నేర్పించిరి (చదివించని) గురువులు - 4 - ప్రసాదు మావయ్య-చెల్లాయత్త

ఉభయపదముల యొక్క అర్ధము ప్రధానముగా కలది ద్వంద్వ సమాసము - అన్నది తెలుగు వ్యాకరణంలో ద్వంద్వ సమాసానికి వున్న నిర్వచనమైతే మా అమ్మ పుట్టింటి ద్వంద్వ సమాసం : ప్రసాదు మావయ్య-చెల్లాయత్త.

తన తర్వాత పుట్టిన ఐదుగురు చెల్లెళ్లకు పుట్టిన ఆడపిల్లలకు-మగపిల్లలకూ, ఆ పిల్లల్లకు పెళ్లిళ్ళై ఇంటికి వచ్చిన అల్లుళ్లకు-కోడళ్లకు, ఆ ఆడపిల్లల-అల్లుళ్ల-పిల్లలకు, ఆ మగపిల్లల-కోడళ్ల-పిల్లలకు, వారి వారి పిల్లలకూ, ఇంకా అదే వరసైన ఇంకెందరో పిల్లలకూ-వారి పిల్లలకూ - ఇలా వరసా-వయసూ తో సంబంధం లేకుండా అందరికీ మా  ప్రసాదు మావయ్య-చెల్లాయత్త  "ప్రసాదు మావయ్య-చెల్లాయత్తే"!

రాజమండ్రి నించి శివకోడు ఎప్పుడు వెళ్లినా - నాన్న హనుమంతరావుని రాజోల్లో కారు ఆపమని చెప్పి - క్రీం బిస్కెట్ పాకెట్లు,పాపిన్సు కొనేవారు -వెళ్లగానే ఎదురొస్తాడు ప్రసాద్ - వాడికిష్టం ఇవీ - అని.

మనిషెంత నిరాడంబరమో మనసంత నిర్మలం - ప్రసాదు మావయ్యకి.

లుంగీ-పొట్టి చేతుల చొక్కా , నోట్లో చుట్ట, చుట్టకి చివర "ఫిల్టర్" లా వాడే బాల్ పెన్ను క్యాపు, ఇంకొన్ని చుట్టలు-కొంచెం పొగాకు వుండే ఖాళీ కాంప్లాన్ డబ్బా - ఇవే మా ప్రసాదు మావయ్య accessories -

పొద్దున్న పది కాకుండానే భోజనం - సాయంత్రం ఆరున్నరకు రాత్రి భోజనం -
మధ్యలో చుట్ట కాల్చాలన్నా - ఎన్నింటికి కాల్చాలి - అది ఎంత పొడుగు కాలాలీ దానికీ ఒక టైం టేబుల్ -
మూడు పూటలా ఇన్ని అడుగులు - ఇంత  దూరం నడవాలీ - అని లెక్కలేసుకుని ఇంట్లోనే పెరట్లో చప్టా మీద ఒక వృత్తంలో తిరుగుతూ  చేసే నడక-వ్యాయామం -


ఇల్లు కదిలి బస్సెక్కి వూరు దాటినప్పుడు వేసుకునే ప్యాంటు-షర్టూ తప్ప తన ఇంట్లో తానే వున్నా, తన ఇంటికి ఎవరైనా వచ్చినా, తానెవరింటికైనా వెళ్లినా - అదే ఆహార్యం - అదే ఆహారం.

మధ్యాహ్నం తీరిక వేళల్లో కూర్చుని తనకై తాను తయారు చేసుకునే రెయిన్-గాజ్ లూ , బారోమీటర్లూ
తను ఎంతో అపురూపంగా అట్టలు వేసుకుని దాచుకునే అట్లాసులూ - రైల్వే టైం-టేబుళ్లూ
స్విచ్చుబోర్డుల మీద గుర్తుగా (లైటు-1, ఫ్యాన్-2, ట్యూబులైటు-3) అంటూ తాను వేసుకునే నెంబర్లు
ఎప్పుడయినా నీకేం కావాలీ ప్రసాద్ మావయ్యా  అంటే తనడిగే గ్లోబూ
కాలక్షేపానికి తనాడుకునే సుడోకు
ఏడుపదులు నిండిన ఈ వయసులో కూడా తనెక్కి తొక్కే సైకిలు
పెరట్లో నూతి దగ్గర తను నీళ్లు తోడి పోస్తే అక్కణ్ణుంచి ఇంట్లో వున్న డేగిసాలు, బాల్చీలు నిండేలా ఫైపులు పెట్టి తనే ఏర్పాటు చేసుకున్న water-supply-system
-వేసవి సెలవులకి ఎప్పుడు శివకోడు వెళ్లినా రోజు రోజూ ఒక సైన్స్ ప్రయోగమో - సరదా పాఠమో నాకు.

అవన్నీ చూసి "ప్రసాదు మామయ్యా - నువ్వు మెట్రిక్కు తర్వాత ఆపేయకుండా చదివుంటే పెద్ద సైంటిస్టువి అయ్యేవాడివి" అనే దాన్ని - ఇప్పటికీ అంటూ వుంటాను.

ముందొక మాటా -వెనకొక మాటా అనడం తెలియనితనం 
ఎవరినీ హేళనగా మాట్లాడడం కలలో కూడా చేయని సరళత 
ప్రతిదానికీ తనకు తానే ఆలోచించుకునే తర్కం
ఎవరేమన్నా వాద-ప్రతివాదాలు చేయని స్వభావం 
చెల్లెళ్ల - తమ్ముళ్ల పట్ల ఇంటికి పెద్దగా నిర్వర్తించిన భాద్యత
చుట్టూ వున్న పదిమందిలో మనం ఒకరుగా ఉండాలి తప్పితే - ఎప్పుడూ కూడా ప్రత్యేకంగా కనిపించేలా ఉండకూడదని తనెప్పుడూ చెప్పే మాట
మావయ్య అంటే - माँ -भय्या అని తను చెప్పే తమాషా కబుర్లు
అరుగుమీద కూర్చుని తన బాల్య స్నేహితులైనఎదురింటి సత్తెంకాపు గారికొండయ్య-బాబ్జీలతో పంచుకునే లోకజ్ఞానపు విశేషాలు
- వెరసి మా ప్రసాద్ మావయ్య

శివకోడు పాత ఇంటిలో మండువా చుట్టూ వుండే స్తంభాల్లో ఒకదానిమీదో , చేతిలో వున్న అగ్గిపెట్టె మీదో, కూర్చున్న పడక్కుర్చీ చేతిమీదో - తన పాటకి వాయిద్యంగా ఊతమిచ్చే ఏదయినా సరే - దానిమీద దరువేస్తూ - మధ్య మధ్యలో - టుం టుం టుం - అని నోటితో కూడా మ్యూజిక్ వాయిస్తూ - నా మది నిన్ను పిలిచింది గానమై - వేణు గానమై - అంటూ తెలుగులో రఫీ పాడిన పాటో  - తూ ప్యార్ కా సాగర్ హై తేరి ఏక్ బూంద్ కే ప్యాసే హమ్ - అని ఏ బల్ రాజ్ సహానీ-మన్నాడే  హిందీ పాటో  - అచ్చు మహమ్మద్ రఫీ లాగే పాడుతూ అలరించే మా ఇంటి మహమ్మద్ రఫీ.

అన్నట్లు పుట్టు-వ్యవసాయదారుడయిన మా ప్రసాదు మావయ్యఒక మూడు నెలలు ఉద్యోగం కూడా చేశాడు - మేము టంగుటూరులో వున్నప్పుడు - ఆ పక్కనే వున్న ఒక పల్లెటూరు - చిరుకూరుపాడులో. అప్పుడు నాక్కూడా వేసవి సెలవులవడంతో ఒక నెల నేనూ ప్రసాదు మావయ్య-చెల్లాయత్తతో ఆ వూళ్లో వున్నాను. 

 
ఓం నమశ్శివాయ .... 
ఓం నమశ్శివాయ ....
ఓం నమశ్శివాయ ....
ఓం నమశ్శివాయ ....
ఓం నమశ్శివాయ ....
ఓం నమశ్శివాయ .... 

ఫోన్ చేయగానే మూడుసార్లిలా శివపంచాక్షరి తాను చెప్తూ నాతో చెప్పిస్తూ - అదయ్యాకే కుశలప్రశ్నలూ, ఇంకేమయినా విశేషాలూ - మా ప్రసాద్ మావయ్యతో.

 ఇంక మా చెల్లాయత్త - 
గల గలా మాటలు - కిలకిలా నవ్వులు
పెద్దవాళ్లలో పెద్ద - చిన్నవాళ్లలో చిన్న
కొంతే వున్నా ఇంతేనా అనుకోకుండా
అదే ఎంతో అనుకునేంత తృప్తి 

మా అత్త చేసే  - వంకాయ కారం పెట్టిన కూర, అరటికాయ సాంబారు, కొబ్బరికాయ తియ్యపచ్చడి, దూట పెరుగుపచ్చడి - ఖండాంతరాల్లో వున్నా - అత్తని తలుచుకోగానే - ఆ రుచులన్నీ నాలుక మీద ఆడతాయి. 

చెల్లాయత్త అంటే -   తాగే కొద్దీ వూరే గంగాబొండపునీరులా ఎంత తలచుకున్నా తరగని  ఎన్నెన్ని జ్ఞాపకాలో -

వేసవి సెలవులకి వెళ్లిన మాతో పోటీ పడి ఇంటి వెనకాల పెరట్లో వున్ననేరేడు చెట్టు కింద ఏరుకొచ్చిన నేరేడు పళ్లు - వాటి పంపకాల్లో మాతో సమానంగా సరదా-దెబ్బలాటలు -

మా కోసం ఇంట్లో ముగ్గేసిన ఈత పళ్లు, తంపటేసిన తేగలు, కొబ్బరిపూలు, బుర్రగుంజులు, తాటిముంజెలు-

సాయంకాలాల్లో కొన్న మల్లెమొగ్గలు కనకాంబరాలు, దవనం వేసి మాలలు కట్టాక - "నాది మీ అందరి కన్నా పెద్ద జడ - పెద్ద దండ నాకే" - అని మమ్మల్ని ఉడికించి మోకాళ్ల దాకా వున్న జడలో పూలు పెట్టుకుని - మా పిల్లలందర్నీ రాజోలు గోదారి గట్టుకి తీసుకెళ్లి చీకటి పడేదాకా అక్కడ చెప్పుకున్న కబుర్లు -

గోరింటాకు దూసి -రుబ్బి మాచేతులకి పెట్టి - మా పండిన చేతులకి కడిగిన వెంటనే కొబ్బరినూనె రాసి  - ఆ ఎరుపు మెరుపుని నింపుకున్న కళ్లు -


మా అందరి పెళ్లిళ్లలో మామిడి తోరణం కట్టి, విఘ్నేశ్వరుడిని పెట్టి, రోటికి పసుపుకొమ్ము కట్టి పసుపు దంచడం  దగ్గర్నుంచీ - పెళ్లికూతురి అలంకరణ, జడ కుట్టడం, పారాణి పెట్టడం, అప్పగింతల్లో మా అమ్మతో సమానంగా కంటనీరు పెట్టడం -

తొలిచూలు - పుట్టింట గాజులు పెట్టించినప్పుడు పక్కనే వుండి - గాజులతనికి ఏ రంగు గాజు తర్వాత ఏ రంగు వేస్తే  బాగుంటుందో  - మణికట్టు నించి మోచేతి దాకా సైజుల వారీగా రంగురంగుల గాజులు ఎంపిక చేసి-ఓటు గాజు  లేకుండా చూసి వేయించడం-

మాకు పిల్లలు పుట్టినప్పుడు - పదకొండు రోజులు హాస్పిటల్లో వుండి ఇంటికి వచ్చిన తల్లీ-పిల్లలకు ఇంటికి రాగానే ఎర్ర నీళ్లు దిష్టి తీయడం, మా పిల్లల బొడ్డు-తాయెత్తులు చేయించడం, పెళ్లినాటి మధుపర్కం ఉయ్యాలగా వేసి ఊపడం, చాదు బొట్టు చేయడం, ఆముదం-కర్పూరం వేసి  కాటుక పట్టడం -

ఆ తర్వాత ఎప్పుడు నేను పుట్టింటికి ఆడపడుచులా వెళ్లినా అమ్మ నాకోసం కొన్న చీరలన్నిటినీ పదిసార్లు మడత విప్పీ-వేసి చూస్తూ అన్నిటికీ పసుపు-గౌర్లు పెట్టి ఆ చీరల్లో నేనెంత బావుంటానో - మా అమ్మతో చెప్పి - అమ్మ తర్వాత అమ్మలా మురిసిపోవడం -

మా చెల్లాయత్త గురించి మాటల్లో చెప్పడం ఒక రకంగా ఆవిడకి మామీదున్న అభిమానాన్ని పలుచన చేయడమే అవుతుంది.

మా చెల్లాయత్త మా అమ్మకి అండా-దండా.

చెల్లాయత్త పెళ్లై మా అమ్మమ్మ ఇంటికి కోడలుగా వచ్చినప్పటినుంచీ దాదాపుగా ఒకే ఈడు వాళ్ళైన అమ్మా- చెల్లాయత్తా కలిసి-మెలిసి పెరిగారు.

ఈరోజుకీ - అరవై దాటిన వయసులో కూడా మనసులో బెంగగా అనిపించినప్పుడు మా అమ్మ శివకోడు వెళ్తుంది - వదినగారి దగ్గర మనసు తేలికవుతుందని.

మా అమ్మే కాదు - మా అమ్మమ్మ కడుపున పుట్టిన ఐదుగురు ఆడపడుచులూ ఈ రోజుకీ ఏడాదికి ఒకటికి రెండు సార్లు శివకోడు వెళ్తున్నారు - వెళ్లాలి  అనుకుంటున్నారు అంటే అది మాచెల్లాయత్త కలుపుగోలుతనమే.

మా ప్రసాదు మావయ్య - చెల్లాయత్త - ఎప్పుడో 1968లో పెళ్లయ్యాక ఇద్దరుగా మొదలు పెట్టి - ఇద్దరుగానే అన్ని భాద్యతలూ సాగించి - ఇప్పటికీ ఇద్దరుగానే వున్నారు - ఇష్టపడి కట్టుకున్న తమ బొమ్మరింటిలో.

వాళ్లిద్దరికీ  - వాళ్లే మడులు కట్టి - ఇంటి వెనకాల వేసుకున్నమొల్ల, మల్లె, జాజి, మందార, బంతి, చామంతి, మరువం, దవనం, గోరింటాకు - ఆడ పిల్లలైతే - పెరట్లో పెంచుకున్న కొబ్బరి చెట్లు కాపు కాసి చేతికంది వచ్చే కొడుకులు. 

తనతో పుట్టిన కవల పిల్ల లక్ష్మి దొడ్డతో కలిపి
తన తర్వాత పుట్టిన ఏడుగురికి తండ్రి తర్వాత తండ్రై -
తమ్ముళ్లకి, ఇంటి ఆడపడుచులకి పెళ్లిళ్లు, పురుళ్లు-పుణ్యాలు  జరిపించిన -
మా ప్రసాదు మామయ్య చెల్లాయత్తతో  వున్న మా శివకోడు ఇల్లు  -
ఈ రోజుకీ మా దొడ్డలకి-పిన్నులకి, మా అమ్మకి
అమ్మ-లేని-పుట్టిల్లు కాదు -
అమ్మ-లేదనిపించని-పుట్టిల్లు.