సవ్యంగా సాగిపోతున్నప్పుడు - స్థిరంగా పని చేస్తున్న చేతులు, తడబడకుండా నడుస్తున్న కాళ్ళు, అన్నాన్ని గుటక వేయగలిగిన గొంతు దాకా తీసుకెళ్లగలిగే నాలుక - వీటన్నిటినీ మహా-taken-for-granted ‌గా తీసేసుకుంటాం గానీ - అవి granted-to-us-for-using-consciously అన్నది - నొక్కి వక్కాణించి చెప్తున్నట్టున్న ఈ అపురూపం  చదువుతుంటే నాకు శశికపూర్ గుర్తుకొచ్చాడు. 

    కపూర్ల ఇంటి కడగొట్టు పిల్లడు, రాజ్ కపూర్, షమ్మీ కపూర్ల బుల్లి తమ్ముడు ఎంత చలాకీగా ఉండేవాడో స్క్రీన్ మీద! నవ్వితే మొహమంతా మతాబాల వెలుగే. పాటకి ఆడడం మొదలు పెడితే - ఒంట్లో చేతులూ, కాళ్ళూ దేనికవే వేటికి కావాల్సిన దిక్కులో అవి స్ప్రింగుల్లా ఆడుతూ ఉండేవి. 

    అలాంటి శశికపూర్ చివర్లో చక్రాల కుర్చీలో కూర్చుని చిన్నప్పుడు తను నటించిన సినిమాలు చూసుకుని "అది నేనేనా ? ఈ చక్రాల కుర్చేలో కూర్చున్న ఈ నేను, అక్కడ హుషారుగా గెంతుతున్న ఆ నేను ఒకరేనా?" అని ఎంతో బాధ పడేవాడట. 

    సరిగ్గా అలాంటి పరిస్థితినే అందరికీ గుర్తుచేస్తుంది అపురూపం

    చదివే ప్రతి దాంట్లో కవిత్వపు ఛాయలు వెతుక్కునే నాకు ఇందులో ఇంకో అపురూపమైన బోనస్ - "కిసీ కీ ముస్కురాహటోం పే హో నిసార్" పాట ప్రసక్తి. 

      ఈ అపురూపం చదవడం అయ్యాక - నాకు అలవాటే అయినా - ప్రతిక్షణం అపురూపంగా గడపడం మీద ప్రీతి - ఇంకొంచెం పెరిగింది నాకు.   

కిసీ కీ ముస్కురాహటోం పే హో నిసార్
కిసీ కా దర్ద్ మిల్ సకే తో లే ఉధార్ 
కిసీ కే వాస్తే హో తేరే దిల్ మే ప్యార్ 
జీనా ఇసీ కా నామ్ హై 

    పాడుకుంటూ తర్వాతి పేజీ కబుర్లలోకి... 


ప్రయాణం 

    ఇక్కడ ప్రయాణం ఒక ఊరిలో మొదలు పెట్టి - ఇంకో ఊరిలో మజిలీ చేసి - చివరికి ఏదో గమ్యం చేరి "హ్మ్!" అంటూ నిట్టూర్చే టైపు కాదు. 

    బొమ్మల కోసం ఒక చిత్రకారుడు - అనుక్షణం తన ఆలోచనే తన తోటి యాత్రికుడై - తన లోపలి ఆలోచనలని తరచి చూసుకుంటూ -తనతో తను చేసుకునే యాత్ర. 

    ఆ యాత్రలో తారసపడిన గడ్డి, చెట్టు, ఇళ్ళు, ఇంటి రేకులు, ఆ రేకుల మీదుగా వెలిగిపోయే సూర్యోదయాలు - ఇవే కాదు... ముంబాయి క్రాఫర్డ్ మార్కెట్లో - రహదారులే గృహాలుగా చేసుకుని తిరుగాడే వేలాది జనాలు - వీళ్ళందరూ కూడా ఈ చిత్రకారుడి చేతిలో జీవం పోసుకునే బొమ్మలే. ఆ అన్వరుడి ఆలోచనల్లో జీవించే బొమ్మల కథలే. 

    ఈ ప్రయాణంలో గీతకారుడు అన్వరుతో పాటు రాతకారుడు పూడూరి (?) రాజిరెడ్డి కలిసి చేసిన ప్రయాణపు విశేషం కూడా ఒకటి ఉందండోయ్ - అదే నాకు దక్కిన బోనస్ ఈ ప్రయాణం కబుర్లలో. 

    ప్చ్! ఇందులో పాటలేం లేవు. అయినా ఫర్లేదు...ముందు ముందు ఉండే ఉంటుంది మురిపించే పాటల పండగ!

    తర్వాతి పేజీలోకి వెళ్ళిపోతున్నా - నాకు తోచిన పాట పాడుకుంటూ... 

పక్షుల రెక్కలు ... అద్దెకు దొరికితే - ఒంటికి తొడిగి పైకె గురూ... 
పక్షులకెన్నడూ ... పాస్‌పోర్ట్ లేదు - ఖండాలన్నీ దాటెళ్ళు!

సామాజిక స్మగ్లర్లు 

    పుల్లయ్య అనబడే రామసుబ్బయ్య, శీను, శేఖర్, మధు, నాగరాజు, సురేష్, రమేష్, మోహన్, కుమార్, చింతపండు, సుబ్బలక్మి - 

    వీళ్ళందరూ ఏమట్లు? 

    అన్వరుకి ఏమయేట్లు? 

    వీళ్ళందరూ సామాజిక స్మగ్లర్లు అయ్యిందెట్లు? 

    అది తెలవాలంటే మీరు మాత్రం అనగనగా ఒక చిత్రకారుడు పుస్తకంలో పదో పేజీ నుంచి పన్నెండో పేజీ దాకా చదవాల్సిందేనబ్బా! 

ఆ రెండు, మూడు పేజీల్లోనే 

చూడాలని ఉంది... 
అమ్మా! చూడాలని ఉంది
నిన్ను - చూడాలని ఉంది
పొరపాటు పనులిక చేయబోనని నీతో చెప్పాలి
... ... ...  ... ... ...  ... ... ...  ... ... ...  ... ... ... 
ఒకసారి మాత్రం నిన్ను చూస్తే చాలులే అమ్మా 

    అని అమ్మ కోసం ఆశగా వెతుక్కునే పసి-అన్వర్ కూడా పలకరిస్తాడు. 


ప్రేమ ప్రకటన 

    ప్రేమప్రకటన పలు రకాలు... 

    ఆ రకాల రకరకాలు పలురకాలు. 

    ఆ పలురకాల బహుముఖాలు ఎలాంటివంటే... 

    "ఏక్ లడకీ కో దేఖా తో ఐసా లగా ..." పాట వినీవినగానే నచ్చేసి -  "1942 ఎ లవ్ స్టోరీ" సినిమా పాటల  క్యాసెట్లు ఒకేసారి మూడు కొనడం ఒక రకం. 

    హెచ్‌ఎంవీ వాడు వేసిన జేసుదాసు పాటలవి - రెండు సెట్ల క్యాసెట్లని కొని - జేసుదాస్ పాటలు కాపీ చేసుకుని ఇస్తానన్న మనిషికి ఒక సెట్టు అరువిచ్చి - అది అరువు కాదు అచ్చంగా అట్టుకుపోవడం అని అర్థమయ్యాక - ఆ పట్టుకెళ్ళిపోయినవాణ్ణి మంచి టేస్టున్న దొంగ అని మెచ్చుకోవడం రెండో రకం. 

    కొడవటిగంటి, చలం, శేషేంద్రశర్మ, పెద్దిభొట్ల - వీళ్లందరి పుస్తకాలు, ఐదు సెట్ల సైగల్ పాటల క్యాసెట్లు కొనుక్కుని - వాటిని రెండు చేతులతో పట్టుకుని  - ఊరిని వాటికి, ఊరికి వాటిని చూపిస్తూ - ఊరింపుగా, ఊరేగింపుగా కిలోమీటర్ల కొద్దీ నడిచి వెళ్లడం మూడో రకం. 

    (ఈ మూడో రకం గురించి చదివీ చదవగానే నాకు చెప్పిందే చెప్పి "భలే! ఇలాంటి ఇష్టం - అంటే ఇష్టమైన పుస్తకాలు చేతిలో పట్టుకుని నడవాలనిపించేంత పుస్తకమోహం ఉంటుందని ఊహించలేం కదా!" అని బద్రి ఎంత మురిసిపోయారో! అది కూడా ఒక రకమైన ప్రేమ ప్రకటన రకమే మరి!)

    తమిళ కథకులు పిచ్చమూర్తిగారు రాసిన "భగవదర్చన" కథకి పది రకాల గోపురాల స్కెచ్చులు వేయడం నాలుగో రకం. 

    శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రిగారి "మార్గదర్శి" కథలోని చేబోలు శంభుశాస్త్రి పేరుని తనకి ఇంకో కొడుకు ఉంటే వాడికి పెట్టాలనుకోవడం ఐదో రకం. 

    (శ్రీపాదవారి కథల్లో నాకు అత్యంత ఇష్టమైన "మార్గదర్శి" కథ గురించిన ప్రస్తావన అన్వర్రాతలో చూడగానే నేనూ మురిసిపోయి - ఒక్కసారి లేచెళ్ళి నా లైబ్రరీలో ఉన్న శ్రీపాద వారి రెండవ కథల సంపుటం తెరిచి "మార్గదర్శి" కథనో సారి దర్శించుకొని వచ్చి కూర్చుని ఇది రాస్తున్నాను. ఇదీ ఓ రకం ప్రేమప్రకటనే!)

    ఆర్టిస్టు చంద్ర గారు చేయి అందించినా - మించిన గౌరవభావంతో - అందించిన చేయిని అందుకోకుండా - రెండు చేతులూ జోడించి దండం పెట్టడం ఆరో రకం. 

    బాపు గారి  నుంచి ఫోన్ వస్తే మాట్లాడేటప్పుడు వేసుకున్న చెప్పులు విప్పేయడం ఏడో రకం. 

    భుక్తి పెట్టే విద్య బొమ్మలేయడం, రంగులేయడం. ఆ సరస్వతి కోసం వందల కొద్దీ పెన్నులు, పెన్సిళ్లు, రంగులు, కుంచెలు కొనడం ఎనిమిదో రకం. 

    ఇంకా బోల్డు రకాలు ఉండే ఉంటాయి - కానీ ఎన్ని రకాలని ఏముంది?!  ప్రేమంటూ ఉంటే -అది ఎన్నో రకాలుగా ప్రకటితమవుతూనే ఉంటుంది. అది - ఇది, అది - అని లేని - ఎన్నెన్నో రకాలు! 

    అందుకే పాడుకుంటూ అంటున్నా ... అన్వర్! తేరా రాత బడా ప్యారా! 

అలా పాడుకుంటూ 17 వ పేజీ లోకి...  


ఐదో దిక్కున అతడు

    ఇందులోని అతడు ప్రముఖ కార్టూనిస్ట్ టి. మోహన్ గారు. 

    రాసిన సందర్భం ఆయన స్వర్గస్థులైన రోజు సెప్టెంబర్ 21, 2017. 

    ఇక్కడ నాకు గుర్తుకొచ్చిన పాట ... 

ఈ అనంత కాల గమనంలో 
ఈ రవ్వంత జీవన పయనంలో 
అందరు నీవారు - చివరకు మిగిలేదెవరూ లేరు 

తర్వాతి పేజీ లోకి కదిలిపోతూ... 


రంగు బలపం 

    చిన్నారి పొన్నారి బాలలను పుస్తకాల వైపుకి ఆకర్షించడానికి, అలరించడానికి బాలల కథల పుస్తకాలకు బొమ్మలూ, రంగులూ వేసిన మెత్తటి రంగుల బలపం లాంటి చిత్రకారుడు పులక్ బిశ్వాస్ కథ ఇది. 

     నాకు ఇది చదివే వరకు ఇండియాలో బొమ్మల పుస్తకాలు ఉంటాయని, వాటిల్లో పిల్లలని మురిపించి, మైమరపించే రంగురంగుల బొమ్మలుంటాయని అస్సలు తెలీదు. నేను కాల్విన్ గాడి దగ్గర్నుంచి లాగేసుకోవాలని చూసే హాబ్స్ పులి కన్నా అందమైన పులుల్ని పులక్ బిశ్వాస్ గారు గీసి రంగులతో నింపారని చదవగానే - వెంటనే గూగుల్లో వెతుక్కుని ఆయన వేసిన బొమ్మలు చూసి - మహా పులకితం మదీయ మానసం!

    
    ఇది చదువుతూ పాడుకున్న పాట (నా మాటల్లో)... 

రంగ్ బిరంగే ఫూల్ ఖిలే హై 
కుఛ్ లోగ్ హీ ఫూలోం జైసే ... 

    ఈసారి ఇండియా వెళ్ళినప్పుడు తప్పకుండా కొని తెచ్చుకుంటా ఆ రంగుల-బొమ్మల-ప్రపంచాలు. 

తొలి ప్రేమలేఖ 

    వెన్నెల ఎందుకు కాస్తుంది?

    పూలెందుకు పూస్తాయి?

     కృష్ణశాస్త్రి కవిత్వమెందుకు రాస్తారు?

    ముళ్ళపూడి వారి అప్పారావు అప్పులెందుకు చేస్తాడు?

    ఎందుకు? ఎందుకు? ఎందుకు?

    చిత్రకారుడు స్కెచ్చులు అందుకే వేస్తాడు. 

    ఆ స్కెచ్చులు  వేసే స్కెచ్చుబుక్కే చిత్రకారుడి ప్రేమలేఖ. 

    ఆ స్కెచ్చు బుక్కులో ఉండేవి ఏంటంటేకదలని చెట్లు, కదిలే రైళ్ళు, ఆడే పిల్లలు, టీవీ ముందు పడతులు, ఆశాపాతకుల ఏడ్పు మొహాలు, ఊళ్ళో వీధులు, ఊరి బయటి గుట్టలు మిట్టలు, నడిచే గుంపులు, పడుకుని నిలబడి జారిగిలబడి మొబైల్ చూసుకుంటున్నవాళ్ళు, వికారంగా మొహం పెట్టుకుని కవిత్వం పుస్తకం చదివే పాపం వాళ్ళు, ఫేస్‌బుక్‌లో మొహం దూర్చి ఎన్ని లైకులు ఏమేం కామెంట్లు ఎవరెవరు ఇచ్చారు అని ఆత్రంగా చూసేవాళ్ళు; ఇంకా పెద్దపెద్ద పొట్టలవాళ్ళు, వంగిన వీపులవాళ్ళు, నడుములు లేని అమ్మాయిలు, బోలెడు బోల్డ్ మడతలు గల నడుములు గలవాండ్లు, కాటన్ ప్యాంట్ నిలువు ఫోల్డులు, స్కిన్ టైట్ జీన్స్ ప్యాంట్ మోకాలి కింది అడ్డ ఫోల్డ్స్, బూట్‌కు కట్టిన లేస్, స్నీకర్స్ సోల్-రన్నింగ్ షూ సోల్‌ల మధ్య తేడా, ....వీటన్నిటి స్కెచ్చులూ, అవి పోయే హెచ్చులూ. 

    అపుడెప్పుడో ఈమాటలో అనుకుంటా చూశా - అన్వర్గీతలు - ఒక పేజీ నిండా కిక్కిరిసినట్టుగా వేసిన బోల్డన్ని బొమ్మల స్కెచ్చులు. ఆ బొమ్మల మెరుపులకి కళ్ళు చెదిరాయి. ఆ మెరుపు-కళలు మళ్ళీ ఈ "తొలి ప్రేమలేఖ" చదువుతుంటే గుర్తొచ్చాయి.  

    ఇది చదువుతూ హమ్  చేసుకున్న పాట - బొమ్మలమ్మి సువర్ణసుందరి పాడుకున్న - బొమ్మాలమ్మా ... బొమ్మలూ... 

*********
*********

    ఒకటా, రెండా - ఏభై నాలుగు కబుర్ల కథలు. ఇప్పటికివి చాలు. వారానికి ఇన్నీ అని - రెండు వారాలకోసారి - పేజీ-మజిలీ-కబుర్లలా చెప్పుకుందామేం?!

     అడగడం మర్చిపోయాను - హార్టిస్టుగారూ! 

    సాధారణంగా రాతొచ్చినవారికి గీత రాదు. గీతొచ్చిన వారికి రాత కుదరదు. 

    గీత-రాత సవ్యంగా-దివ్యంగా తెలిసిన సవ్యసాచి మీరు. 

    మీ పుస్తకంలో రాతలకి పైనో, కిందో కొన్ని గీతలు (స్కెచ్చులు) గీసుంటే ఇంకెంత బావుండేదోనండి! 

    ఈసారి పుస్తకం వేసే ముందు ఈ మాట గుర్తుంచుకోండేం!


2, మార్చి 2021, మంగళవారం

రాలుగాయి రాత

    ఈ రోజుకి ఏ రోజూ నేను రాయని రోజు లేదు. 

    రాయడానికి సమయమూ, సందర్భమే అక్కరలేదు. 

    రాయదగ్గది ఉందా లేదా అని లేదు. 

    రాయడానికి ఏముందిలెద్దూ అనుకున్నదే లేదు. 

    నీలమో, నలుపో, ఎఱ్ఱదో, పచ్చదో, ఊదారంగుదో - రంగేదైనా పెన్నొకటి దొరికితే చాలు రాస్తాను.  

    అల్లిబిల్లిగా రాసే నా రాతకి కుదురు కావాలనిపించినప్పుడు ముక్కు విరిగి మూలనున్న పెన్సిలు నొకదాన్ని దొరకబుచ్చుకుని చెక్కిచెక్కి రాస్తాను. 

    కుదిరినప్పుడు చేతిరాత ఆపి టైపు-రాత రాస్తాను. 

    అది నాకే తట్టిన నా మాట కావొచ్చు, ఎప్పటిదో నచ్చిన పాట కావొచ్చు, అదాటుగా గుర్తొచ్చిన గాలిబ్ గీతమవొచ్చు - రాతకి వీలుగా తెరిచి పెట్టుకున్న తెల్లకాయితాల పుస్తకంలో రాసుకుంటాను నేను. 

    నా రాత నాకు నేనే రాసుకుంటూ నాకు నేనే చదువుకునే ఉత్తరం. 

    నా రాత నాకు మాత్రమే వినబడే ఊసు. 

    అనుకున్నదేదో మాటల్లో పేర్చలేని ఊసుపోని వేళ రాత నాకు ఊత. 

    ఎన్ని ఉన్నా ఇంకేదో కావాలనిపించే ఆరాటపు వేళ రాత నాకు ఊరట. 

    రాయడమంటే ఎంత ఇష్టమంటే అసలలాంటి ఇష్టమొకటి ఉంటుందనే ఎరుకే లేని చిన్నతనాన కేవలం మళ్ళీ మళ్ళీ బోల్డంత సేపు రాసుకోవచ్చు అన్న ఒకే ఒక్క  - అదేదో పైకి చెప్పుకోలేని బాల్యచాపల్యపు అనాలోచితతో - సగం సంవత్సరం పాఠాలు అయిపోయిన తర్వాత తెలుగు నోట్సు, సైన్స్ నోట్సు  కావాలని పడేసుకుని - దాదాపు వారం రోజుల పాటు అన్ని పాఠాల నోట్సు తిరిగి రాశాను. అప్పుడే - నాలుక కొనని పై పెదవికి ఆనించి - చుట్టుపక్కల ఏం జరుగుతోందో కూడా పట్టించుకోకుండా - దీక్షగా తెగ రాసేస్తున్న నన్ను చూసి మా అమ్మ కూడా ఓ రోజంతా నా నోట్సు రాసేసింది. 

    దానికి ఆవిడ "ఎంత సేపట్నుంచో రాస్తున్నావు బ్రహ్మరాతలా. చేతులు నొప్పి రావట్లేదూ? నేనూ కొంచెం సాయం చేస్తా పట్టు" అంది కానీ అసలు విషయం ఏంటంటే తలొంచుకుని తెగ రాసేస్తున్న నన్ను చూసి ఇదేదో గొప్పపని చేసేస్తోందని అనిపించి ఆ గొప్పపని ఆవిడా చేసేద్దామని inspire అయి నాకు రాత-సాయం చేసేసింది. 

    సరే! నాకు రాయడం ఎంత ఇష్టమైనా రోజూ మాత్రం రాయడానికి ఏముంటుంది కదా? అందుకని నేనేం చేస్తానంటే రకరకాల రంగుల పెన్నులు పక్కన పెట్టుకుని - ఎఱ్ఱ పెన్నుతో క్రిప్టోక్విప్, ఆకుపచ్చ పెన్నుతో వండర్ వర్డ్, నీలం రంగు పెన్నుతో జంబుల్, ఊదారంగు పెన్నుతో క్రాస్-వర్డ్ - ఇలా ఏదో ఒక పెట్టెలోనో, గడిలోనో అక్షరాలు నింపుతూ, ఇంకో అక్షరాల గుంపులో మాటలు కనిపెట్టి వాటి చుట్టూ సున్నాలు చుడుతూ నా రాత-పోతలు పూర్తి చేసుకుంటాను. 




   కాసేపు నా రాయుట గురించి రాయుట ఆపి నా ఫ్రెండ్ అపర్ణ రాసిన రాతల గురించి కూడా రాస్తా. 

    ఒకే ఆత్మ, ఒకే పాట, ఒకే రాత మా ఇద్దరిదీ. పక్కపక్కనే కూర్చుని రాసుకునే నోట్సు కూడా ఇద్దరం ఒకేలా రాసేవాళ్ళం - లైను మొదలు పెట్టడం, పూర్తిచేయడం కూడా ఒకే మాటలతో - పైగా రాసేది running notes అయినా సరే!

  అపర్ణ మంచి కవయిత్రి.  ఇంగ్లీషులో చాలా మంచి classic poetry రాస్తుంది. మొదట్లో తెలుగులో కూడా రాసేది. పదో తరగతిలో ఉన్నప్పుడే తను రాసిన కవితకి రాష్ట్రస్థాయి - శ్రీశ్రీ స్మారక కవితల పోటీలో తనకి మొదటి బహుమతి కూడా వచ్చింది. ఆ కవిత నాకు గుర్తు లేదు కానీ తనే రాసిన ఇంకో కవిత గురించి మాత్రం ఇవాళ రాయాల్సిందే. 

    అప్పుడెప్పుడో - పదో తరగతి చదివేటప్పుడే మా అపర్ణ కవితలు రాసేదని చెప్పాను కదా!

    నేను తనకి ఫ్రెండు అయీ అవగానే "రా ... నీకు నా పొయెట్రీ బుక్ చూపిస్తా"నంటూ నీలం ఇంకులో రాసిన గుండ్రటి అక్షరాలు అందంగా పేర్చిన ఒక రూళ్ళ నోట్ బుక్ నాచేతిలో పెట్టింది. 

    అందులో మొట్టమొదటి కవిత పేరు "తపన"

    అపర్ణ రాసిన ఆ కవిత ఏంటంటే... 

ఏదో వ్రాయాలని తపన 
కానీ వ్రాయలేను 
ఏమి వ్రాయాలో తెలియనందువలన 

ఏదో పాడాలని తపన 
కానీ పాడలేను 
ఏమి పాడాలో తెలియనందువలన 

ఏదో చెప్పాలని తపన 
కానీ చెప్పలేను 
ఏమి చెప్పాలో తెలియనందువలన 

ఏదో చేయాలని తపన 
కానీ చేయలేను 
ఏమి చేయాలో తెలియనందువలన 

ఇన్ని చేయలేని జీవితమెందుకో 
అయినా సాగుతూనే ఉంది 
ఆ తపన ఉన్నందువలన 


    ఈ కవిత చదివీ చదవగానే - నాకెంత నచ్చేసిందంటే - అదెప్పటికీ మర్చిపోలేనంతగా. 

    ఆ చివరి stanza లో ఉన్న "ఇన్ని చేయలేని జీవితమెందుకో  - అయినా సాగుతూనే ఉంది  - ఆ తపన ఉన్నందువలన " అన్న వాక్యాల్లో జీవితం, సాగడం అన్న మాటలకి అసలు అర్థమేమిటో - అప్పట్లో పట్టుమని పదిహేను ఏళ్ళు లేని మాకు - రాసిన తనకీ, చదివిన నాకూ - అస్సలు తెలీకపోయినా - నా వరకు నాకు end of the day ఏమీ చేయలేకపోయినా ఏ మాత్రం guilt లేకుండా "హమ్మయ్య ... ఈ రోజుకి ఇన్ని చాఫ్టర్లు చదువుదామనుకున్నా కదా - ఆ అనుకోవడమే చాలు ఇవాళ్టికి. ఈ ఛాయాగీత్ వినేసి పడుకుందాం" అనుకుని పాటలు వినేయడం నాకు దక్కిన ఓ guilt-free-bliss - అదే ఇప్పటికీ కొనసాగుతోంది. 

    హమ్మయ్య! అస్సలు రాయడానికి అంటూ విషయమేమీ లేకుండా ఏమైనా రాయాలని ఎప్పట్నుంచో అనుకుంటూ అనుకుంటూ ఇప్పటికి ఇంతమాత్రం రాయగలిగా. 

ఈ రోజుకి రాసింది - 
ఇలా రాయాలని అనుకోకపోయినా - 
అసలేమీ రాయాలని అనిపించకపోయినా  - 
విషయమేమీ లేకపోతే రాయలేనా?! అనుకుని 
ఎందుకు రాయలేను? అన్న పంతంతో 
రాయబోయి 
రాత సాగక 
రాయలేక ఆగబోయి 
ఆగిన రాతను సాగదీసి 
అరగదీసి రాగ-దీసి 
రాసీ రాయక రాసిన 
రాలుగాయి రాత...     

    

20, ఫిబ్రవరి 2021, శనివారం

గీతం...సంగీతం...సతతహరితం - 9 - క్యా యహ్ హీ ప్యార్ హై? ఈ పాట భీ ప్యారా హై...

ఎప్పటిదో ఓ పాట... 

వినే చెవులకు కళ్ళుంటే - 
ఆ పాట రూపు... 
గాలి వాలున సోలు పూలవాన

వినే చెవులకు నోరుంటే - 
ఆ పాట చప్పుడు... 
మ్రోవి తాకుల మోగు పిల్లంగ్రోవి

వినే చెవులకు ఎద ఉంటే - 
ఆ పాట తలపు... 
మోయలేని హాయితనపు సోయి
 
అప్పటి ఆ పాట...  
విన్ననాటి నుంచి వదలక వెంబడిస్తూ ఉంది 
ఉన్నచోట ఉండనీక ఊహల ముసిరేస్తూ ఉంది 
అన్న నోట ఆగి ఆగి మోగుతూనే ఉంది 

అప్పటి నుంచీ ఆ పాట...  
అప్పుడప్పుడూ ఎద మాటునుంచి పలకరిస్తూనే  ఉంది
ఇప్పటికిప్పుడు అందుకో నన్నని పలవరిస్తూనే ఉంది  
ఎప్పటికప్పుడు పెదవుల మీద తారటలాడుతూనే ఉంది 

ఇక ఎప్పటికీ ఆ పాట... 
నాతోనే తానంటుంది 
నాతోనే ఉంటానంటుంది 
నాతో - నాదై - ఉండిపోతుంది 
నాలో - నాదయి - ఉండిపోతుంది 
*******
*******

    ఎప్పుడూ వింటూ ఉండేదే అయినా ఓ పాట రెండ్రోజులుగా తెగ వినేయ్యలనిపించేస్తోంది. 

    ఎడతెగక పాడేయ్యాలనిపించేస్తోంది. 

    "ఈ పాట भी प्यारा है" అనిపించేస్తోంది. 

    అంతగా వినాలని, పాడాలని, అనిపించేస్తున్న ఆ పాట దాకా సరాసరి వెళ్ళిపోతే - ఆ పాట గురించిన కబుర్లు, పిట్టకథల మాటేంటి? చెప్పుకోలేదని బిక్కమొహమేసి, గుక్కపెట్టి ఏడ్చేయవూ?!

    ఆ పాట తాలూకు కబుర్లు మొదలెట్టాలంటే - ఆ పాటలో కనిపించే 

    దత్ గారి పుత్తర్ 
    బల్ బహు ఎత్తర్  
    మత్తుకళ్ళ సొత్తర్ 

    గురించి చెప్పి తీరాల్సిందే! -  అంటే, అనుకుంటే చటుక్కున గుర్తుకొచ్చేవి ముత్యంగా మూడు పాటలుంటాయి. 

    కాలక్రమానుసారంగా ఆ మూడు పాటలు ఏవంటే... 

    మొట్టమొదటిది - ఇవాళ్టి కబుర్లకి కారణమైనది అయిన క్యా యహ్ హీ ప్యార్ హై? అని ప్రేమ గురించి ప్రేమికులిద్దరు "ఇది ప్రేమేనా? ఇదే ప్రేమా?" ఒకరినొకరు ప్రేమగా ప్రశ్నలేసుకుంటూ, వాటికి బదులుగా వాళ్ళే మళ్ళీ ప్రేమగా "ఇదే ప్రేమ! ఇదేలే ప్రేమ!" అని జవాబులు చెప్పుకునే పాట. ఇదంతా హిందీలోనే సుమండీ! ఈ పాట కబుర్లు ఇక్కడితో అయిపోలేదు. ఇంకా బోల్డన్ని - ఆనక చెప్పుకుందాం. 

    ఇహ పోతే రెండోది... 

తుమ్హే అప్‌నా బనానే కీ కసమ్ ఖాయీ హై...ఖాయీ హై! 
తేరీ ఆంఖోం మే చాహత్ హీ నజర్ ఆయీ హై...ఆయీ హై 

    అంటూ సాగే పాట - సడక్ సినిమా లోది. 

    ఇందులో సునీలుదత్తు తనయుడు సంజయ్ దత్తుతో పాటు మహేశుభట్టు తనయ పూజాభట్టు నటిస్తూ, నడుస్తూ కనిపిస్తుంది. 

    భాషాభేదాతీత, బహుభాషాచలనచిత్రవీక్షణాపేక్షితనైన నేను - ఈ సడక్ సినిమాని థియేటర్లో - ముప్పావు వంతు సినిమా - రెండు చేతులతో కళ్ళు మూసుకుని  వేళ్ళ సందుల్లోంచి చూశాను - అది కూడా సదాశివ్ అమ్రపుర్కర్ లేని సీన్లు మాత్రమే చూశాను. 

    నాగ్గుర్తుండి పూర్తిగా కళ్ళు తెరిచి చూసినది ఈ ఖాయీ హై...ఖాయీ హై! ఆయీ హై...ఆయీ హై  పాటొక్కటే. గరుకు కాయితంతో గొంతు తుడుచుకుని పాడుతున్నట్టుండే కుమార్ సాను గొంతులో ఈ పాట నొక్కుకుపోయినట్లనిపిస్తుంది. 

    ఇక చిట్టచివరిది - సాజన్ సినిమాలోది - 

మేరా దిల్ భీ కిత్‌నా పాగల్ హై...
యే  ప్యార్ తో తుమ్ సే కర్‌తా హై ... 
    
    ఇందులో క్లోజప్ టూత్ పేస్టు  మోడల్లా పళ్ళు మెరిపిస్తూ ఉండే మాధురీ దీక్షిత్ పక్కన హ్యాండు-స్టిక్కు పట్టుకున్న హాండ్సమ్ హీరో సంజయ్ దత్తే. ఈ పాట పాడిందీ కుమార్ సానునే. 

    నాకు ఈ మూడు పాటలూ ఇంత వరసగా, వరసాగ్గా గుర్తుండడానికి ఒక కారణం - ఆ పాటలు విన్న, కన్న వరస అలా ఉండడమే! ఇంకో తమాషా కారణం - పాటపాటకీ పెరిగిన సంజయుడి కేశపాశం. 

    అన్నట్టు ఇక్కడ కొన్ని సినీ-టిట్టుబిట్టులు. 
    
    ఇవన్నీ - డిగ్రీ చదివే రోజుల్లో - ఒక పక్క మాథ్స్ చేస్తూ - ఇంకో పక్క "స్టార్ డస్ట్" తెరిచిపెట్టుకుని - లెక్కలెక్కకీ మధ్యలో లెక్కగా ఆగుతూ - చదివిన సరదా స్లిప్పులు.  

    ఒకప్పటి హీరో-హీరోయిన్లైన సునీల్ దత్, నర్గీస్ దత్ పిల్లలైన సంజయ్ దత్, నమ్రతా దత్, ప్రియా దత్ లలో మధ్యదైన నమ్రతా దత్ - అదే ఒకప్పటి హీరో అయిన రాజేంద్ర కుమారుకి కోడలు - అనగా కుమార్ గౌరవ్ భార్య. 

    అన్నట్టు బావ-మరుదులైన కుమార్ గౌరవ్-సంజయ్ దత్ నటించిన సినిమా నామ్ లో పంకజ్ ఉధాస్ పాడిన "చిట్ఠీ ఆయీ హై ... వతన్ సే చిట్ఠీ ఆయీ హై" పాట కూడా బావుంటుందబ్బా! 

    నామ్ నైతే నే చూడలేదు కానీ ఉత్తరం అందుకున్న చాలా సార్లు "చిట్ఠీ ఆయీ హై ... ఆయీ హై ... చిట్ఠీ ఆయీ హై" అని పాడుకున్న జ్ఞాపకమైతే ఉంది. 

    ఆ పాటా, ఈ పాటా అంటూ ఈ కబుర్లన్నీ చెప్పేసుకుని అసలు చెప్పాలనుకున్న పాట మాటే మర్చిపోతే ఇలా?! 

    ఇహిప్పటికీ కోతి-కొమ్మచ్చి ఆపి రాకీ సంజయ్ దత్ , టీనా మునిమ్‌తో పాడిన క్యా యహ్ హీ ప్యార్ హై? పాట కబుర్లు మొదలెట్టేస్తా!

    మొదటగా ఆ పాట ఆనుపానులు:

    పాట పేరు: క్యా యహ్ హీ ప్యార్ హై?
    పాటున్న సినిమా పేరు: రాకీ 
    పాట రాసినవారి పేరు: ఆనంద్ బక్షీ 
    పాట కట్టినవారి పేరు: రాహుల్ దేవ్ బర్మన్ (RD బర్మన్)
    పాట పాడినవారి పేర్లు: కిషోర్ కుమార్, లతా మంగేష్కర్ 
    పాటకు ఆడినవారి పేర్లు: సంజయ్ దత్, టీనా మునిమ్ 
    పాటకు యూట్యూబ్ లింక్https://www.youtube.com/watch?v=W1LTeqA7ykg


    చెవుల మీదకి జుట్టు కప్పుకున్న సంజయ్ దత్తు, చెవుల వెనక్కి జుట్టు కట్టుకున్న టీనా మునిమ్ము ఒకరినొకరు కళ్ళూ, నోళ్ళూ తెరుచుకుని చూసుకుంటుండగా మొదలవుతుంది - అద్భుతమైన ఆర్దీ బర్మన్ సంగీతంతో ఈ పాట. 

    కిషోర్ కుమార్ booming voice తో మొదలయి, Nightingale of  India లతా మంగేష్కర్ గళమాధురీలహరుల జారుతూ, జాలువారే ఈ పాట ఎప్పటినుంచో వింటున్నా - ఈ పాటని చూడడం మాత్రం ఇటీవలే. 


    ఇదే మొదటి సినిమా - అప్పుడే బాల్యకౌమారాలు దాటిన హీరో చేత భలే డాన్సాడించారు - ఎవరో గానీ. 

    మచ్చుకో రెండు-మూణ్ణాలుగు  కదలికల గురించి కిలకిలలు - నాకనిపించినవి మీకూ కనిపిస్తాయని ఇక్కడ చెప్తున్నా.  

    మొదటి చరణంలో పహ్‌లే మై సమ్‌ఝా - కుఛ్ ఔర్ వజహ్ - ఇన్ బాతోం కీ అన్న లైను దగ్గర - "బాబూ! సంజయ్ దత్తూ! సైకిలు టైరు దొర్లించినట్టు చేతులూపు" అన్నట్టున్నారు. 

    రెండో చరణం మొదలయ్యే ముందు (2:30 దగ్గర) టీనా మునిమ్ ఒక చిన్న మొక్కని ఎడమ చేత్తో పక్కకి తొలిగిస్తూ వస్తుంది. అది చూసినప్పుడల్లా అక్కడ కనిపించని గాలి తెరలేవో పక్కకి తొలగినట్లుగా అనిపించి - భలేగా ఉంటుంది నాకు. 

    మూడో చరణం మొదలయ్యే ముందు (3:42) దగ్గర ఫైట్-డాన్స్ చేశాడు సంజయ్ దత్తు - కాలు జాడిస్తూ. 

    ఇంతకు ముందు చెప్పిన రెండు పాటల్లో పూజా భట్, మాధురీ దీక్షిత్ లకు దీటుగా జుట్టు పెంచుకున్న సంజయ్ దత్ ఈ పాటలో జుట్టు కొంచెం మామూలుగానే ఉన్నా - మొదటి చరణంలో టీనా మునిమ్ ఓవరాల్స్  (Overalls)వేసుకుందని, రెండో చరణంలో తను కూడా వేసేసుకున్నాడు. 

    ఈ పాటనో సారి చూసేసి - ఇలాంటి సరదా-విషయాలు చూసి నవ్వేసుకుని - కళ్ళు గట్టిగా మూసుకుని వింటే మాత్రం ఇది అద్భుతమైన పాట. నాకు ఈ పాట అంతా బోల్డంత ఇష్టమైనా - మధ్యలో వచ్చే ఫ్లూట్ బిట్స్ మాత్రం ఇంకొంచెం ఎక్కువ ఇష్టం. 

    ఈ పాట కోసం వెతుకుతూ ఉంటే ఇవాళే తెలిసిన ఇంకో విషయం - ఈ పాటకి ఆశా భోంస్లే పాడిన "ఏకి భాలోబాషా... " ఓ బెంగాలీ కవల ఉండడం. 

ఏకి భాలోబాషా పాటకి యూట్యూబ్ లింక్https://www.youtube.com/watch?v=FTRtErb7We4




క్యా యహ్ హీ  ప్యార్ హై?
హా! యహ్ హీ ప్యార్ హై...
ఓ ... దిల్ - తేరే బిన్ - కహీ లగ్‌తా నహీ
వక్త్ గుజర్‌తా నహీ... 

క్యా యహ్ హీ ప్యార్ హై?
హా... హా.. హా! యహ్ హీ ప్యార్ హై...
ఓ... దిల్ - తేరే బిన్ - కహీ లగ్‌తా నహీ
వక్త్ గుజర్‌తా నహీ... 

క్యా యహ్ హీ ప్యార్ హై?
హా! యహ్ హీ ప్యార్ హై...

పహ్‌లే మై సమ్‌ఝా - కుఛ్ ఔర్ వజహ్ - ఇన్ బాతోం కీ
లేకిన్ - అబ్ జానా - కహా నీంద్ గయీ - మేరీ రాతోం కీ!
జాగ్‌తీ రహ్‌తీ హూ - మై భీ - చాంద్ నికల్‌తా నహీ 
ఓ ... దిల్ - తేరే బిన్ - కహీ లగ్‌తా నహీ
వక్త్ గుజర్‌తా నహీ... 

క్యా యహ్ హీ ప్యార్ హై?
బోలో... బోలో నా!
హా! యహ్ హీ ప్యార్ హై...

కైసే భూలూంగీ? - తూ యాద్ హమేషా ఆయేగా
తేరే - జానే సే - జీనా ముశ్‌కిల్ హో జాయేగా
అబ్ కుఛ్ భీ హో - దిల్ పే - కోఈ - జోర్ తో చల్‌తా నహీ
హో... దిల్ - తేరే బిన్ - కహీ లగ్‌తా నహీ
వక్త్ గుజర్‌తా నహీ... 

క్యా యహ్ హీ ప్యార్ హై?
హా! యహ్ హీ ప్యార్ హై...

జైసే - ఫూలోం కే మౌసమ్ మే - ఏ దిల్ ఖిల్‌తే హై
ప్రేమీ -  ఐసే హీ - క్యా - పత్‌ఝడ్ మే భీ మిల్‌తే హై?!
ఋత్ బద్‌లే - దునియా బద్‌లే - ప్యార్ బదల్‌తా నహీ... 
ఓ ... దిల్ - తేరే బిన్ - కహీ లగ్‌తా నహీ
వక్త్ గుజర్‌తా నహీ... 

క్యా యహ్ హీ ప్యార్ హై?
హా! యహ్ హీ ప్యార్ హై...
ఓ ... దిల్ - తేరే బిన్ - కహీ లగ్‌తా నహీ
వక్త్ గుజర్‌తా నహీ... 

*******
*******

   మొత్తానికి ఇది  RD బర్మన్! భళారే బర్మన్! అనేలా చేసే పాట. 
  "ఈ పాట भी प्यारा है" అనిపించే పాట... 
ఈ పూట ... ఈ పాట వింటారని... అనుకుంటూ 
మీరు వింటారని - మీతో పాటు నేనూ విందామని - అనుకుంటూ... 

~ పాటల భైరవి 

15, ఫిబ్రవరి 2021, సోమవారం

అవతారంగారి నారాయణగారి బాబి - 22 - ఎజ్దీ పోయి ఎలక వాహనమాయె - ఎస్కార్టుగా మారి అభిమానించె టంగుటూరే!

కిందటి మాటు కబుర్లు: అవతారంగారి నారాయణగారి బాబి - 21 - ఆత్మీయ అన్నాబత్తిన! 

    జులై 80 ప్రాంతానికి పర్చేజ్ సీజన్ అయిపోయింది. నేనేమో ఇక గ్రేడింగులు, ప్యాకింగులు అవీ చూసుకోవాలి.  

    సింగరాయకొండ, టంగుటూరు, ఒంగోలు - ఈ ఊళ్లన్నిటిలో కూడా మా  చైనా ప్యాకింగులు జరిగేవి.

     నాకేమో హెడ్డాఫీసు నుంచి ఒక ఎజ్దీ (Yezdi) మోటార్ సైకిలు ఇచ్చారు. ఆ మోటార్ సైకిలేసుకుని తిరిగేవాణ్ణన్నమాట గ్రేడింగ్ హాల్సుకి. అక్కడే ప్యాకింగులు అవీ జరుగుతూ ఉండేవి.  కొంతకాలం తర్వాత ఆ బైకు చెడిపోయింది. అదలా చెడిపోగానే "దీనికి రిపేర్లు అవీ చేయిస్తూ నేను తిరగలేను, కావలసినప్పుడు ఏ ప్యాకింగుకో వెళ్ళాలంటే కార్లో వెళ్తాను" అని చెప్పి ఆ బైకుని వెనక్కి తిప్పి హెడ్డాఫీసుకి పంపించేశాను. 

    ఈ లోగా నాకు ఆఫీసులో స్టాఫ్ కూడా పెరిగారు. నరసింహారావు అని ఓ క్యాషియర్, గ్రేడింగులో టోకెన్స్ ఇవ్వడానికి ఓ ఇద్దరు క్లర్కులు, గ్రేడింగ్ రిపోర్టులు తయారుచేయడానికి ఇంకో క్లర్కు - ఇట్లా మొత్తం ఐదారుగురు స్టాఫ్ పెరిగారు - పాత సూపర్వైజర్లు వాళ్ళూ కాకుండా. 

    గ్రేడింగులో ఏంటంటే - మా గ్రేడింగ్ హాల్లో నాలుగొందలమంది పని చేసేవాళ్ళు. జమ్ములపాలెం, కాకుటూరివారిపాలెం, ఆలకూరపాడు, ఉప్పలపాడు - ఇలా చుట్టుపక్కల ఊళ్ళ నుంచి వచ్చేవారన్నమాట. నాలుగొందలమంది గ్రేడర్సు - అంటే - వరసకి ఇరవై చొప్పున దాదాపు ఒక ఇరవై వరసలు. అందులో ఒక పదిమంది మేస్త్రీలు ఉండేవాళ్ళు. వాళ్లంతా ఆడ మేస్త్రీలు. తర్వాత ఓ పది మంది లైన్-గర్ల్స్ వుండేవాళ్ళు. వాళ్లేంటంటే - గ్రేడ్ చేసిన పొగాకు తీసుకొచ్చి టేబుల్స్ మీద వేసేవాళ్ళు. అలా ఓ పది టేబుల్స్ ఉండేవి. ఆ పది బల్లలకి ఇరవై మంది టేబుల్ చెకర్స్ ఉండేవాళ్ళు. వాళ్ళ పని ఏంటంటే గ్రేడింగ్ చేసి పంపించిన తర్వాత అందులో ఏమన్నా తేడా-పాడా ఉండి కొద్దిగా ఒకట్రెండు ఆకులు సరిగా లేకపోతే వాటిని తీసేసి పక్కన వేసేసి మంచి గ్రేడెడ్ పొగాకేమో పెట్టెల్లో వెయ్యాలి. టేబుల్స్ పక్కనే పెట్టెలు కట్టేవారన్నమాట బేలు తొక్కడానికి. ఆ పెట్టెల్లో మళ్ళీ పదిమంది అమ్మాయిలు ఉండేవాళ్ళు. వాళ్ళు పెట్టెలు తొక్కుతూ ఉండేవాళ్ళు. వీళ్ళు కాకుండా ఒక పది-పదిహేను మంది ముఠావాళ్ళు ఉండేవాళ్ళు. ఇవీ ఆ గ్రేడింగ్ హాలు - అందులో పని చేసేవాళ్ళ వివరాలు.  

    నేను గ్రేడింగ్ హాలుకి వెళ్తే మాత్రం చాలా భయపడేవారు జనం - "మేనేజరొస్తున్నాడు, మేనేజరొస్తున్నాడు" అని. ఎందుకంటే కొంతమంది చేస్తున్న పని ఆపేసి మధ్యమధ్యలో కబుర్లు చెప్పుకుంటూ ఉండేవాళ్ళు . అలా కబుర్లు చెప్పుకునేవాళ్ళు నా క్కనిపిస్తే వాళ్ళని కూర్చున్న చోటు నుంచి లేపేసి బయటికి పంపించేసేవాణ్ణి.  అందుకే నేను వెళ్ళినప్పుడు ఎవ్వరూ మాట్లాడేవాళ్ళు కాదు. అలా ఆ గ్రేడింగులు నడుస్తూ ఉండేవి.

    అలా జరుగుతున్న టైములో ఓ సారి ఏమయ్యిందంటే -  సాధారణంగా లక్ష్మయ్య గారి కంపెనీలో ఏంటంటే ఈ కొనుగోళ్ళకు డబ్బు చెల్లించడం కొంచెం ఆలస్యం అయ్యేది. పొగాకు బయ్యింగ్ మేనేజ్ చెయ్యడం వరకే నా బాధ్యత. అదే కాకుండా  గ్రేడర్స్ పేమెంట్స్, ముఠా వాళ్ళ పేమెంట్స్ మాత్రం నేను చేసేవాణ్ణి. 

    రైతులకి ఇవ్వాల్సిన పేమెంట్లకి నా బాధ్యత లేదు. దానికి పెద్ది సాంబశివరావుగారని చెప్పేసి - ఆయనది గుంటూరు. ఆయన సర్కిల్ మేనేజర్. రైతుల చెల్లింపు బాధ్యత ఆయనది. ఆయన అప్పుడప్పుడు టంగుటూరు వస్తూ ఉండేవాడు. ఆయనొచ్చినప్పుడు రైతులు వచ్చి వాళ్ళకి రావల్సిన డబ్బుల గురించి అడిగితే ఆయనేదో సర్దిచెప్తూ ఉండేవాడు. ఇలా జరిగిపోతూ ఉండేది. 

    దీంట్లో ఓ సారి ఏవయిందంటే - ఆ జమ్ములపాలెంలోనో, ఎక్కడో ఇద్దరు కవలలు ఉండేవాళ్ళు. వాళ్ళు టీచర్స్. అందులో ఒకతను బాగానే ఉండేవాడు. రెండో అతను కొంచెం డ్రింక్ చేసేవాడు. సాయంత్రం అయేటప్పటికి రోజూ డ్రింక్ చేసేవాడు. 

    అతనోసారి ఏం చేశాడంటే - ఓ రోజు నేను సాయంత్రం ఏడు గంటలకి ఇంటికి వస్తూ ఉండగా - టంగుటూరు ఊళ్ళో రైల్వే ట్రాక్ దాటిన తర్వాత నన్ను ఆపి "నా దగ్గర పొగాకు కొనేశారు. నాకు పేమెంట్ ఇవ్వరు. ఎందుకివ్వట్లేదు? నాకర్జంటుగా ఇప్పుడు డబ్బులియ్యి." అని నన్ను పట్టుకు కూర్చున్నాడు. 

    నేనేమో విడిపించుకుంటూ "ఇలా రోడ్డు మీద ఆపి అడిగితే ఎలా? పైగా ... మీ డబ్బులకి నేను కాదు రెస్పాన్సిబిలిటీ. ఆ సాంబశివరావుగారొచ్చినప్పుడు అడగండి. నన్నడిగితే ఉపయోగం ఏంటి?" అంటే అతను వినలా. 

    "లేదు. నాకు ఇప్పుడు పేమెంటు ఇచ్చి కదులు" అని కూర్చున్నాడు. 

    లక్కీగా ఈ లోపులో ఎర్రబ్బాయి తమ్ముడు చిన్నా - అదే కరాటే ఫైటర్ అని చెప్పాను కదా - అతను నా ఫ్రెండు - అతను వస్తున్నాడు ఆ దార్లోనే. 

    వస్తూ నన్ను చూసి "ఏంది బాసూ...సంగతులు!" అన్నాడు. 

    "వీడెవడో చూడవయ్యా బాబూ! వీడి గోలెక్కువయింది. నేనిప్పుడు పేమెంట్ ఇవ్వాలంట వీడికి. నన్నింటికి పోనీకుండా ఆపేశాడు " అనగానే ఆ చిన్నా "నువ్వింటికెళ్ళిపో బాసూ... నేను చూసుకుంటా" అని వాడిని తీసుకుని వెళ్ళిపోయాడు. 

    ఈ విషయం తర్వాత అన్నాబత్తిన వెంకటసుబ్బయ్యకి తెలిసింది. 

    తెలిసి మర్నాడు పొద్దున్నే ఆ టీచర్ని పిలిచి - "ఏంది మా పంతులు జోలికొస్తావా? ఏమనుకుంటున్నావ్? అసలు ఆయనకి సంబంధమేంటి పేమెంట్సుతో ?" అని చీవాట్లేసేశాడు. 

    ఆ రోజు నుంచి నాకిద్దరు ఎస్కార్ట్స్ (escorts) ని కుదిర్చాడు అన్నాబత్తిన వెంకటసుబ్బయ్య. 

    అందులో ఒకడు ఆలకూరపాడులో నార్నె బాలయ్య అని అతను కూడా మా బయ్యరు. 

    రెండో ఎస్కార్టు -  అన్నాబత్తిన వెంకటసుబ్బయ్య రెండో కొడుకు నాగేశ్వర్రావు - వాడిని కూడా నేనే జేర్చాను - అసిస్టెంటు బయ్యరుగా. 

    వీళ్ళిద్దర్నీ పిలిచి "ఒరే! మీరిద్దరూ మేనేజరు ఇంటికి వెళ్ళేవరకు తోడుగా వెళ్ళి, ఆయన్ని ఇంటి దగ్గర దించి, అప్పుడు ఇళ్ళకి వెళ్ళండి మీరు" అని వాళ్లకి ఇన్స్ట్రక్షన్స్ ఇచ్చాడు వెంకటసుబ్బయ్య. 

    వాళ్ళేమో కుఱ్ఱాళ్ళు. ఒక్కోడూ ఐదడుగుల పదకొండు అంగుళాలు ఉండేవారు. 

    వాళ్ళు రోజూ నా తోటి రావడం. 

    "ఎందుకురా, బాబూ?! ఏదో ఆ రోజంటే వాడేదో తాగేసి నా మీదకొచ్చాడు కానీ రోజూ ఎవడొస్తాడు నా దగ్గరికి? నా కూడా రావక్కర్లేదు , పొండ్రా మీరు" అంటే నా మాట వినేవారు కాదు. రోజూ నాతో ఇంటి దాకా వచ్చి దిగబెట్టి కానీ వాళ్ళ ఇళ్ళకి వెళ్లేవారు కాదు. 

    అలా ఎక్కణ్ణుంచో గోదారి అవతల నుంచి ఉద్యోగ నిమిత్తమై వెళ్ళిన నన్ను తనవాణ్ణి చేసుకుని - కళ్ళలో పెట్టుకుని కాచినవారు టంగుటూరు ఊరివారు.  

    ఇక్కడో చిన్న విషయం - నాతో ఇప్పటికీ ఉన్న ఒకనాటి టంగుటూరు జ్ఞాపకం. 

    ఇంతకు ముందే చెప్పాను కదా రిపేర్లు వచ్చిందని ఎజ్దీ మోటార్ సైకిలు వెనక్కి పంపించేశానని?! ఆ  తర్వాత - ఈ నార్నె బాలయ్య దగ్గర లూనా ఒకటి ఉండేది - చిన్న మోపెడ్. అది కొన్నాను అతని దగ్గర. 

    కొని నేను అదేసుకుని తిరుగుతూ ఉండేవాణ్ణి. అది ఇంటికి, ఆఫీసుకి మాత్రమే. ఊరు దాటి బయటికి వెళ్లాలంటే టాక్సీ బుక్ చేసుకుని వెళ్ళేవాణ్ణి. అప్పటి వరకు నన్ను పెద్దబండి ఎజ్దీ మీద తిరగడమే ఎరిగున్న మా లల్లి, పప్పి, కుట్టి - చిన్న మోపెడ్ లూనాని చూసి - "ఎలక వాహనం" - అని పిలిచేవాళ్ళు. 

    అప్పుడే ఒంగోల్లో కొత్త  స్కీమొకటి పెట్టారు ఓ షాపు వాళ్ళు. అదేంటంటే పది నెల్లో, సంవత్సరమో నెలనెలా కొంత డబ్బు కట్టాలి. కడితే మధ్యలో మనకి లాటరీ తగిలితే ఆ వస్తువులు మనకిచ్చేస్తారు. లేదంటే స్కీం పూర్తయిన తర్వాత వస్తువులు ఇస్తారు. 

    దానికి నేనేంటంటే - ఒక డ్రెస్సింగ్ టేబులు, ఒక సుమీత్ మిక్సీ - ఈ రెంటికీ కట్టాను. నెలకింత అని ఇన్‌స్టాల్‌మెంట్ కడుతున్న నాకేమో మూడో నెల్లోనే లాటరీ తగిలేసింది. వెంటనే లూనా మీద మా ఆవిణ్ణి ఎక్కించుకుని ఒంగోలు వెళ్ళిపోయాను. వెళ్ళి ఆ పసుప్పచ్చ డెకొలాం వేసిన డ్రెస్సింగ్ టేబుల్, సుమీత్ మిక్సీ ఒక లారీలో వేయించి తెచ్చేసుకున్నాం. ఆ సుమీత్ మిక్సీ మా అన్నగారమ్మాయి బద్రు పెళ్ళికి గిఫ్ట్ కింద ఇచ్చేశాం. ఆ డ్రెస్సింగ్ టేబుల్ ఇవాళ్టికి కూడా నా దగ్గరుంది. అనాతవరంలో మా ఇంట్లో నా గదిలో పెట్టుకున్నాను. 

1981 నుంచి జరిగిన విశేషాలు ఇంకో మాటు... 


<వచ్చేమాటు తరువాయి కథ>



9, ఫిబ్రవరి 2021, మంగళవారం

To B.E., or not to B.E. ... అంటూ సాగే నా soliloquy!

    మొన్నటి ఆదివారం నుంచి ఎంత చలిగా ఉందో ఈ మా ఊళ్ళో!

        మా ఊళ్ళో చలిపులి "బ్‌ర్‌ర్‌ర్"మని గాండ్రిస్తోంది.  

    ఉన్నచోట - ఉన్న పళాన ఉష్ణోగ్రత ఎలా ఉందా అని చూస్తే ఇంట్లో థెర్మోస్టాట్ 16 డిగ్రీలు చూపించింది. 

    అది చూస్తూనే అప్పుడెప్పుడో - మా బుజ్జిజింక గాడన్నట్టు - pre-historic times లో FORTRAN లో రాసిన నా మొట్టమొదటి Fahrenheit to Celsius conversion program ని నెమరేసుకుంటూ - ఉరామరిగ్గా - ప్లస్సు పదహారు డిగ్రీల ఫేరన్‌హైట్ ఈజీక్వల్టూ మైనస్సు తొమ్మిది డిగ్రీల సెంటీగ్రేడు - అని మనసు లోనే లెక్కలేసుకున్నా.  

    అలా పాత ప్రోగ్రాముల రోజుల్ని నెమరేసుకునేటప్పుడు నేను మొట్టమొదటిసారిగా ఆ  FORTRAN ప్రోగ్రాం రాసినప్పుడు - Fahrenheit to Celsius conversion formula నన్ను ఎంత సతాయించిందో  గుర్తుకొచ్చింది. 

    వారానికో రోజు అరగంట మాత్రం దొరికేది  కంప్యూటర్ ల్యాబ్ టైం. మాకు FORTRAN చెప్పింది రమశ్రీ మేడం అనుకుంటా. 

    ఒక ఉష్ణోగ్రతని ఫేరన్‌హైట్ నుంచి సెంటీగ్రేడుకి మార్చాలంటే దాన్ని 32 లోంచి తీసేసి 5/9 తో హెచ్చవేయమంది. అదీ ఫార్ములా అని తీర్మానించి తేల్చి చెప్పేసింది. అంత వరకు బానే వుంది. సింటాక్స్ ప్రకారం ప్రోగ్రామ్ రాశానే కానీ నాకేంటో నచ్చలేదు అందులో. ఏం నచ్చలేదా అని తెగ ఆలోచించిన తర్వాత తట్టిందేంటంటే నాకు అందులో 5/9 అన్న క్రమభిన్నం సక్రమంగా అర్థం కాలేదు. మా మేడం "అది అంతే!" అని నొక్కి వక్కాణించింది కానీ "అంతే ఎందుకు?" నా ప్రశ్నని ఆట్టే పట్టించుకోలేదు.  

    ఇలా అర్థాలు ఆట్టే చెప్పకుండా స్టెప్పులేయించి లెక్కలు చేయిస్తున్నారనే కదా ఇంజినీరింగ్ ఎంట్రెన్స్ కోచింగులు మానేసి సొంతంగా ఆడుతూ-పాడుతూ చదువుకుని ఇక్కడకొస్తే మళ్ళీ ఇక్కడ కూడా ఇదే ఫార్ములాల గొడవేంట్రా బాబూ అనిపించింది. కాకపొతే ఓ రెండో, మూడో కాయితాలు నలుపు చేసేసి, నలిపేసి - సెంటీగ్రేడ్ 100-0=100 కి,  ఫేరన్‌హైట్ 212-32=180 కి నిష్పక్షపాతంగా నిష్పత్తులు చూసేసుకుంటే 5/9 కిటుకు తెలిసిపోయింది. కానీ నాకింక క్లాసులో పాఠాలు వినాలనిపించలేదు.

     MCA మూడేళ్ళలో నేను పాఠాలు విన్నది ఇద్దరో ముగ్గురో చెప్పిన క్లాసులు - శుభ మేడమ్ చెప్పిన డిస్క్రీట్ మేథమేటికల్ స్ట్రక్చర్స్, రాజశేఖర్ సర్ చెప్పింగ్ అకౌంటెన్సీ, సత్యం సర్ చెప్పిన ఆర్గనైజషనల్ బిహేవియర్. మిగిలినవన్నీ నాకు తోచినట్టు నేనే చదువుకున్నా. 

    నాకు మొదట్నుంచి ఉన్న మంచిదో, చెడ్డదో ఒక అలవాటు ఏంటంటే - నాకు పాఠం మొదటిసారి వినగానే అర్థం కాకపోతే ఆ తర్వాత వాళ్ళేం చెప్పినా వినేదాన్ని కాదు. నేనే చదివేసుకుని నాకు తోచినట్లు అర్థం చేసేసుకునేదాన్ని. 

    అప్పటికీ మా అమ్మ చెప్పేది "చెప్పే గురువు మీద భక్తి ఉంటేనే శ్రద్ధ కుదిరి చదువొస్తుంది" అని. 

    "సరే! భక్తి కలిగేలా చెప్పగలిగే గురువు దొరికితే శ్రద్ధగా ఎలాగూ వింటాం. అలా కాకపోతే మహాశ్రద్ధగా వింటున్నట్టుంటాం!!!" అని ఓ విట్టేసేసేదాన్ని. అది విని మా అమ్మకి చిరాకెత్తి - "నీలాంటివాడే వెనకటికొకడు చిన్నప్పుడు కాకరకాయ్ అని పెద్దయ్యాక కీకరకాయ్ అన్నాట్ట" అనేసేది. 

    అసలివన్నీ ఇవాళ ఎందుకు గుర్తుకొచ్చాయీ అంటే రెండ్రోజుల క్రితం ఆదివారం నాడు - హైస్కూల్లో పదవ తరగతి చదువుతున్న పిల్లలున్న తల్లులిద్దరం కబుర్లు చెప్పుకున్నాం - నేనూ, మా ఆడపడుచు. 

    తనతో మాట్లాడడం అయ్యాక - ఆ ఫోన్ పెట్టేశాక - 


"అన్ని ఇంజినీరింగుల టెక్నాలజీలూ ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ లోనే కలిసిపోయేటట్టయితే
To B.E., or not to B.E.?! that is the question" అంటూ మొదలెట్టి  ... 
  "- of that day, of today, of any day" 
అంటూ సాగే  నా soliloquy 
అనబడే స్వగతానికి గతం ఏంటీ అంటే... 

గతం... 

    అనగనగనగనగా... మా గుంటూరు. 

    ఆ మా గుంటూర్లో ఎఱ్ఱటి ఎండలు మొదలయీ మొదలవగానే - ఏడు రంగుల వానవిల్లులో ఇంకో వెయ్యి వన్నెలు కలిపినన్ని రంగురంగుల రెక్కలు తొడుక్కున్న సీతాకోకచిలకల గుంపుల్లా అమ్మాయిలూ - ఇన్ని రంగులు కళ్ళ ముందు కదులుతుంటే ఏ రంగు బట్టలేసుకుంటే ఏంటన్నట్టు తెలుపో-నలుపో-జానేదేవ్-ఆ తేడాలిక్కడ లేనేలేవ్ అన్నట్టున్న గండుతుమ్మెదల్లాంటి అబ్బాయిలూ - బిలబిల్లాడుతూ మా బ్రాడీపేట రోడ్లని కళకళలాడించేవాళ్ళు. 

    మా మేడ మీద పిట్టగోడెక్కి కూర్చుని అటూ-ఇటూ గుంపులుగుంపులుగా గలగల్లాడుతున్న వాళ్ళని చూడడంతో సరదాగానే గడిచింది గుంటూర్లో మా మొదటి వేసవి - జూనియర్ ఇంటెర్మీడియట్ సెలవులది. 

    "కప్పలు, బొద్దింకలు కోయిస్తారు, మా పిల్ల జడుసుకుంటుందమ్మా! ఎందుకొచ్చిన బైపీసీ? ఎంచక్కా లెక్కలు చేసుకుంటుంది" అని దగ్గరుండి మరీ మా అమ్మా, లక్ష్మి దొడ్డా కలిసి నన్ను బండ్లమూడి హనుమాయమ్మ జూనియర్ కాలేజీలో చేర్పించారు కదా! 

     తెల్లవారకుండా లేచేసి - ఒకటో-రెండో జళ్ళేసేసుకుని - జట్లుజట్లుగా - బుద్ధిగా - తలొంచుకుని మా ఇంటి ముందు నుంచి ట్యూషన్లకి వెళ్ళిపోతూ-వచ్చేస్తున్న ఆడపిల్లల్ని చూసి "ఓహో! ట్యూషన్లకి వెళ్తే ఇంత బుద్ధిగా ఉంటారు కామోసు" ననుకుని - అదే ఆశతో పొద్దున్నే నూనె రాసి జళ్ళేసి - నన్ను రాఘవేంద్రరావుగారి ఫిజిక్స్ ట్యూషన్లో కూర్చోపెట్టేసింది మా అమ్మ. 

    ఓ వారం రోజులు అవగానే నాకు ట్యూషన్ పడక జలుబు చేసేసింది. 

    పొద్దున్నే లేచి చలిలో వెళ్ళి నలిగిపోతున్నానని - తొమ్మిదింటికి వెచ్చగా పాలు తాగి వెళ్ళొచ్చని మా ఇంటి వెనకనే ఐదవ లైనులో రిటైర్డ్ టీచర్ భావన్నారాయణ గారి దగ్గర ట్యూషన్ చేర్పించింది అమ్మ. 

    ఆయన కొచ్చిందెంతున్నా - నన్నాట్టే కొశ్చెన్లు అడక్కుండా నాకు నచ్చింది మాత్రమే చెప్పే భావన్నారాయణ గారి చదివింపు నచ్చి ఇంటర్ రెండేళ్ళు ఆయన దగ్గరే లెక్కలు చేసుకొచ్చేదాన్ని. మిగిలిన ఫిజిక్స్, కెమిస్ట్రీ నాకు చేతనైనంత వరకు అర్థం చేసుకుంటూ చదువుకునేదాన్ని. 

    ఇక నా సీనియర్ ఇంటర్మీడియట్ పరీక్షలు అయిపోగానే - ఎంపీసీ గ్రూపు కదా - ఎంత కాదనుకున్నా తర్వాతి అంకం ఎంసెట్.  దాని కోసం ట్యూషన్లు చేరడం తప్పలేదు. తీరా చేరాక - ఈ లెక్క ఇలాగే ఎందుకు చెయ్యాలీ, ఆ ఫిజిక్స్ ఫార్ములా ఎలా వచ్చిందీ - అని సందేహాలొస్తే - "అదంతా ఎంట్రన్స్ అయిపోయాక తీరిగ్గా చర్చించుకుందాం, ప్రస్తుతానికి చెప్పింది చెయ్" - అనేవాళ్ళే అంతా. 

    అప్పుడు... అలాంటి ... అనేకానేక సందేహాలు అస్సలు తీరని అసహనపు వేసవి మధ్యాహ్నాల్లో - వట్టివేళ్ళ చాపల నీడలో కూర్చుని  -  నా చుట్టూ -  పొరలేసి కుడితే మూడు బొంతలయ్యేంత దొంతరల ఎంసెట్ మోడల్ టెస్ట్ పేపర్సూ, దాని మానాన అది కూనిరాగాలు తీస్తున్న ట్రాన్సిస్టరూ,  కొంటె బొమ్మల బాపు, ముళ్ళపూడి బుడుగు, ఆ పక్కనే Merchant Of Venice చదివిన మాయలో ఉండి - మోజుపడి కొనుక్కున్న షేక్స్పియర్ ట్రాజెడీ డ్రామా Hamlet  - ఇన్ని పెట్టుకుని - దీర్ఘంగా ఆలోచించా... 

    ఆ మాత్రం సమాధానాలు కూడా దొరకని అంతంతమాత్రపు చదువు కోసం గుంటూరు వీధుల్లో, వేసంకాలపు మిట్టమధ్యాహ్నపుటెండల్లో తిరగడం అంత అవసరమా అని. 

    అలా అనుకుని - ఇంట్లోనే ఉండి ఎంత చక్కగా చదువుకుంటానో చూడు - అని మా అమ్మని ఒప్పించి, అప్పటి దాకా వెళ్తున్న ట్యూషన్లన్నీ మానేశా. 

    ఇహ అప్పణ్ణించి - పొద్దున్న లేస్తూ చదివా. మధ్యాహ్నం భోంచేస్తూ చదివా. సాయంత్రం టీవీ త్యాగం చేస్తూ చదివా. "పుస్తకం హస్తభూషణం" అన్న నానుడికి బ్రాండ్-అంబాసడర్లా మసలా.  

    అంతా చేసి ఎంట్రెన్స్ రాస్తే వచ్చిన రాంక్  - అంకెల్లోనే కాదు, అంకెలని అక్షరాల్లోకి మారిస్తే కూడా ఘనంగా వినిపించే అంకె - ఎనిమిది వేల ఏడు వందల నలభై ఐదు. ఆ రోజుతో కచ్చితంగా తెలిసిపోయింది - I am not meant to be B.E. అని. 

ఇప్పుడు... 
ఇలా ...  - 
"I am not meant to be B.E. దాకా ఎలా వచ్చానో చెప్పాక 
  -ఆ గతానికి కొనసాగింపుగా  
ఈనాటి స్వగతం ఏంటీ అంటే... 

స్వగతం: 

    ఇందాక అప్పుడెప్పుడో మా ఆడపడుచుతో చదువుల గురించి మాట్లాడానని చెప్తూ - నా చదువుల రోజుల్లోకి షికారెళ్ళొచ్చా కదా... తన ఫోన్ పెట్టెయ్యగానే - ఫోన్ పెట్టెయ్యడం అన్నది జరిగింది కానీ మాట్లాడడం మాత్రం ఆగలేదు. 

    "చిన్నప్పుడు ఏ సినిమా చూసినా హీరో బియ్యే చదివి ఫస్టు క్లాసులో పాసవుతూ ఉండేవాడు. అప్పడు BA ఎలాగో ఇప్పటి BE అలా వుంది. సివిల్ చదివినా, మెకానికల్ చదివినా అన్నిటికీ ఎండ్ పాయింట్ IT యే అయిపోయింది. ఆ మాత్రం దానికి అన్ని బ్రాంచులెందుకో? అసలింక కొన్ని తరాల పిల్లలు ఇంజనీరింగ్ చదవడం మానేసి వాళ్ళకి నచ్చిన కొత్త చదువులేమన్నా చదువుకుంటే బావుండును." అని నాలో నేను స్వగతానికి ఎక్కువగా, ప్రకాశానికి మిక్కిలిగా అనుకుంటూ ఉన్నాను. 

    అప్పటి దాకా నేను మాట్లాడుకుంటూ ఉన్నదంతా నిశ్శబ్దంగా వింటున్న బదరి అందుకుని "నీకో సంగతి చెప్తా విను...మనం చదువుకునే రోజుల్లో - మనతో చదివిన వాళ్ళు చాలా మంది ఇంజనీరింగ్ ఎందుకు చదివారంటే అదేదో ఆ సబ్జెక్టు అంటే ఏంటో తెలిసి, దాని మీద ఆసక్తి ఉండి కాదు. అమెరికా చదువుల మోడల్లో 12 ఏళ్ళు స్కూలు  + 4 ఏళ్ళ డిగ్రీ ఉంటే అమెరికాకి వీసా రావడం ఈజీ అవుతుందని ఆ awareness ఉన్న పేరెంట్స్ ఎవరో కొందరు వాళ్ళ పిల్లల్ని ఇంజనీరింగులో చేర్పించి ఉంటారు. వాళ్ళని చూసి ఇంకొందరు... అలా అలా కొన్నేళ్ళయ్యాక అసలు అలా ఎందుకు చదవడం మొదలు పెట్టారో అసలు కారణం మర్చిపోయి ఇంజనీరింగ్ కన్నా ఇక వేరే డిగ్రీయే లేదన్నట్టు అందరూ అదే చదివించడం మొదలు పెట్టారు. ఆంధ్రాలో సీట్లు రానివాళ్లు మహారాష్ట్ర వెళ్ళి కూడా చేరారు. " అంటూ ఇంకొన్ని విషయాలు గుర్తు చేశారు.  

    నాకు ఎప్పుడు చదువుల గురించి తలచుకున్నా బాధ - ఎంతో విలువైన పిల్లల సమయాన్ని, శక్తిని పనికిరాని కోచింగులు, అర్థం లేని కాంపెటిషన్లు మింగేస్తున్నాయని. 

    ఆడుతూ, పాడుతూ, అర్థం చేసుకుంటూ, బుద్ధిని వికసింప చేసేలా హాయిగా చదువుకోవాల్సిన చదువుని పరీక్షల్లో మార్కుల కోసం, ర్యాంకుల కోసం మాత్రం చదువుకోవాల్సి రావడం పువ్వుల్లాంటి, పసిగువ్వల్లాంటి పిల్లలకి జరుగుతున్న మహా  అన్యాయం. 

    అన్నట్టు మా బుజ్జిజింకలతో పాటు చదువుకుంటూ నేను నేర్చుకున్న ఒక చిన్న పాఠం - పరీక్షల ముందు ఏ పిల్లలకీ "All the Best ! Do well!" అని చెప్పొద్దు అని. 

    ఆ విశేషాలు ఇంకో సారి ... 

31, జనవరి 2021, ఆదివారం

గీతం...సంగీతం...సతతహరితం - 8 - ఓ హన్సినీ.. . ! మేరీ హన్సినీ! కహా ఉడ్ చలీ?!

అప్పుడు -
ఏమీ తెలిసీ తెలియని అప్పుడు 
చిన్నప్పుడు 
చదువుకున్న బడిలో 
ఆడుకున్న ఆటల్లో 
కుదిరిపోతుంది చెలిమి  
అలవోకగా ... 
మాటల్లో ... ఆటల్లో ... 

ఇప్పుడు -
ఎంతో తెలుసని అనుకునే ఇప్పుడు  
పెద్దప్పుడు 
కలుపుకున్న మాటలతో 
ఊసుపోని వేళలలో 
కుదురుకుంటుంది కూరిమి
అలవాటుగా...  
మాటలతో ... పాటలతో... 

********
********
 

    స్నేహం అన్న మాట వినగానే ముందు గుర్తొచ్చేవి - గడిచిపోయిన పాత రోజులు, చిన్నప్పటి నేస్తాలే. 

    ఆ పాతరోజుల స్నేహం అలా ఉంటూనే - ఎప్పటికప్పుడు ఏదో ఒక కొత్త పరిచయం ఏర్పడడం ఎప్పుడూ బావుంటుంది. 

    ఆ కొత్త పరిచయపు సాంగత్యంలో - కొత్త విషయాలు తెలియడంతో పాటు - అప్పటివరకు తెలిసిన విషయాలనే కొత్తగా-కొంగొత్తగా చూడడం అంతకు ముందెప్పుడూ లేనంత బావుంటుంది. 

    కొత్తకొత్త అనుకుంటూనే ఆ పరిచయం చిన్నిచిన్ని పలకరింపుల్లో ఇష్టమైన అలవాటుగా మారడం - పలకరింపులు దాటి స్నేహమై నిలిచిపోవడం  - ఇంకెప్పటికీ బావుంటుంది. 

         అన్నట్టు ... ఆ కొత్త పరిచయం ప్రతీ సారి ఓ కొత్త మనిషితో మాటాడుకున్న మొట్టమొదటి మాటే కానక్కర్లేదు - మొట్టమొదటిసారిగా విన్న ఓ పాత పాట కూడా అయుండొచ్చు. 

    అప్పుడెప్పుడో పెద్దలెవరో  "ఋణానుబంధ రూపేణా పశు పత్ని సుతాలయా" అన్నారు కదా దానికి నా version "ఋణానుబంధ రూపేణా పతి మిత్ర సుత గీతాలయా ". 

    ఇంతకీ ఇంతటి ఉపోద్ఘాతం ఎందుకయ్యా అంటే - అప్పుడెప్పుడో ట్రావెల్ చేసే రోజుల్లో - అంటే 2020 కి ముందు - అనగా 2019 BC యుగంలో - ఒకానొక రోజు - నాకు చెబ్దామని మూటకట్టుకొచ్చే బోల్డన్ని కబుర్లతో పాటు - ఝుమ్మని మోగే తుమ్మెద పాటలాంటి - పాట నొకదాన్ని తన పెదవుల మీద మోసుకొచ్చారు బద్రి. 

    చాలా రోజుల పాటు - తను మోసుకొచ్చిన పాటని - "ఓ హన్సినీ.. . !మేరీ హన్సినీ!" అంటూ పదేపదే ఆ రెండు ముక్కలే పాడుకుంటూ ఉండిపోయామే కానీ ఆ పాటేదో పట్టుకోలేకపోయాము. 

    ఇలాక్కాదని చెప్పి - ఓ రోజు - "ఎంతకాలం ఇద్దరం చెరికో ముక్క అనుకుంటూ ఆ రెండు ముక్కలే పాడుకుంటాం? ఎలాగైనా సరే వెతికి చెఱుకుముక్కలాంటి  ఆ పాటేదో పట్టుకుందాం" అన్జెప్పి వెతుక్కుంటే - పనికట్టుకుని పలకరించి చేసుకున్న కొత్త పరిచయం లాగా - భలే దొరికేసింది ఆ పాత పాట.  

    పాట పూర్తిగా విన్నాం. 

    ఒక్కో పాట అప్పటివరకు అస్సలెప్పుడూ విని ఉండనిదైనా - అప్పుడే మొదటిసారి వింటున్నదైనా - వినీ వినగానే, వింటుండగానే - చెవులలో మూగేస్తుంది, పెదవులపై మోగేస్తుంది. 

    ఇది అచ్చు అలాంటి పాట. ఈ పాట గురించి ఇంకా ఇంకా చెప్పే ముందు అసలు ఆ పాటేంటో చెప్పాలి కదా!

    పాట పేరు: ఓ హన్సినీ.. . !మేరీ హన్సినీ!
    పాటున్న సినిమా పేరు: ౙహ్రీలా ఇన్‌సాన్
    పాటలో పరిగెట్టిన వాళ్ళ పేర్లు: రిషి కపూర్, ఇటు నుంచి నీతూసింగ్, 
అటు నుంచి మౌసమీ ఛటర్జీ, వీళ్ళు ముగ్గురే కాకుండా బోల్డంత గాలి 
పాటలో కనిపించిన ఊరు: చిత్రదుర్గ 
పాట రాసినవారి పేరు: మజ్రూ సుల్తాన్‌పురి 
పాట కట్టినవారి పేరు: రాహుల్ దేవ్ బర్మన్ (RD బర్మన్)
పాట పాడినవారి పేరు: కిషోర్ కుమార్ 

   
    పైన రాసింది పాటకి పైపై పరిచయం మాత్రమే. ఈ పాట గురించి చెప్పాలంటే కథ ఇంకా చాలా ఉంది. 

    ౙహ్రీలా ఇన్‌సాన్ సినిమా పేరెప్పుడూ వినలేదు ఇంతకు ముందెప్పుడూ. అసలీ సినిమా ఏమిటీ, ఎప్పటిదీ, ఎక్కడిదీ, ఎవరిదీ అని వెతుక్కుంటూ వెళ్ళగా వెళ్ళగా యూట్యూబ్లో తేలా. 

    అక్కడ చూడగా తేలిందేంట్రా అంటే - ఇది కన్నడలో నాగర హావుగా గొప్పగా పుట్టి - తెలుగులో కోడెనాగుగా ఓ వెలుగు వెలిగి - హిందీలో ౙహ్రీలా ఇన్‌సాన్ (విషపూరితమైన మనిషి) గా కృంగి పోయిన సినిమా అని. 

    కన్నడ సినిమా నాగరహావులో - నట-నటీ -త్రయం: విష్ణువర్ధన్, శుభ, ఆరతి. 

    తెలుగు సినిమా కోడెనాగులో - కథానాయక-నాయికా-త్రయం: శోభన్ బాబు, లక్ష్మి, చంద్రకళ. 

    హిందీ సినిమా ౙహ్రీలా ఇన్‌సాన్ లో - ఆభినేత-నేత్రీ-త్రయం: రిషి కపూర్,  రిషి నిజదార నీతూసింగ్, మౌసమీ ఛటర్జీ. 

     కన్నడ, హిందీ సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించినది - కన్నడ దర్శకుడు పుట్టణ్ణ కణగాల్. తెలుగులో మాత్రం K.S. ప్రకాశరావు (ఫలపుష్ప-విసిరేంద్ర రాఘవేంద్రరావుగారి తండ్రిగారు). 

    ఇక నాకు నచ్చిన హిందీ పాట - ఓ హన్సినీ.. . ! మేరీ హన్సినీ! కహా ఉడ్ చలీ?! విషయానికి వస్తే... పాటలో వినిపించే మొట్టమొదటి మాట దగ్గర మొదలుపెట్టి -  పాటలో కనిపించే చిట్టచివరి పరుగు దాకా చెప్పాల్సింది బోల్డంత ఉంది. 

    నిజానికి ఈ పాటని ఓ హంసినీ... మేరీ హంసినీ! అని అనుస్వారసహిత-హ "హం" తో  తేలిగ్గా రాసేయొచ్చు. మరి అలా రాస్తే కిషోర్ కుమార్ మునిపళ్ళతో సుతారంగా అన్న నకారపొల్లు నా రాతలో ఎలా కనిపిస్తుంది? అందుకే నా రాతలో"హంసిని" - "హన్సిని " అయింది

      ఇక్కడ నుంచి ఈ పాట లోకి ఇంకా ముందుకి వెళ్ళేలోగా - కన్నడ, తెలుగు సినిమాల్లో ఇదే సందర్భానికి వచ్చే కవల పాటల గురించి చెరి రెండు ముక్కలూ చెప్పేసి అప్పుడు మళ్ళీ హిందీ పాట దగ్గరికొస్తా. 

నాగరహావు సినిమాలో పాట: బారే...  బారే... చెందద చెలువిన తారె!

    కన్నడలో - ఇదే సందర్భానికి చెందిన పాట - పీబీ శ్రీనివాస్ పాడారు. 

    ఆ పాట ఏంటంటే... ఈ కింద ఓ రెండు లైన్లు రాసిపెట్టా. 

    (కుండలీకరణాలలో ఉన్నది కన్నడ పాటకి నా తెలుగు అనువాదం - మహాదుష్టసమాసాలతో అసలుసిసలు డబ్బింగు పాటలా ) 

 "బారే...  బారే... చెందద చెలువిన తారె ... 
(రావే... రావే... సుందర సుందర తారా!)
బారే బారే ఒలవిన చిలుమెయ ధారె" 
(రావే... రావే... ప్రేమల చెలమల ధారా!)
    

    కన్నడలో  "చిలుమె" అంటే ఇంగ్లీషులో  "ఫౌంటెన్ (fountain)". దానికి అచ్చతెలుగు మాట  "చిమ్మనగ్రోవి". Fountain కి  తెలుగులో ఇంకో అర్థం "చెలమ" అని కూడా ఉంది. అందుకని డబ్బింగు పాటలో రాసినట్టు  "చిలుమెయ ధారె" ని - "చెలమల ధార" చేశా. 

    కన్నడ పాటలో నాకు నచ్చిన ఇంకో లైను ఏంటంటే "మౌన గౌరియ మోహద కై బిడలారే ". దాన్ని నేను తెలుగులో ఇలా డబ్బుకున్నా "మూగప్రేమ సమ్మోహన చెయి విడలేనే". 

     పాటలో మాటలు ఎంత బావున్నాయో - పీబీఎస్  మెత్తటి గొంతులో వినడానికి అంత కంటే హాయిగా ఉన్నాయి. ఈ పాటకి విజయభాస్కర్ సంగీతం, పీబీ శ్రీనివాస్ గాత్రం - రెండూ కూడా సప్తస్వరభరిత పంచప్రాణాలు. ఈ పాట విన్న దగ్గర్నుంచి  - 5 of  1 = 2 && 7 అనేది నా కొత్త సమీకరణం (equation). 

    ఈ పాటలో ధవళవస్త్రధారక-విష్ణువర్ధన్ తో పాటు కనిపించే హీరోయిన్ ఆరెంజ్-చీరధారిణి-ఆరతి. 

    పాటంతా గాలిలో తేలుతున్నటుగా - స్లో మోషన్ లో ఉంటుంది. 

    ఆ ఆరతి కూడా  - గడ్డిభూముల్లో పరిగెడుతూ, చెట్టు కొమ్మలెక్కి ఊగుతూ, చెట్టు కొమ్మల మీంచి అటూఇటూ గెంతుతూ - భలేగా పరిగెడుతూ ఉంటుంది. 

    ఇక విష్ణువర్ధనేమో జుట్టంతా కుడిపక్కకి పోగు పెట్టేసుకుని - భుజాలు ఎగరేస్తూ, బుగ్గల్లో పూరీలు పెట్టుకున్నట్టు కనిపిస్తూ - బల్-తమాషాగా ఉంటాడు. 

    కస్తూరి-పరిమళ భరిత కన్నడ పాటకి యూట్యూబ్ లింక్: https://www.youtube.com/watch?v=1r2DfXX4T3c


కోడెనాగు సినిమాలో పాట: నాలో కలిసిపో... 

    ఇహ తెలుగుపాట ఎలా ఉంటుందీ అంటే - శోభన్ బాబు, చంద్రకళ గాలిలో తేలిపోతూ - అక్కడే ఆగక సెట్టింగుల్లో అట్నుంచి ఇటూ, ఇట్నుంచి అటూ దూకుతూ ఉండగా -  బహుమంద్ర స్థాయిలో మొదలయి -  ఘంటసాల స్వరంలో, పెండ్యాల స్వరాలతో సాగే ఆత్రేయ పదాలతో సాగుతుంటుంది.  

నాలో - కలిసిపో... 
నా ఎదలో నిలిచిపో... 
కాచుకున్న కౌగిలిలో కప్పురమై - కరిగిపో... కరిగిపో... 


    ఈ పాటలో - తెల్లదుస్తుల-శోభన్ బాబుకి ఇటు వైపు నుంచి అటు వైపుకి నల్లచీరలో పరిగెడుతూ లక్ష్మి కనిపిస్తే, అటునుంచి ఇటువైపుకి పసుప్పచ్చ చీరలో చంద్రకళ తేలుకుంటూ వస్తుంది. 

    కన్నడ, హిందీ పాటల్లో అదే కొండలు-అదే గాలి-అవే  దుస్తులు. అయితే తెలుగులో మాత్రం కొండల్లో సెట్టింగులు-సెట్టింగుల్లో వానవిల్లులు -వానవిల్లులాంటి దుస్తులు. 

    ఏమాటకామాటే చెప్పుకోవాలి కళాపోషణకి బాగా-మహాగా-మహబాగా పోషణ జరిగేది తెలుగు సినిమాల్లోనే. 

    తెలుగు పాటలో రెండో చరణంలో - ౘందమామ కెదురుగుండా నించుని శోభన్ బాబు ఎత్తుకున్నప్పడు చంద్రకళ కట్టుకున్న తళుకుబెళుకుల-వానవిల్లు చీర ఎంత బావుందో! 

తేటతెలుగు పాటకి  యూట్యూబ్ లింక్: https://www.youtube.com/watch?v=WfbHhPN24ws

    అలా - కన్నడ-చెట్టు చుట్టూ, తెలుగు-సెట్టు చుట్టూ తిరిగితిరిగి - ఇహ ఇప్పుడు - నాకు కొత్తగా చుట్టమైన పాత హిందీ పాట దగ్గరికి వచ్చేశాం !

    
ౙహ్రీలా ఇన్‌సాన్ సినిమాలో పాట: ఓ హన్సినీ.. . ! మేరీ హన్సినీ! కహా ఉడ్ చలీ?!


    నాకు నచ్చిన ఈ హిందీ పాట దాపులకి వెళ్ళేలోగా ఈ ౙహ్రీలా ఇన్‌సాన్ సినిమా గురించి నాకనిపించిన కొన్ని కబుర్లు. 

    కన్నడలో, తెలుగులో గొప్పగా, పొగరుగా ధ్వనించే "నాగరహావు", "కోడెనాగు" అన్న పేర్లు పెట్టి హిందీ లోకి వచ్చేటప్పటికి - "ౙహ్రీలా ఇన్‌సాన్" - అని - వినగానే "ఎబ్బే! ఏం మనిషిరా వీడు?" అనిపించేలాంటి పేరు పెట్టటం ఈ సినిమాకి జరిగిన మొట్టమొదటి అన్యాయం. 

    అందులోనూ - బే-మీసాల్‌గా ఉండి "బేమిసాల్" అనిపించే ఎండ కన్నెరగని కపూ-రాకుమారుడు రిషికపూర్‌ని తో-మీసాల్‌గా,  కయ్యానికి కాలు దున్నేవాడిలా చూపించడం - విషాదాంతం చేయడం - హిందీ సినిమాకి  పుట్టణ్ణ చేసిన ఇంకో అన్యాయం. 

    ఈ పాట వినగానే - మహా మోజు పడి - సినిమా చూద్దామనుకుని ఎంత అనిపించిందో - కానీ చూడలేదు. 

    హిందీ పాట "ఓ హన్సినీ.. . ! మేరీ హన్సినీ!" గురించి నాకు నచ్చిన ఇంకో విషయం ఏంటంటే ఈ పాటకీ, తెలుగులో సిరిసిరిమువ్వ సినిమాలో "ఝుమ్మంది నాదం" పాటకీ ఒక మంచి పోలిక ఉంది. ఈ రెండు పాటలూ కూడా డ్రీం-సాంగ్స్ అంటే ఊహల్లో పాటలు. 

    కానీ అది కాదు నేను చెప్పాలనుకున్న పోలిక. 

    ఈ రెండు పాటల్లో కూడా - మొదటి కొన్నిసెకన్ల వరకు - అంటే - నిజం లోంచి ఊహ లోకి తలపు మారే దాకా "టిటి-టిట్ట  టిటి-టిట్ట  టిటి-టిట్ట" అంటూ ఒక తంత్రీ-వాయిద్యంతో మొదలయి - ఊహలో ప్రారంభమయ్యే అసలు పాట దగ్గరికి వచ్చేసరికి  - ఒక్కసారిగా కుదుపు లాంటి ఎత్తుగడతో వినిపిస్తుంది పల్లవి. 

ఝుమ్మంది నాదం పాటకి యూట్యూబ్ లింక్https://www.youtube.com/watch?v=g_f9X6xbx6U


    ఇప్పుడు - అసలు పాట గురించిన కబుర్లు... 

    "ఓ హన్సినీ..." పాట మొదలవుతూనే ఒక పురాతన దేవాలయం పక్కనే ఉన్న శిలాతోరణం  నుంచి పరిగెట్టుకుంటూ ఆకుపచ్చ ట్యూనిక్ వేసుకుని నీతూసింగ్ వస్తుంటుంది. ఆమె వెనకాలే రిషి కపూర్ పరిగెడుతూ వస్తాడు. నీతూసింగ్ పరిగెట్టే వైపు కూడా ఒక పురాతన దేవాలయం, దానిముందు ఒక ధ్వజస్తంభం ఉంటాయి. ఆమె అలా పరిగెడుతూనే ఉంటుంది - ఆమెకి వ్యతిరేక దిశలో గాల్లో తేలుకుంటూ ధవళవస్త్రధారిణి మౌసమీ ఛటర్జీ రిషి కపూర్ వైపు పరిగెత్తుకుంటూ వస్తున్నట్టుగా కనిపిస్తుంది రిషి కపూరుకి. 

    నాకు ఈ పాట చూసిన మొదటి సారే ఆ పురాతన దేవాలయాలు చాలా సమ్మోహనంగా అనిపించాయి. అవి ఏంటా అని వెతికితే - కర్నాటకలో చిత్రదుర్గ కోట పరిసర ప్రాంతాలని తెలిసింది. నా హంపి-హళేబీడు లిస్టులో చిత్రదుర్గ కూడా చేర్చుకున్నాను - కుదిరినప్పుడు తప్పకుండా వెళ్లాల్సిందే!

   శాక్సోఫోన్‌ గంభీర ధ్వని పాట అంతా కమ్ముకుని వినిపించే  ఈ పాటలో - పల్లవి అవగానే మొదటి చరణం మొదలయే ముందు వచ్చే వాద్యసంగీతం - అచ్చు - గాలి మునివేళ్ళ మీద పరిగెడుతోందా - అన్నట్టు వినిపిస్తుంది. దానికి తోడు అప్పుడే రిషి కపూర్ కూడా చులాగ్గా గాలితో పాటు పరిగెడుతున్నట్టుగా కనిపిస్తాడు. అదే మ్యూజిక్ రెండో చరణం మొదలయ్యే ముందు కూడా మళ్ళీ వస్తుంది. 

    మొదటి చరణంలో మెహక్-గజ్‌రా, లహక్-కజ్‌రా అన్న ప్రాసలు అప్రయత్నంగానే కుదిరినట్టు అందంగా అమిరాయి. 

మేరీ సాసోం మే - మెహక్ రహా రే - తేరా గజ్‌రా
(నా ఊపిరిలో నీ మల్లెల వాసనలు అలుముకుంటున్నాయి)
మేరీ రాతోం మే - లహక్ రహా రే - తేరా కజ్‌రా
(నా రాతిరిలో నీ కాటుకల రంగులద్దుకుంటున్నాయి)

    రెండో చరణం మాత్రం కొంచెం వింతగా అనిపించింది - 
    
దేర్ సే - లెహరోం మే - కమల్ సంభాలే హుఏ - మన్ కా
(ఎప్పట్నుంచో నా మనసనే కమలాన్ని అలల మీద నిభాయిస్తున్నాను)
జీవన్ తాల్ మే - భటక్ రహా రే - తేరా హన్‌సా
(జీవన లయలో నీ హంసనైన నేను పరిభ్రమిస్తున్నాను)

    ఈ రెండో చరణంలో పై రెండు లైన్లు పాడేటప్పుడు - రిషి కపూర్ - రెండు చేతులు పైకి ఎత్తి తమషాగా కదులుతూ వేసే రెండు చిన్న స్టెప్పులు భలే ఉంటాయి. 

    మొత్తానికి ఈ పాటలో - హంస - రిషి కపూర్, హంసిని - మౌసమీ ఛటర్జీ. 

    అది అర్థం కావడానికి బానే టైం పట్టింది నాకు. 

    ఆ ఊహలో పాట పాడే  రిషికపూర్ కోసం గీత రచయిత మజ్రూ సుల్తాన్‌పురి ఊహించుకున్న పేర్లు అవి. 

    నేను ఈ పాట చిన్నప్పట్నుంచి ఎప్పుడూ  విని ఉండకపోయినా - విన్న దగ్గర్నుంచి నన్ను తెగ వెంటాడిన పాట. ఎన్నిసార్లు విన్నానో లెక్కలేదు. ఇంకెన్ని సార్లు వింటానో చెప్పలేను! 

    ఓ హన్సినీ... !  పాటకి యూట్యూబ్ లింక్https://www.youtube.com/watch?v=R4Vj_XsfHTM






ఓ హన్సినీ.. . !మేరీ హన్సినీ! కహా ఉడ్ చలీ?!
మేరే అర్‌మానోం కే - పంఖ్ లగాకే - కహా ఉడ్ చలీ?!

ఓ హన్సినీ.. . !మేరీ హన్సినీ! కహా ఉడ్ చలీ?!
మేరే అర్‌మానోం కే - పంఖ్ లగాకే - కహా ఉడ్ చలీ?!

ఓ హన్సినీ.. . !మేరీ హన్సినీ!

ఆజా - మేరీ సాసోం మే - మెహక్ రహా రే - తేరా గజ్‌రా
ఓ... ఆజా - మేరీ రాతోం మే - లహక్ రహా రే - తేరా కజ్‌రా

ఆజా - మేరీ సాసోం మే - మెహక్ రహా రే - తేరా గజ్‌రా
ఓ... ఆజా - మేరీ రాతోం మే - లహక్ రహా రే - తేరా కజ్‌రా

ఓ హన్సినీ.. . !మేరీ హన్సినీ! కహా ఉడ్ చలీ?!
మేరే అర్‌మానోం కే - పంఖ్ లగాకే - కహా ఉడ్ చలీ?!

ఓ హన్సినీ.. . !మేరీ హన్సినీ! కహా ఉడ్ చలీ?!
మేరే అర్‌మానోం కే - పంఖ్ లగాకే - కహా ఉడ్ చలీ?!

ఓ హన్సినీ.. . !మేరీ హన్సినీ!

దేర్ సే - లెహరోం మే - కమల్ సంభాలే హుఏ - మన్ కా
జీవన్ తాల్ మే - భటక్ రహా రే - తేరా హన్‌సా

దేర్ సే - లెహరోం మే - కమల్ సంభాలే హుఏ - మన్ కా
జీవన్ తాల్ మే - భటక్ రహా రే - తేరా హన్‌సా

ఓ హన్సినీ.. . !మేరీ హన్సినీ! కహా ఉడ్ చలీ?!
మేరే అర్‌మానోం కే - పంఖ్ లగాకే - కహా ఉడ్ చలీ?!

ఓ హన్సినీ.. . !మేరీ హన్సినీ! కహా ఉడ్ చలీ?!
మేరే అర్‌మానోం కే - పంఖ్ లగాకే - కహా ఉడ్ చలీ?!

ఓ హన్సినీ.. . !మేరీ హన్సినీ!

********
********

నన్ను వెంటాడిన పాట
నా వెంటే ఉంటానన్న పాట 
ఆ పాటని పంచుకుంటూ .., 
పంచిన కబుర్లట - ఇవి ఈ పూట ... 

~ పాటల భైరవి