Praveen Sattaru's Vision - PSV గరుడవేగ

కిందటి శుక్రవారం - అనుకోకుండా - అప్పటికప్పుడు అనేసుకుని - శనివారం నాడు వెళ్ళి - ఇంకో సినిమా చూసేశాం.

నెలలో మొదటి శుక్రవారం - బదరి స్నేహితులతో కులాసాగా గడుపు వారం.

బుజ్జిజింకా, నేనూ - Lego కబుర్లు చెప్పుకుంటూ మా సాయంకాలాన్ని కాలక్షేపం చేశాం.

ఇంటికి వస్తూనే బదరి చెప్పారు - "రాజశేఖర్ కొత్త సినిమా గరుడవేగ బావుందట - రేపు వెళ్దాం" - అని.

అమ్మో -  ఇంకో తెలుగు సినిమా అంటే బుజ్జిజింకని ఎన్ని కబుర్లు చెప్పి ఏమార్చాలో అనుకుంటూ - "అబ్బా అదేదో స్పై-థ్రిల్లర్ అని చదివాను - నాకలాంటివి నచ్చవు - ఓ ఆటా, పాటా, నవ్వులూ, రంగురంగుల పువ్వుల డ్రెస్సులూ  ఏమీ ఉండవు - ఈసారికి వద్దు" అంటూ నేనంటే -

"పాపం! కొత్తగా ట్రై చేశారట. చాలా బావుందట - ఈ మధ్య రాజశేఖర్‌కి అసలేం హిట్లు లేవట" అంటూ బదరి -

మొత్తానికి మా ఇంకో సినీ-ఓదార్పు-యాత్రకి అంకురారోపణ జరిగింది.

శనివారం మధ్యాహ్నం భోజనాలయేదాకా సినిమా మాటే ఎత్తలేదు నేను.

నా శనివారపు siesta అయి వచ్చేటప్పటికి - Destiny 2 ఆడుకుంటూ తనయుడు,  పక్కనే కూర్చుని వాడి ఆట చూస్తూ తండ్రి - కనిపించారు.

అప్పటికే సినిమాకి వెళ్దామా అని నాన్నగారు అడుగుటలూ, బుజ్జిజింక ఒడబడుటలూ - అన్నీ పూర్తయినట్టున్నాయి. 

నాకా సంగతి తెలీదు కదా - కొంచెం నెమ్మదిగానే - "ఇంతకీ ఇవాళ సాయంత్రం వెళ్తున్నామా సినిమాకి?" - అన్నానో లేదో - బుజ్జిజింక వాడి ఆట నుంచి తల తిప్పకుండానే - "వెళ్తున్నాం" - అంటూనే - "అమ్మా! నీకు ఎప్పట్నుంచీ కొరియన్ వార్ సినిమాలంటే ఇష్టం మొదలైంది?" - అనడిగాడు.

ఇంకా ఇలా కూడా అన్నాడు - "This movie's name sounds like the courier service that brings Ammamma's ఆవకాయ." -  అలా అంటూ - TORI లో వచ్చే గరుడవేగ కమర్షియల్ మొత్తం చెప్పాడు.

అప్పుడర్థమయింది - అంత తొందరగా వాడెలా ఒప్పుకున్నాడో - వాడు అదేదో - వారు , స్పైయ్యింగు - అని ఒప్పేసుకున్నాడు.

మొదటిసారిగా - effortlessగా -  చా...లా శాంతియుతంగా మా సినిమా-యాత్ర మొదలు.

సాయంత్రం చుక్క పొడిచీ పొడవకుండానే - ఆమ్ వండేసుకుని - నీకో ముద్ద, నాకో ముద్ద అనుకుంటూ తినేసి - ఆపిన స్టవ్వే ఆపానా లేదా అని చూసుకుని -  వేసిన తాళమే వేశామా లేదా అని తీసి వేసుకుని - తెల్లదీ, పెట్రోల్  తాగుటలో ఇంద్రుని వాహనానికి దీటైనదీ - అయిన మా కారైరావతాన్నెక్కి హుషారుగా సినీ-షికారు బయల్దేరాం - ఎనిమిదిన్నరకే.

తొలాట కాని మలాట తొమ్మిదింటికే మరి - తొక్కిసలాట ఉండదు కానీ పేర్లు పడే దగ్గర్నుంచీ సైన్మా చూస్తే ఆ మజాయే వేరు కదా మరి!

తీరా వెళ్ళేటప్పటికి - టికెట్ క్యూలో మా ముందున్న జంటకి ఆ కౌంటర్‌లో వున్న అబ్బాయి ముందున్న కుర్చీల-అమరిక-తెర మీద ఏదో చూపిస్తూ ఉంటే వాళ్ళు తల అడ్డంగా ఊపి బయటికి వచ్చేయడం కనిపించింది.

వాళ్ళ వెనకాలే వున్న బదరి - వాళ్ళు క్యూలోంచి ఇవతలికి రాగానే - తను ముందుకు వెళ్ళి ఆ టిక్కెటబ్బాయికి - నేనూ, మా బుజ్జాయి, మా బుజ్జిజింక వచ్చాము - అని ఎప్పుడో పెళ్లిరోజున గుమ్మం దగ్గర పేర్లు చెప్పినట్టు చెప్పగానే - టికెటబ్బాయి అడ్డంగా తలూపేశాడు - మా హాలులో సీట్లున్నవి ఇద్దరికే - అవి కూడా తొట్టతొలి వరసలో - అంటూ.

ఇంకేం చేస్తాం - ఇంటికెళ్ళిపోదాం అంటే - పాపం బదరి  - నేను నిజంగా డిజప్పాయింట్  అయిన దానికన్నా -  నేను  డిజప్పాయింట్ అయాననుకుని తను ఎక్కువ డిజప్పాయింట్ అయ్యారు  - "అయ్యో! సినిమాకొచ్చి చూడకుండా వెళ్ళిపోతే ఎలా ?"- అంటూ.

అప్పటికప్పుడు - ఆన్‌లైన్‌లో వెతికి దగ్గర్లో వున్న ఇంకో థియేటర్‌లో ఉన్న ఆమిర్‌ఖాన్ - సీక్రెట్ సూపర్‌స్టార్‌కి వెళ్దామన్నారు కానీ - నేను వద్దనేటప్పటికి ఇంటికి వచ్చేద్దామని బయల్దేరామో లేదో - అప్పుడే లోపలి వస్తున్న హనుమత్‌ప్రసాద్ కనిపించి పలకరించారు. తనతో ఒక రెండు నిముషాలు మాట్లాడి కారెక్కి ఇంటి దారి పట్టాము - పోన్లే రాజశేఖర్ సినిమా సోల్డ్-ఔట్ అంటే తెలుగు సినిమాకి మంచి సూచనే అనుకుంటూ.

తిరుగు-సవారీలోఅంతా నిశ్శబ్దం.

సరిగ్గా ఒక  పదిహేను నిముషాల్లో ...ట్రింగ్..ట్రింగ్....ట్రింగ్....ట్..ర్...ర్...ర్రింగ్ అంటూ బదరి ఫోన్ మోగింది.

నేను తీసేలోగా కట్ అయింది - ఎవరి దగ్గర్నుంచా అని చూస్తే - హనుమత్‌ప్రసాద్.

ఎందుకు చేశారో అనుకుంటూనే బదరి వెంటనే కాల్ చేస్తే - అవతల్నుంచి చెప్పారతను - ఈ థియేటర్ సోల్డ్-ఔట్ అని పక్కనే ఇంకో థియేటర్‌లో తొమ్మిదింపావుకి ఇంకో షో వేస్తున్నారని - వీలైతే ఆన్‌లైన్‌లో వెంటనే టికెట్లు బుక్ చేసుకోమని చెప్పారు.

నిజం చెప్పాలంటే - రాజశేఖర్ సినిమా సోల్డ్-ఔట్ అయి - వెంటనే ఇంకో థియేటర్ అదనంగా అప్పటికప్పుడు ఏర్పాటు చేయడం - నాకు తెలిసి మా ఊళ్ళో రికార్డే. మాకు భలే సంతోషంగా అనిపించింది రాజశేఖర్‌కి మంచిరోజులొచ్చాయని.

వెంటనే మా సవారీ-తెన్ను మారి  మళ్ళీ సినిమా-దరికి దారి మళ్ళింది.

తొమ్మిదిగంటల ఇరవై నిముషాలకి సినిమా-హాల్ప్రవేశం చేశాం - మూడు కుడికాళ్ళు లోపల పెట్టి.

అప్పటికే - ఓ అబ్బాయి ముందు పరిగెడుతూ వెళ్తూ ఉంటే అతని వెనకాల ఇద్దరు మోటార్ సైకిళ్ళమీద వెళ్ళినా అందుకోలేక అవస్థలు పడుతూ వున్న అతి-పరిచయమున్న తెలుగు-సినిమా-సూత్రంతో జరుగుతున్న మా-సినిమా-వీక్షణ మొదలు.

సినిమా చాలా బావుంది.

తెలుగు సినిమాకి కొత్త కథ.

చాలా సెన్సిబుల్‌గా వున్న దర్శకత్వం.

అద్భుతంగా వినిపించిన నేపథ్యసంగీతం.

ఉన్న రెండు పాటల్లో - ఏ పాటకా పాటకి సరిగ్గా కుదిరిన సంగీతం. 

దర్శకుడే కథా-నాయకుడై - అంతటా తానే అయి - మిగిలిన వాళ్ళందరూ కథకి అవసరమైన పాత్రల్లా - చాలా సహజంగా - గ్రిప్పింగ్‌గా కథ, కథనం ప్రధానాంశాలుగా  నడిపిన తీరు గొప్పగా వుంది.

సినిమా కథలో భాగంగా - ఒక చోట అమ్మాయిలు పాట పాడుతూ ఆడుతున్నప్పుడు - హుషారుగా వాళ్ళ చుట్టూ బోల్డుమంది ఆ పాటకి గొంతు కలుపుతూ - ఆ ఆటకి తాళం వేస్తుంటే - వాళ్ళ మధ్యకి రాజశేఖర్ పరిగెత్తుకొచ్చి తనూ స్టెప్పులేయకపోవడం - రొటీన్నుంచి ఓ పెద్ద రిలీఫ్. 

అన్నిటికన్నా ముఖ్యంగా - కొరియన్ వార్ లేకపోయినా - సినిమా మొత్తంలో ఒక్కసారంటే ఒక్కసారి వినిపించే నార్త్ కొరియా మాటని పట్టుకుని పొరపాటున వార్ సినిమా అన్చెప్పిన నాన్నగారిమీద అలక్కుండా -  బుజ్జిజింక సినిమాని తెగ ఎంజాయ్ చేస్తూ చూడడం - ఇంకా బాగా అనిపించింది.

సినిమా అయిపోయి ఇంటికి వస్తుంటే వాడి దృష్టికోణపు సమీక్ష ఏంటంటే: సినిమా చాలా బావుంది.

ముఖ్యంగా వాడికి నచ్చినదేంటంటే - చాలా ఇంటెన్స్‌గా, ఇంట్రెస్టింగ్‌గా అనిపించిన - Political rally లో బాంబ్ diffuse చేసిన సీను - ఎందుకంటే ఎవరికీ దెబ్బ తగల్లేదు కాబట్టి.

మొత్తానికి చాలా రోజులతర్వాత మా ఇంటిల్లిపాదికీ నచ్సిన సినిమా - PSV గరుడవేగ.

ఇంత నచ్చినా - నాకున్న some-సందేహాలు, some-సంశయాలు, some-సంగ్రహాలు:

1) What does PSV stand for ? Praveen Sattaru's Vision ? సరైన జవాబు ఏంటో మరి!

2)  What is the meaning of 126.18M ?


3) What is NIA? దీనికోసం గూగుల్ చేస్తే మొట్టమొదటగా కనిపించింది National Institute on Aging. అబ్బే - ఇది అయ్యుండదేమో - అనుకుని NIA Inida అని వెతికితే - 2008 లో ఆవిర్భవించిన National Investigation Agency గురించి తెలిసింది. ఈ గరుడవేగ సినిమా పుణ్యమాని నాకు లోకజ్ఞానం పెరిగింది.

4) రాజశేఖర్‌ని చాలా ఏళ్ళ తర్వాత - అంటే అల్లరిప్రియుడు తర్వాత - హీరోగా చూశాం. సంతోషం. కానీ - పాపం! అతన్ని మోసేయడం కాకపొతే అంకుశం-ఆహుతి రోజుల angry-young-man ఎక్కడా? భార్య చాటు ఈ gingerly-old-dude ఎక్కడా? దీంతర్వాత అతనికి వచ్చే అవకాశాలు ఏంటబ్బా? అనిపించింది. బాండ్ సిరీస్ లాగా వేగా-సిరీస్ తీయబోరు కదా? ఈ సినిమా వల్ల సత్తారు సత్తా సినీ-ప్రపంచానికి తెలుస్తుందేమో కానీ రాజశేఖర్‌కి ఏంటి లాభమో అర్థం కాలేదు. నిజంగా చెప్పాలంటే - బదరి, నేనూ అనుకున్న మాట - హీరో ప్లేసులో ఎవరైనా సరిపోయేవారు - ఇప్పటి సెమి-వృద్ధ హీరోల్లో ఎవరో ఒకరు. అందరికన్నా కొంచెం ఎక్కువగా రవితేజా సరిపోయేవాడు.

4)  ఇంక హీరోయిన్ రోల్ - చీర కట్టుకుని, బుక్కులు చదువుకుంటూ, మొక్కలు పెంచుకుంటూ - టీవీల్లో వాళ్ళ ఆయన గొప్పదనాన్ని చూపిస్తున్నా - అసలతనేం ఉద్యోగం చేస్తున్నాడో కూడా తెలియకుండా ఉండడం - అతనికి బయటున్న టెన్షన్స్‌కి తోడు డివోర్స్ అంటూ ఆ గొడవేంటి? అమాయకత్వమా? ఏమీ పట్టనితనమా?

5) సినిమా మొదట్లో - ఆలీ కౌన్సెలింగ్ సీన్  - హీరో ఒకటి చెప్తే ఆలీ ఇంకోటి ఎలా ఊహించుకున్నాడో - అంటే హీరో చెప్పిన నక్షత్రతాబేళ్ళ స్మగ్లింగుకి, ఆలీ ఊహించుకున్న అదేదో dam దగ్గర drug-racketకి ముడి ఎలా కుదిరిందో అర్థం కాలేదు - బహుశా అంతకు ముందెప్పుడైనా ఆలీ పేపర్లలో చదివాడేమో అని సరిపెట్టుకుని-సర్దిపెట్టుకుందామనుకున్నా - ఆలీ చూసింది మరి హీరో-ఆలి ఎందుకు చూసి ఉండదు? చూస్తే ఎందుకు అర్థం చేసుకోకుండా విడాకులు అడుగుతోంది? 

6)  చీర కట్టుకున్నవాళ్ళు అలా అయోమయంగా ఉంటే - ఇంక హీరో టీమ్లో - dotలూ, dashలూ చూసి అది మోర్స్‌కోడ్ అని చెప్పడానికి - ఒక బోయ్-కట్ చేయించుకుని పాంటూ-టీచొక్కా వేసుకున్న అమ్మాయి.

నాకది చూడగానే వెం...ఠనే గుర్తుకొచ్చింది - ఎవరంటే - Cryptography లో PhDని అలవోకగా ఉప్పాడచీర కొంగున ముడేసుకున్న మా నిరుపమ.

Encrypted dataని crack చేసే smart అమ్మాయిలు లేటెస్ట్ మోడల్ smart phone లెక్కుండక్కర్లేదు భయ్! - అతి మామూలుగా కనిపిస్తూ - మన మధ్యలో తిరిగే ముద్దమందారాల్లా కూడా ఉండొచ్చు.

సినిమా వాళ్ళ ఫార్ములాల లెక్కలు మారితే బావుండును.

7)  ఈ స్పై-సినిమాలో అసలితను కనిపించడం అవసరమా అనిపించినా - తన నటనతో తనెక్కడైనా అనవసరం అనిపించడని - గుర్తుంచుకోవాల్సిన అవసరం నాక్కల్పించిన - అవసరాల శ్రీనివాస్ - ఉన్న కాసేపు - ఇతనిక్కడ అవసరమే - అనిపించాడు.

8) చివర్లో చీర కట్టుకున్న హీరోయిన్ని సముద్రంలో పడేసి - ఈదిస్తాడేమో అని భయపెట్టినా - ఆ పని చేయని దర్శకుడికి జేజేలు.

9) అలాగే ఈ తెలుగు ప్రేక్షకులు నేనెలా తీసేసినా చూసేస్తారు అన్న ధీమాతో అవసరం లేకపోయినా చిన్నచిన్న పిల్లలతో పెద్దపెద్ద మాటలు చెప్పించకుండా - అలాగే - చివర - షిప్పుని పేల్చేసే సీనులో పిల్లలని కూడా పట్టుకొచ్చి అక్కర్లేని హడావిడి సృష్టించకుండా ఉన్నందుకు - పిల్లలూ, అమ్మల తరపున ఇంకొన్ని జేజేలు.

10) బకెట్లో పట్టుకెళ్లి - high pressure tube లోంచి illogical గా - విసిరిన బాంబుల తాకిడికి పేలిన - అంత మొదటిరకం యురేనియం వున్న ఓడ - తాను పేలిపోతూ పక్కనే హీరో, హీరోయిన్, సెమి-హీరో వున్న బార్జ్‌ని ఏమీ చేయకపోవడం - హీరోచితంగా ఉన్నా - కథోచితంగా అనిపించలేదు. కానీ - సర్దేసుకున్నాం - ఎంతైనా సర్వేజనా-సుజనోభవంతు - సర్వే సుజనా సుఖినోభవంతు-స్లోగన్ ప్రమోటర్లం కదా!

ఇదిగో... ఇందుకే! నేను తెలివైన దర్శకుల సినిమాలు చూడను - అక్కర్లేని అనుమానాలొస్తాయ్ - అడిగినందుకు ఆవేశాలొస్తాయ్ - అపార్థాలకి అవకాశాలొస్తాయ్ - అవి వివరించలేక ఆయాసాలొస్తాయ్.

ఇన్నొచ్చినా - ఇవన్నీ వస్తే వచ్చాయిలే - అని సినిమా చూడడం - అనుమానాలాడగడం - ఆవేశాల విలాసాలు చూడడం  - అపార్థాల పాలబడడం - ఆయాసాల ఆవల కులాసాల కబుర్లాడడం - నాకో సరదా!

ఇంత జరిగాక...
ఇంకా-ఇంకా...
రాజశేఖర్ హీరోగా మరిన్ని సినిమాలు రావాలి గాని -
మరీ అదే మూసలో మరో NIA-టైపు సినిమా రాకుండుగాక
మళ్ళీ-మళ్ళీ మా ఊళ్ళో సినిమాహాళ్ళు - మెండుగా, రెండుగా - నిండుగాక 
సత్తారుగారి సత్తా - వెరైటీ - అనిపించే సినిమాలు తీయుగాక

అని కోరుకుంటూ....

~ సినీ-మా-లక్ష్మి

అవతారంగారి నారాయణగారి బాబి - 6 - అల్లరి, ఆటలు, ఇరవు, ఈదేసిన గోదారి

గతనెల కబుర్లు : అవతారంగారి నారాయణగారి బాబి - 5 - నా కథావస్థల్లో క్రీడావస్థ 


ఫిఫ్త్ ఫారం - ఎస్సెల్సీ లోఉన్నాం కదా

ట్యూషన్ సంగతి చెప్పాను కదా - ముక్కామల కృష్ణమూర్తి గారి దగ్గర. ఇంట్లో ట్యూషనూ అదీ పెట్టించారని.

అసలిక్కడింకో సంగతి చెప్పాలి.

ట్యూషన్‌కి అందరూ వచ్చేవాళ్ళు కదా - నారాయణమూర్తిగారి సత్తిగాడు, నాయనరాజుగారి సూరిగాడు, సుబ్బయ్య, మెహబుల్లా, గురుజ అర్జున్రావ్  - వీళ్ళందరూ వచ్చేవాళ్ళు.

చెప్పాను కదా! - రాత్రి పదిగంటల దాకా నిద్రపోయేవాణ్ణి కాదని?! మిగిలినవాళ్ళందరూ పడుకుండి పోయేవాళ్ళు.

గుఱ్ఱాలకి వెళ్ళే ముందు - వాళ్ళ అరిచేతులకి బొగ్గు రాసేసి - ముక్కులో పుల్ల పెట్టేవాణ్ణి. పెడితే - వాళ్ళు ముక్కు నలుపుకునేవాళ్ళు - నిద్రలోనే. చేతికున్న బొగ్గంతా మొహానికి పులిమేసుకునేవాళ్ళు. పొద్దున్న లేచి చూస్తే కొండముచ్చుల్లా వుండేవాళ్ళు. వాళ్ళకి అద్దం చూపెట్టేవాణ్ణి.

"ఎవర్రాశార్రా ఈ బొగ్గు ఎవర్రాశారు?" - అంటూ గగ్గోలెత్తిపోయేవాళ్లు. నేనేమీ ఎరగనట్టు -" ఏమో ఎవర్రాశారో ఏంటో" - అని ఇవతలికి వచ్చి తప్పించుకునేవాణ్ణి.

అన్నట్టు - ఇంతకు ముందు ఆటల్లో ఇంకోదాని గురించి చెప్పడం మర్చిపోయాను  - ఆకుతెచ్చేఆట.

ఇదెంతమందైనా ఆడుకోవచ్చు. ఆకుతెచ్చేఆటలో అనాతారంలో మణిగాడు , అయ్యగారి వెంకట్రావు, బుచ్చిమేష్టారి శేషు, రాజుల కుర్రాళ్ళు - మేమందరం ఉండేవాళ్ళం.

ఈ ఆకుతెచ్చేఆటలో దొంగైన వాడు - మనం చెప్పిన ఆకు తీసుకొచ్చి మనమీద పెట్టి ఔట్ చెయ్యాలి - ఈ రకంగా వుండేదన్నమాట. మావిడాకులు అవీ అంటే  కాళత్తయ్యగారి పెరట్లో ఉండేవి కాబట్టి అవి తెచ్చేసేవారు. మేమేం చేసే వాళ్ళమంటే జీడిమామిడాకు తెమ్మనేవాళ్ళం. జీడిమామిడాకంటే భీమనపల్లి వెళ్ళాలి. రెండు కిలోమీటర్లు వాడు నడిచో, సైకిలుమీదో వెళ్ళి - ఆ ఆకు తీసుకొచ్చి - అప్పుడు మమ్మల్ని ఔట్ చెయ్యాలి. భలే సరదాగా ఉండేది.

అనాతారంలో పంచ-బాబులు - మూల గున్నయ్యగారి బాబి, సిద్ధాంతిగారి బాబి, బుల్లినారాయణగారి బాబి - నేను, రామంగారి బాబి, నాయనరాజుగారి బాబి.  అందర్లోకీ నాయనరాజుగారి బాబి చిన్నవాడు శ్రీను వాళ్ళ క్లాస్‌మేట్.

మా నలుగురిలో మూల గున్నయ్యగారి బాబి, సిద్ధాంతిగారి బాబి - చాలా పెద్దవాళ్ళు నాకన్నా. ఇంక రామంగారి బాబి - వాణ్ణేమో పాపం పుల్లయ్య అనేవారు. వాడసలు పేరేంటో నాకు తెలీదు.

మనం ఏ అల్లరి పంజేసినా కూడా - "ఎవర్రా ఈ వెధవపని చేశారూ ? నారాయణగారి బాబేనా?" - అనెవరైనా పెద్దవాళ్ళు అడిగితే - "కాదండి" - అనేసేవారు  - ఎందుకంటే వాళ్లంతా  అంతా నా గ్యాంగ్ - అందుకని వాళ్ళందరూ కూడా - "లేదండి - రామంగారి బాబండి" -  అని వాడి మీదకి నెట్టేసేవాళ్ళం.

అలాగా - చిన్నప్పటినుంచి కూడా మనది కృష్ణావతారమే - అవతారంగారి మనవణ్ణి కదా. ఆ రకంగా ఆడించేహేవాణ్ణి.

అప్పుడప్పుడు శివకోడెళ్ళేవాణ్ణి.

శివకోళ్ళో కాపుల కుర్రాళ్ళు వాళ్ళు వుండేవారన్నమాట - శివకోడు ఊరంతా వాళ్ళే కదా - మేకల బాబులు, రమణ, మల్లిపూడి సత్తెంకాపు కొడుకులు - మల్లిపూడి బాబ్జీ, కొండయ్య - కస్తూరి పాపారావు - భాస్కరు - వీళ్ళంతా కూడా నాకు స్నేహితులే. ఎంచేతనంటే మా మేనమామగారి ఊరే అది - మా మాతామహుల ఊరు. మా అమ్మమ్మ, తాతగారు ఉండేవారు - మా అమ్మతో వెళ్ళేవాణ్ణి అక్కడికి.

వెళ్ళినప్పుడు అక్కడ కూడా ఎక్కువ చెడుగుడు ఆడేవాళ్ళం వాళ్ళతోటి.

ఆ టీములో మా మేనబావ ప్రసాదు, నేను కూడా అపోజిషను. వాడు సైంటిస్టు. వాడేం చేసేవాడంటే ఒక సైకిలు హబ్బుకి దారం చుట్టబెట్టి - వాడేమో చేతిలో ఒక పుల్ల పట్టుకుని - ఈ దారం దానికి తగిలించి నన్నేమో పెడలు  తిప్పమనేవాడు.

నేను పెడలు తిప్పుతుంటే - ఆ చక్రం తిరిగి దారం వచ్చి ఆ పుల్లకి చుట్టుకునేదన్నమాట. నేనేం జేసే వాణ్ణంటే కాసేపు మెల్లిగా తిప్పి ఒక్కసారిగా గట్టిగా తిప్పేసేవాణ్ణి.

ఆ దారం తెగిపోయేది. దాంతోటి వాడేం చేసే వాడంటే -  "ఏయ్!  వెధవ ! దారం తెంపేశావ్ - ఠాట్ నీతోటి మాట్లాడను -అవతలికి ఫో - నీతో పచ్చి" - అని ఉక్రోషంగా తిట్టేసేవాడు.

"ఎహె పోతే పో" అనేసేవాణ్ణి.

ప్రసాద్ తమ్ముడు మణి మాత్రం నాతోనే ఉండేవాడు. నేనేం చెప్తే అది చేసేవాడు వీడు - నాకన్నా పదినెల్లు చిన్నాడు వీడు. ప్రసాదేమో నాకన్నా రెండేళ్ళు పెద్దాడు.

నేను చేసే అల్లరి పనులన్నింటికీ వ్యూహం రచించడమే నా వంతు  - పనులన్నీ మణి చేతే చేయించేవాణ్ణి - ఎందుకంటే రేప్పొద్దున ఎవడన్నా గొడవ పెట్టి కొట్టాడనుకో వాణ్ణి కొడతాడు, నన్ను కొట్టడు కదా! - కృష్ణుడు సారథ్యం చేసినట్టన్నమాట. కొట్టేవాడు అర్జునుడు, దెబ్బలు తింటే అర్జునుడు తింటాడు.

అందుకే మా మామయ్య పేర్లు పెట్టారు - "కృష్ణార్జునులు వీళ్ళిద్దరూ - ఆ బాబి కృష్ణుడు, ఈ మణిగాడు అర్జునుడు - వెధవ వ్యూహమంతా వాడిదేలే - ఏవమ్మో అక్కయ్యో - వెధవ తెలివితేటలన్నీ వాడివే - వాడు వ్యూహం వేస్తున్నాడు - వీడేమో పిచ్చోడు వీడేమో వెళ్ళి తన్నులు తింటున్నాడు" - అనేవారు మమ్మల్నిద్దరినీ చూసి.

శివకోడులో మణి ఎలాగో - అనాతారంలో పుల్లయ్య అంటే రామం గారి బాబిగాడు  - రెండు చోట్లా వ్యూహం మనది - తన్నులు తినేవాళ్ళు వాళ్ళు.

చిన్నప్పుడు ఎస్సెసెల్సీ వరకు - ఇవన్నీ జరిగేటప్పటికి ఏమైందంటే - ఈ ఆటలు, అల్లరి, వ్యవహారాలూ - ఈ గందరగోళంలో - ఎస్సెల్సీ తన్నేసింది 1961లో.

తన్నేసి - పోయిందేమిటీ - ఇంగ్లీషు, లెక్కలు. ఇంట్లో పెట్టుకున్న మేష్టారెవరూ ? ఇంగ్లీషు - లెక్కల మేష్టారే - హహ్హహ్హ  - అదీ జోకు.


సరే - వేటికైతే ప్రైవేటు పెట్టించారో - ఆ రెండు సబ్జెక్ట్లే తన్నేసినయ్ - మళ్ళీ సరే అక్టోబరు కట్టేం - మళ్ళీ అవే తన్నేసినయ్. తన్నేసింతర్వాత - మా నాన్నేమో - "సరే ఇప్పుడింకేం వద్దు. నిన్ను వైజాగ్ పంపించేస్తాను. మళ్ళీ వచ్చే మార్చిక్కట్టు (అంటే 63 మార్చి)" -  అన్నాక అందాకా మనకి తీరిక దొరికేసింది.

61 అక్టోబర్ అయిపోయింది కదా - 62 టోటల్ ఫ్రీ.  వైజాగ్ వెళ్ళిపోయి భారత్ ట్యుటోరియల్ కాలేజ్‌లో చేరిపోయాను. ఇక్కడితో స్వస్తి. తరవాయి కథ వాయలు వాయలుగా చెప్తాను.

చెల్లిన అల్లరి
ఆడిన ఆటలు
వెళ్ళిన ప్రతి నెలవు
అనువైన ఇరవు
వెరసి దాటొచ్చిన ప్రతిదారీ
ఈదేసిన గోదారి


<వచ్చేనెల తరువాయి కథ>

భేజా-రిగ్రెట్... అని ఆట్టే అనిపించని - రవితేజాదీ Trait !

అనగనగా కిందటి శుక్రవారం...ఎప్పట్లాగే కాళ్ళకి స్ప్రింగులు మొల్చువారం - కంటిరెప్పలు ఎక్కువగా విచ్చి రాత్రిని కొల్చువారం. 

పొద్దున-పొద్దున్నే నమస్కార్దేశీ డాట్కామ్ ఈమెయిల్ మోసుకొచ్చిన వార్తలేంటంటే -
అదేదో హోటల్లో తినదల్చుకున్నవారికి తిన్నన్ని అట్లు - ఇదేదో థియేటర్లో చూడదల్చుకుని రెండ్రోజుల్లో చూడకపోతే చూద్దామన్నా చూడలేని సినిమాలు.

మొదటిది పెద్ద పట్టించుకోదగ్గ విషయమేమీ కాదు - తినుట తిరుగుట కొరకే గానీ - తినుటకు తిరుగుట అలవాటు అంతగా లేని వారం - దోసెల వార్తని పక్కకి తోసేసి - సినిమాలేమున్నాయబ్బా అని కనులార్చక చూస్తే - తెలుగు సినిమాల పట్టికలో పట్టించుకోదగినదిగా - రాజా ది గ్రేట్ - కనిపించింది.

ఒక్క నిముషం...  ఎందుకొచ్చిన సినిమా - అనవసరంగా ఒక శుక్రవారపు సాయంత్రం భేజా రిగ్రెట్ అవుతుందేమో! - అనిపించినా ధైర్యే సాహసే సిని-మా-లక్ష్మీ అనేసుకుని - బదరికి నా సినీ-మనవి చేసుకోగానే - "రవితేజానా హీరో? - పాపం ఈ మధ్య హిట్లేమీ లేనట్టున్నాయి కదా - వెళ్దాం" - అని ఏకగ్రీవంగా యుగళ-మాట అనేసుకున్నాం.

ఎవరైనా సినిమాలు హీరో మీద ఇష్టంతో చూస్తారు - హీరోయిన్ ఎలా ఉంటుందా అని ఇంట్రెస్టుతో చూస్తారు - మేం మాత్రం అప్పుడప్పుడు జాలితో కూడా చూస్తాం.

అందులోనూ - నిరుడో, ఆ పై ఏడాదో, ఇంకా ఆ ఆ పైదో - నిప్పో, దరువో - గుర్తు లేదు కానీ ఇలాగే రవితేజ సినిమా అని వెళ్తే టికెట్ కౌంటర్ దగ్గరికి వెళ్ళకుండానే దార్లో ఎదురొచ్చిన వాళ్ళు చెప్పారు - సినిమా బాలేదని షో కాన్సెల్ చేశారండి - అని.

అప్పుడనిపించింది - "ఒక తాతగారి అంశో, ఇంకో తాతగారి వంశమో లేదనే కదా పాపం - ఇలా చేసి వుంటారు. పాపం రవితేజ!" -  అని.

చిన్నప్పడు సినిమా అంటే ఏంటో తెలీని రోజుల్లో - అమ్మా-నాన్న అభిమానంగా తలుచుకునే కమలాకర కామేశ్వర్రావు పౌరాణికాలు, విజయావారి సినిమాలు, విఠలాచార్య జానపద-విన్యాసాలు - ఆ తర్వాత శంకరాభరణం నుంచి శుభసంకల్పం దాకా కాశీనాథుని విశ్వనాధుల స-కారాద్య-చిత్ర-పరంపర - ముళ్ళపూడి రాశారని, బాపు గీశారని చూసిన బొమ్మలు - ఇంకొన్నాళ్ళు రాజేంద్ర ప్రసాద్ పేరు చూసి వెళ్ళిన సినిమాలు - అన్నజింక కిష్టమని చూసిన సిద్ధార్థ, మహేష్బాబు సినిమాలు - నవ్విస్తాడని నరేష్ సినిమాలు - నచ్చుతాయని నాని సినిమాలు - రమ్యంగా వుంటాయని రాజమౌళి సినిమాలు - ఇలా రకరకాల కారణాలకు ఏక-హీరో / ఏక-దర్శక సినిమాలు చూసే - మేము చూసే - ఇంకో ఏక-హీరో సినిమాలు రవితేజావి కూడా.

ఇడియట్టుతో మొదలుపెట్టి కిక్కు దాకా బానే చూశాం - దరువు దెబ్బేసేసింది. అదుగో... అప్పణ్ణుంచీ ఇప్పటిదాకా - దడుపు జ్వరం వచ్చినవాళ్ళలా మళ్ళీ రవితేజా-సినిమా పేరెత్తలేదు మేం.

కిందటి గురువారం దీపావళికి నాలికకి రుచించే పులిహోర భోజనం - మరుసటి రోజు శుక్రవారం బలిపాడ్యమికి (పన్నేమీ లేదండి!) ప్రణాళికేసుకుని వేంచేద్దామనుకున్న రాజా ది గ్రేట్  సందర్శనం.

సరే - మేమనేసుకుంటే సరిపోదు కదా! బుజ్జిజింకని ఒప్పించాలి కదా!

ఎప్పట్లాగే నా సినిమా-వేడుకోలు... వాడి రాననే-జవాబు-ఇచ్చుకోలు...  షరా మామూలు.

వాడిని అడిగీ-అడిగీ అలసటొచ్చి ఆఖరి అస్త్రంగా - అప్పుడెప్పుడో మా నాన్న నన్ను ఇండియా రమ్మని అడుగుతూ - 'బదరిని ఈ పాట పాడుతూ అడగనా నిన్ను పంపించమని'  అంటూ గుర్తు చేసిన "మా అన్నలొచ్చారు నన్నంపుతారా" పాట నమూనాలో - ఇదిగో ఈ పాట కట్టి - బుజ్జిజింకని బతిమిలాడి ... ఒప్పించడానికి ప్రయత్నించాను.

కలిపి ముద్దలు పెట్టే నీ కన్నతల్లీ
అడుగుతున్నది గూగుల్ సెర్చు జేసి
ఇపుడు వద్దనకు నా బుజ్జిజింకా
ఈ ఒక్కసారీ సినిమాకొస్తావా
నే...రాను నే...రాను - మీరెళ్ళి రండి

కౌచులో కూర్చున్న ఓ బుజ్జిజింకా
సిన్మాకు వెళ్దాము నువ్వు మాతో రారా
నే...రాను నే...రాను - మీరెళ్ళి రండి  

రాక రాక వచ్చె రవితేజ సినిమా
పాపమెవ్వరు చూడకపోతె ఫ్లాపౌను సినిమా

ఇపుడు వద్దనకు నా బుజ్జిజింకా
ఈ ఒక్కసారీ సినిమాకొస్తావా 

మొత్తానికి - ఆఫీసైన వెంటనే ఐదింటికి మొదలుపెట్టి ఏడున్నర అయేటప్పటికి -

ఈ ఒక్కసారికే సినిమాకొస్తా ఇదే ఆఖరను
ఇంకెప్పుడూ నన్నింక రమ్మనద్దు రాలేను నేను   

- బుజ్జిజింక చేత 'సరే' అనిపించగలిగాను మా- సిని-మా-ప్రయాణానికి.  

రాత్రి తొమ్మిదిగంటల-ఇరవై షోకి బయల్దేరేటప్పటికి పావుతక్కువ తొమ్మిది అయింది.

వెళ్ళేటప్పటికి పది-నిముషాలు సినిమా అయిపోయింది.

ఆ తర్వాతి పదినిముషాల్లో - ప్రతి సినిమాలో పదినిముషాలే వుండే కనకాల వారి వారసుడు - పదంకెలు లెక్కపెట్టి పనైపోయిందన్నట్టు - సినిమాపాత్రావతారం చాలించాడు.  అతని వెనకాలే ఇంకో పదంకెలు లెక్కపెట్టే లోపు ప్రకాష్ రాజ్ కూడా పాత్రను పరమాత్మ పరం చేశాడు.

తన తమ్ముడిని చంపించిందన్న పగ తీర్చుకోవాలనుకుంటున్న విలన్ బారి నుంచి హీరోయిన్ని రక్షించాలంటే ఎవరో ఒకరు రావాలి అనుకున్న వేళ - హీరో ఎంట్రీ.

అన్ని కథలకన్నా ఇదో వెరైటీ కథ ఎలా అయిందంటే హీరో అందమైన-అంధుడు - పైగా కళ్ళు కనిపించకపోయినా ఇన్విన్సిబుల్ అయినవాడు.

హీరో- హీరో వాళ్ళమ్మ పదేపదే చెప్పినట్లుగా - He is blind, but he is trained - తన చెవులతో విని, చేతులతో ముట్టుకొని - కాళ్ళ కింద ఉన్న నేల, చుట్టూ ఉన్న గాలి - మాత్రమే కాకుండా - చుట్టుపక్కల ఉన్న పరిసరాల్ని, మనుషుల్ని తన అధీనంలోకి తెచ్చుకోగలిగినవాడు - అందమైన అంధమైన హీరో - అంధీరో. 

ఆట్టే కథ చెప్పేయకుండా ఈ అబ్సర్డిస్ట్ కామెడీ సినిమాలో నాకు ఒప్పినవి చెప్పాలంటే:

1) మొదటగా చాలా రోజుల తర్వాత  హీరోగా వచ్చిన రవితేజా - తన హడావిడి ఏక్షన్, డాన్సులు.

2) తండ్రి (హీరో) చిన్నప్పటి  పాత్రలో నటించిన రవితేజ-తనయుడు.

3) రవితేజా తల్లిగా చేసిన రాధిక.

4) క్లీన్-కామెడీ చేసిన  శ్రీనివాసరెడ్డి.

5) ఒక పాటలో కనిపించినట్టనిపించిన డాన్స్ డైరెక్టర్ రాజు సుందరం (సినిమాల్లో అస్సలేమాత్రం ఊహించనప్పుడు - కథకే మాత్రం సంబంధం లేని వాళ్ళు ఇలా వచ్చేసి అలా వెళ్ళిపోయే ఇలాంటి చమక్కులంటే నాకిష్టం)
 
6) ఇంకో పాటలో - హీరోయిన్‌తో పాటు మెరిసిన - ఇంకో హీరోయిన్ రాశీఖన్నా (ఈ అమ్మాయింకో చమక్కు - నచ్చడానికి అంతకన్నా కారణమింకోటేమీ లేదు) - వాళ్ళిద్దరూ వేసుకున్న లేతరంగుల పరికిణీలు-ఓణీలు.
 
7) 'ఆట్టే నటించేస్తానని ఊహించేసుకోకండి' అంటున్నట్టు - అంటూనే అలానే ఉంటున్నట్టు - 'నేను రాయిని - నాకు ఫీలింగ్స్ వుండవు' - అంటూ ముందే disclaimer ఇచ్చేసిన హీరోయిన్ మెహరీన్.  ముందుగానే చాలా low-expectation సెట్ చేస్తున్నట్టుగా మాట్లాడినా - మరీ రాయిలా ఉండకుండా - మరీ సినిమా అంతా కాకపోయినా అక్కడక్కడైనా  సీనుకి తగ్గట్టుగా నటించడం.

8) "ప్రసాదూ!" అని పిలిచి inter-era ప్రశ్నలడిగి వాటికి contemporary సమాధానాలు చెప్పిన  రాజేంద్రప్రసాదుని బాదేసిన తల్లి అన్నపూర్ణ.

9) ఆవిడ ఎందుకలా బాదుతోందో - అలా బాదకుండా ఉండాలంటే - ఎలాంటి సమాధానం చెప్పాలో చెప్పిన రవితేజా లాజిక్కు.

10) Google maps ని ప్రమోట్ చేసిన పధ్ధతి.

11) కళ్ళు లేకపోయినా పర్వాలేదు - అసలుండాల్సింది కాన్ఫిడెన్ అన్న సినిమా-సందేశం.

12) రవితేజాని జాలి కలిగేలా కాక జాలీగా చూపించిన తీరు.


ఇంకెప్పటికీ తెలుగు సినిమా మారదని ఇంకొక్కసారి నొక్కి-వక్కాణిస్తూ అక్కజ పరచిన నిక్కమైన విషయాలు:

1) కళ్ళ-బలం, కాళ్ళ-బలం ఉన్న పోలీసులతో పోటీపడి కళ్ళులేని-హీరో చెవులతో ఆడి కబడ్డీ గెలవడం అనే విషయాన్ని నోరెత్తకుండా చూసే సినీ-సహనం నాకు సైతం అలవడడం.

2) మామూలు పోలీస్ కానిస్టేబులైన హీరోతల్లికి లేక్-వ్యూ ఉన్న ఇల్లు ఉండడం.

3) మామూలు పోలీస్ కానిస్టేబులైన హీరోతల్లి ఐజీకి ఆదేశాలు ఇవ్వడం - "పదండి సర్ - నా కొడుకు పడతాడు ఈ విలన్ పని" అంటూ.

4) పోలీసుల కన్నా హీరో ట్రైనింగ్ మిన్నగా ఉండడం.

5) ఏ ఆధారం లేకుండా హీరో వేగంగా వెళ్ళే (లేక వెళ్తోందని అనుకోవాల్సిన) ట్రెయిన్ మీద నించుని - Google maps సహాయంతో తను దిగాల్సిన చోట్లో దొరికిన స్తంభం పట్టుకుని సరిగ్గా దిగడం.

6) చెయ్యి నరం తెగిన తల్లిని కళ్ళు లేని హీరో సరిగ్గా ఇరవై నిముషాల్లో కనుక్కుని హాస్పిటల్లో చేర్చీ చేర్చగానే రెండ్రోజుల్లో ఆవిడ కోలుకోవడం.

7) ప్రతి సినిమాలో లాగే - ఒక్కసారిగా మీదపడి హీరోని కొట్టకుండా - అదేదో క్యూ-పద్ధతి మీద గౌరవం ఉన్నవాళ్ళలా విలన్లు ఒక్కొక్కళ్ళు వెళ్ళికొట్టించుకోవడం.

8) డార్జిలింగ్ వెళ్తున్నట్టు చూపించే సీనులో Air-India (అంతర్జాతీయ) విమానం చూపించడం - Indian Airlines (Domestic) బదులు. 

ఎప్పట్లాగే పట్టించుకోని విషయాలు (పట్టించుకుంటే సిన్మా చూసిన ఫలితం ఉండదుకాబట్టి):

1) అర్థం-పర్థం లేని Bank దోపిడీ సీను. 
2) హాస్యం పేరుతో ఊరికే చెంపదెబ్బలు కొట్టుకునే నటీ-నటులు. 
3) గందరగోళంగా ఉన్న సంగీతం.
4) గుర్తు చేసుకుందామన్నా గుర్తు రాని పాటలు (ఒక్క ఎన్నియల్లో అన్న మాట తప్ప).
5) ఒక్కోచోట అవసరమైన దానికన్నా ఎక్కువ శృతిలో ఉన్న డైలాగులు. 
6) ఇంకా ఇలాంటివెన్నో ఎన్నెన్నో...

మొత్తానికి ... కొంచెం భేజా-రిగ్రెట్ అయేలా 
కొంచెం రవితేజాదీ trait అనేలా
ఇంతకు ముందెన్ని చూడలా అనేసేలా  
పాపం! ఈ ఒక్కసారికి చూస్తే పోలా అనుకునేలా 
రాజా ది గ్రేట్ అనబడే ఈ మాస్-మసాలా
అనేకానేక వచ్చీ-పోయే తెలుగు సినిమాల్లో 
ఒకానొక absurdist comedy.

త్వామనురజామి - 18 - పాడకున్న ఏమిలే - చదివేద్దాం రాతలే!

కిందటి 19 చెప్పిన కబుర్లు ఇక్కడ చదవండి : త్వామనురజామి - 17 - మాట లేని రోజు అది - వాక్కు లేని walk అది!


డిసెంబర్ 20 - కాలేజ్ తొందరగానే అయిపోయింది.

రేపటి ప్రయాణం - ఇంటికి వెళ్తున్నాం అనే ఆలోచనే - అనుకోవడానికే భలే హాయిగా వుంది.
అమ్మాయిలు మామూలుగానే మాటల-జలపాతాలు
ఇప్పటికి...
కొంచెం కొంచెంగా పెరిగి కుంౘమంతైన
ఇంటికేగుతున్నామన్న ఇంపగు తలపు
ఇంతింతై మది పట్టలేనంతై
పెదవులపై దాగని చిరనవ్వై
పుడమిపై నిలవని పాదాల మువ్వై
వర్షానికి తడిసిన చెట్టు మీది నుంచి
జల జల రాలే చినుకుల్లా
పలకరిస్తేనే చాలు గలగలలాడే కబుర్లై
సెలవుల్లో రాబోయే పండగ సరదాల ఊహలై
ఒకచోట నిలవనీయకుండా సందడి చేయిస్తోంది మా అందరిచేతా

ఇంత హడావిడి మధ్య - అలిపిరి దగ్గరగా ఉన్నఒక రెసిడెన్షియల్ కాలనీలో వున్న - తిరుమల-నడక దారిలో కొత్తగా దొరికిన మా తమ్ముడు రవికుమార్ ఇంటిని - వెతుక్కుంటూ వెళ్ళి - వాళ్ళ ఇంట్లో పెట్టిన జంతికలు తినేసి, ఆరోజుకి హాస్టల్లో మిస్సైపోయిన టీ సేవించేసి - అడగ్గానే సనం తేరి కసం పాట నేను పాడేసి - మాకోసమని రవి వాళ్ళ నాన్నగారు ప్రత్యేకంగా తెప్పించిన తిరుపతి ప్రసాదం - లడ్డూలు, వడలు బోల్డన్ని మాతో తెచ్చేసుకున్నాం - నేను, మా క్లాసులో ఇంకొందరు అమ్మాయిలు.

ఆ రోజు రాత్రి డిన్నర్ అయాక - మా జంట-మేట్రన్లు కణ్ణగి, కొదై లతో పాటు - ఎప్పుడు నాకెదురుపడ్డా ఎంతో ఇష్టంగా నన్ను చూస్తూ - చిన్న నవ్వుతో పలకరించే ఇంకో అసిస్టెంట్ మేట్రన్ ఇందిరగారు - అందరికీ పేరుపేరునా ఊరికి వెళ్తున్నాను - సెలవులకి అని చెప్పి - రూంకి వచ్చి - సూట్‌కేస్ సర్దేసుకున్నాను.

డిసెంబర్ 21. ప్రయాణం రోజు.

ఈసారి గుంటూరు,  హైదరాబాదు  వెళ్ళే అమ్మాయిలమంతా ఒకే కంపార్ట్‌మెంటు అని ముందే తెలియడంతో ఎప్పుడెప్పుడు ట్రెయిన్ ఎక్కి పాటలు పాడేసుకుందామా అని తెగ ఉత్సాహ పడిపోతున్నాను.

ముందే అనుకున్నట్టు నేను, శ్రీలత ఒక రిక్షాలో వెళ్ళాము స్టేషన్ కి.

తిరుపతి రైల్వేస్టేషన్ లోకి వెళ్ళగానే - అబ్బ! ఎంత సందడో - ఎంత హడావిడో! బోల్డంత మంది అమ్మాయిలు - చీరల్లో, చుడీదారుల్లో.

నేను కూడా నాకు ఇష్టమైన ఒక నీలపుడుపు వేసుకుని దానిమీద - డిసెంబర్ నెల కదా - చలిగా వుందని శ్రీనన్న అంతకుముందు బెంగళూరులో కొనిచ్చిన తెల్ల స్వెటర్ వేసుకుని - ఒక చేతిలో నా పింక్‌బాగ్ , ఇంకో చేతిలో సూట్‌కేస్ పట్టుకుని - దాని బరువుకి ఒక పక్కకి ఒంగి నడుస్తూ శ్రీలతతో కలిసి నా కంపార్ట్‌మెంటు, సీటు వెతుక్కుంటూ చార్టులు చదువుకుంటూ - రైలు పెట్టెల పక్కగా నడుస్తున్నాను.

మాలాగే కంపార్ట్‌మెంట్లు వెతుక్కుంటూ - అటూ ఇటూ నడుస్తూ - పలకరిస్తున్న అమ్మాయిలందరికీ - Merry Christmas, Happy New Year, HappyPongal...and Happy Holidays - అని గట్టిగా అరుస్తూ విషెస్ చెప్తూ - పాదాల్లో స్ప్రింగులు మొలిచినట్లుగా నడుస్తున్నాను.

ఈలోగా నిరుపమ కనిపించి  - "మన కంపార్ట్‌మెంట్ ఈ పక్కదే - పద " - అని చెప్తే అటుకేసి వెళ్తూ చూస్తే  - దూరంనుంచే - మా కంపార్ట్‌మెంట్ మెట్ల దగ్గర ఒక పక్కగా నించుని  - 19వ తారీఖున రాజశేఖర్ తో కలిసి మా హాస్టల్ దగ్గరికి వచ్చిన ఆ మూగ-MBA-అబ్బాయి కనిపించాడు. చుట్టూ అతని ఫ్రెండ్స్ చాలా మంది వున్నారు.

అతన్ని చూడగానే - ఎంత ఎక్సైటేడ్ గా అనిపించందంటే - చేతిలో ఉన్న సూట్‌కేస్ అక్కడే వదిలేసి - నిరుపమని చూస్తూ ఉండమని చెప్పి - ఒక చేత్తో శ్రీలత చెయ్యి పట్టుకుని "ఇలా రండి " అని   "ఏంటి లల్ల్లీ - ఎక్కడికి? ఎందుకీ పరుగు - ట్రెయిన్ కదలడానికి ఇంకా టైంవుంది కదా?" అంటూనే నాతో సమానంగా పరిగెడుతూ - తను అడుగుతుంటే - "చెప్తాను ఉండండి" - అంటూ లాక్కెళ్ళి ఆ అబ్బాయి దగ్గర ఆగాను.

హఠాత్తుగా - హడావిడిగా పరిగెత్తుకుంటూ వచ్చిన నన్ను, శ్రీలతని చూసి - అతని ఫ్రెండ్స్ అందరూ అప్పటిదాకా మాట్లాడుకుంటున్న వాళ్ళు మాటలాపేసి మాకేసి చూస్తున్నారు.

నేను కొంచెం ముందుకి వంగి - (మూగబ్బాయి కదా - చెవులు కూడా వినిపించవేమో - పోనీ గట్టిగా మాట్లాడితే వినిపిస్తాయేమో - అసలు నాకేమనిపించిదో కూడా పట్టించుకునే స్థితిలో లేను నేను) - మామూలు కన్నా కొంచెం గట్టిగా Merry Christmas, Happy New Year, HappyPongal...and Happy Holidays చెప్తూ - నేనెందుకలా అరుస్తున్నానో తెలియక అయోమయంగా చూస్తున్న శ్రీలత కేసి తిరిగి, "శ్రీలతా! మీకు చెప్పానుకదా MBA అబ్బాయి - మాట్లాడలేడు అనీ - ఇదిగో ఇతనే" అంటూ మళ్ళీ అతనికేసి తిరిగి ఒక వేలు శ్రీలత కేసి చూపిస్తూ - వెంటనే నాకేసి తిప్పుకుంటూ "She is Srilatha, my senior" అని చెప్తూ - దాన్నే సైగలతో చెప్పడానికి కూడా తెగ ఆపసోపాలు పడిపోయాను.

ఆ అబ్బాయి పెదవుల మీద చిన్న నవ్వు - కళ్ళ వెలుగే పెదవుల మీద మెరిసిందో - పెదవుల నవ్వే కళ్ళని వెలిగించిందో - అన్నట్టు మొహమంతా వెలుగు - అది నన్ను చూసి కాదు సుమా - అతని నవ్వే అంత.

అలాగే నవ్వుతూ - అర్థం అయిందన్నట్టు తలాడించాడు.

అతని చుట్టూ ఉన్న ఫ్రెండ్స్ నాకేసి, శ్రీలత కేసి చూసి నవ్వుతూ - "హాయ్" - అని పలకరించి పరిచయం చేసుకున్నారు.

అప్పటికే చుట్టు పక్కల అందరూ - అంటే మా కాలేజ్ వాళ్ళు కాక  - ట్రెయిన్‌లో ఎక్కుతున్న మిగిలిన వాళ్ళు - నేను ఆ అబ్బాయితో అరిచి మాట్లాడం, ఆ అబ్బాయి మౌనంగా నవ్వుతూ తలాడించడం చూసి - అతని కేసి కొంచెం జాలితో, అతని నవ్వు చూడగానే అప్రయత్నంగా కలిగే ఇష్టంతో - చూస్తూ మా పక్కనుంచే కంపార్ట్‌మెంట్‌లోకి ఎక్కుతున్నారు.

ఈలోగా నాకు గుర్తొచ్చింది - సూట్‌కేస్ ప్లాట్‌ఫాం మీద వదిలేసి, నిరుపమని నించోబెట్టి  వచ్చానని.

వెంటనే ఆ అబ్బాయికేసి తిరిగి - Bye -  చెప్తున్నట్టు చెయ్యి ఊపి - సూట్‌కేస్ తెచ్చుకుందామని వెనక్కి వెళ్ళాను.

శ్రీలత అక్కడే నించుని అతని ఫ్రెండ్స్ తో మాట్లాడుతున్నారు - ఎలాగూ అదే మా బోగీ కదా - నేను సూట్‌కేస్ తెచ్చుకురాగానే ఇద్దరం కలిసి లోపలికి  ఎక్కొచ్చని.

వెనక్కి గబగబా వస్తున్న నాకు నన్నే విసుగ్గా చూస్తున్న నిరుపమ కనిపించింది. తన విసుగు-చూపులు నాకలవాటే.

అందుకే "సరే పద వెళ్దామింక" అంటూ సూట్‌కేస్ అందుకుని తన పక్కనే నడుస్తున్నాను.

తను నన్ను ఆగమని చెప్పి - కంటిచూపుతోనే నాకు ఆ మూగ అబ్బాయిని చూడమని చెప్తూ  - "లలితా - ఈ అబ్బాయా నువ్వు చెప్పిన మూగతను? నాకెందుకో డౌటుగా వుంది. తనకి మాటలొచ్చని" అంది.

"లేదు నిరుపమా! రావు - చూడు - తన చుట్టూ అందరూ అంత మాట్లాడుతున్నా నవ్వుతూ చూస్తున్నాడు కానీ - కనీసం అవును-కాదు అన్నట్లు తల కూడా ఊపట్లేదు. ఇందాక అంత అరిచి విషెస్ చెప్పానా? - అస్సలు విన్నట్టే లేడనుకో. శ్రీలత కేసి చెయ్యి చూపిస్తే మాత్రం తను నా ఫ్రెండ్ అని అర్థమయినట్టు వుంది అంతే!" - ఎందుకో తెలీదు ఆ అబ్బాయి మాటరాని-తనాన్ని లేమిగా కాక అదో అదనపు క్వాలిఫికేషన్‌లా తెగ సమర్థించేశాను.

"లేదే  - వాళ్ళిల్లు మా ఇంటి దగ్గరే. నేను BH కాలేజ్‌లో ఇంటర్ చదివేటప్పుడు, నాగార్జున మ్యూజిక్ కాలేజ్‌లో డాన్స్‌క్లాస్‌కి వెళ్ళేటప్పుడు వాళ్ళింటిమీంచే వెళ్ళేదాన్ని. ఎప్పుడూ చుట్టూ ఫ్రెండ్స్ - వాళ్ళింటిముందు కరెంటుస్తంభం కింద నించుని గంటలు గంటలు తెగ గోల చేస్తూ వుండేవాళ్ళు." - నిరుపమ విసుగు-మీటర్ పెరిగిపోతోంది.

"సర్లే - మాటలురాకపోతే మాత్రం ఫ్రెండ్స్ ఉండరా? - ఉన్నవాళ్ళు మాట్లాడరా? - నువ్వు సరిగ్గా చూసుండవ్. తినైతే మాట్లాడి ఉండడు" - అని స్థిరంగా చెప్పి - "పద - ఇంకా నేను నా బెర్త్ ఎక్కడో చూసుకోలేదు" అని మళ్ళీ నా పెట్టె మోసుకుంటూ వెళ్ళి కంపార్ట్‌మెంట్ మెట్ల దగ్గర ఆగాను.

అప్పటికే శ్రీలత లోపలికి వెళ్ళి తన సీటు వెతుక్కుని కూర్చున్నారు. నాది ఎప్పట్లాగే నాకిష్టమైన సైడ్‌బెర్త్ - కిందది. శ్రీలతది - నా పక్కనే వున్న సైడ్‌బెర్త్ -అదీ కిందదే.

నేను నా బాగ్‌లోంచి సూట్‌కేస్-శృంఖలాలు, వాటితో పాటు చిన్నసైజు గుండ్రాయి లాంటి గోద్రెజ్ తాళం తీసి - నా బెర్త్ కింద ఇనపరాడ్‌కి - నా సూట్‌కేస్‌ని గొలుసేసి కట్టేసి తాళమేసి - మళ్ళీ గా... ఠి....గా - పొరపాటున చేయి జారితే నేను వెళ్ళి వెనక్కి పడతానేమో అనిపించేంత గా... ఠి....గా లాగి చూసి - రెండు సైడ్ సీట్లూ కలిపి - సైడ్‌బెర్త్ మీద కూర్చుని నా పక్క సీట్లోకి ఎవరొస్తారా అని చూస్తున్నాను.

ఇంతలో ట్రెయిన్ కదిలే టైం అయింది. అప్పటిదాకా కింద మెట్ల దగ్గర కబుర్లు చెప్పుకుంటున్న SVU MBA అబ్బాయిలు అందరూ బిలబిలలాడుతూ లోపలికి వచ్చేశారు.

అందరి కన్నా వెనగ్గా - నెమ్మదిగా నడుచుకుంటూ మూగ-అబ్బాయి కూడా వచ్చి నా బెర్త్ దగ్గర ఆగి - వంగి సీట్ నంబర్ చూసుకుని - తన సూట్‌కేస్‌ నేను కూర్చున్న చోటుకి పై బెర్త్ మీద పెట్టుకుని - నా పక్క సీట్లో - అంటే నేను కూర్చున్న సైడ్‌బెర్త్ మీదే కూర్చున్నాడు.

నేను అతని కేసి చూసి నవ్వగానే అతనూ నన్ను చూసి నవ్వాడు.

ఇంకెవరన్నా అయితే ఇప్పటికి బోల్డన్ని కబుర్లు అయిపోయి ఉండేవి - ఇతనితో ఏం చెప్తాను?

కబుర్లూ-కాకరకాయలూ లేకుండా ఎన్నిసార్లు మొహం చూసి ఎంత నవ్వుతాను - కదా? అందుకే చుట్టూ వున్న అందరినీ చూస్తూ వున్నాను.

ఇంతలో మా ఎదురుగా వుండే ఆరు సీట్లలో వున్న ఇద్దరు ముగ్గురు పెద్దవాళ్ళు లేచి వచ్చి వాళ్ళ చేతుల్లో ఉన్న - ఇండియా టుడే, ఆంధ్రప్రభ లాంటి పుస్తకాలు - నా పక్కన కూర్చుని వున్న ఆ అబ్బాయి చేతిలో పెట్టి - "పర్లేదు-చదువుకో" - అన్నట్లు సైగ చేసి వెళ్ళి వాళ్ళ సీట్లలో కూర్చున్నారు.

సరే! ఆ అబ్బాయి పుస్తకాలు చదవడం మొదలు పెట్టాడు. నాకూ ఇంకేం చేయాలో తోచలేదు.

ఇంతలో ఆ పక్క సీట్లలోంచి మా క్లాస్‌మేట్స్, సీనియర్స్ అందరూ అంత్యాక్షరి మొదలు పెట్టారు. నేనూ వెళ్ళబోయాను.

కానీ - నా పక్క సీట్లో అబ్బాయి అవేం పట్టనట్టు పుస్తకం చదువుకుంటూ ఉంటే - "అయ్యో! పాపం - పాడలేకపోతే పోనీ - కనీసం విని ఎంజాయ్ కూడా చేయలేడు కదా - నేను కాసేపు ఇక్కడే వుండి ఎలాగోలా సైగలతో అయినా మాట్లాడతాను - తనకి కొంచెం టైంపాస్ అవుతుంది " - అనుకుని ఆగిపోయాను.

కానీ సైగలు మాత్రం ఎంత చేయగలను?

బాగ్‌లోంచి ఒక నోట్‌బుక్, పెన్ తీశాను.

తీసి  "Shall we talk on this paper?" అని రాసి పుస్తకాన్ని అతని చేతికి ఇచ్చాను.

దాన్ని చదివి - అదే చిరునవ్వుతో నన్ను చూస్తూ - తన షర్ట్ జేబులోంచి పెన్ తీసి "Sure - why not?!" - అని రాసి నాకేసి జరిపాడు పుస్తకాన్ని.

ఇంతలో నిరుపమ పాటలు పాడుతూ ఆడుకుంటున్న అమ్మాయిల దగ్గర్నుంచి లేచి - నిద్రొస్తోందని తన బెర్త్ దగ్గరికి వెళ్తూ నా దగ్గర ఆగి - చిన్నగా నా చెవి దగ్గర - "నేన్నమ్మనే ఈ అబ్బాయిని - నాకేదో అనుమానంగా ఉంది" అంటూ గుసగుసలాడింది.

నేనూ అంతే గుసగుసగా "నేన్నమ్ముతాను - నాకనుమానమే లేదు" అని గీరగా గసగసలాడాను.

నిరుపమ "నీకు చెప్పలేనింక పోవే!" అని గట్టిగా విసుక్కుని వెళ్ళి దుప్పటి ముసుగేసుకుని పడుకుండిపోయింది.

నేను, నా పక్క సీట్లో మూగ-అబ్బాయి ఇంక బోల్డన్ని కబుర్ల్రాసేసుకున్నాం.

పేర్లు చెప్పుకోవడంతో మొదలుపెట్టి, హాబీస్, మా పప్పి-కుట్టి, వాళ్ళ తమ్ముడు-చెల్లెలు, మా అమ్మ-నాన్న, వాళ్ళ అమ్మగారు, నాకిష్టమైన పుస్తకాలు, పాటలు, తనకిష్టమైన జోకులు - ఇలా ఒకటి కాదు, రెండు కాదు - పుస్తకం ఒకళ్ళ చేతిలోంచి ఒకళ్ళ చేతిలోకి మార్చుకుంటూ - రాసుకుంటూ - చదువుకుంటూ - నవ్వుకుంటూ మా లోకంలో మేమున్నాము.

నాకు పాటలు పాడడం ఇష్టం అని రాసిన దాని చదివి - తను రాసింది ఏంటంటే -  "Can you sing a song for me?"

 "Will you be able to hear if I sing ?" అన్నది నా ప్రశ్న.

"I can hear with my eyes - by looking at your face while you sing" - అంటూ రువ్విన ఇంకో నవ్వు.

నాకు ఆ ఊహే భలే fascinating గా అనిపించింది - Helen Keller గుర్తొచ్చింది.

"Then - okay " అంటూ మొదలు పెట్టి తనకి ఎలాగూ వినిపించదు కదా - అని చాలా మెల్లిగా - ఎవరికీ వినపడకుండా - నేను పాడుతున్నట్టు చుట్టూ ఎవరికీ అనుమానం రాకుండా - తల కొంచెం ఒంచి - చిన్నగా - నాకిష్టమైన ఘంటసాల పాట : తల నిండ పూదండ దాల్చిన రాణి - మొలక నవ్వుల తోడ మురిపించబోకే  - పాడేశాను.

పాట పాడినంతసేపు చూపు తిప్పకుండా - అదే చిరునవ్వుతో నన్ను చూస్తూ - నేను పాట ఆపగానే - కుడిచేతి బొటనవేలు-చూపుడువేలు కలిపి బావుంది అన్నట్టు మెచ్చుకున్నాడు.

అప్పుడే రాశాను - "It would be so nice if you can speak".

చదివిన కళ్ళలో మళ్ళీ నవ్వు మెరుపు.

ఇంతలో - తన క్లాస్‌మేట్ - కొంచెం స్టైల్‌గా జీన్స్ వేసుకుని, తేనెరంగు కళ్ళు - హిందీ సినిమాలో కొత్తగా వస్తున్న హీరోల హెయిర్-స్టైల్ వున్న - ఒకబ్బాయి వచ్చి తన పక్కనే కూర్చుని - మేమేం రాస్తున్నామా అని - టెన్నిస్ మ్యాచ్ చూస్తున్నట్టు - మా చేతుల్లోంచి అటూ-ఇటూ మారుతున్న నోట్‌బుక్ కేసి చూస్తూ - ఓ పది నిముషాలు గడిపాడు.

మేమేమీ తనని పట్టించుకోలేదు - మా రాతల్లో మేమున్నాము - అని అర్థం కాగానే - లేచి మళ్ళీ - వాళ్ళ మిగిలిన ఫ్రెండ్స్ దగ్గరికి వెళ్ళిపోయాడు.

తను వెళ్ళగానే - రాతలో అడిగాను "Who is he?".

"He is Giriraj -  a very good friend of mine. He plays the Guitar so well " - ఆ రాతలోనే ఫ్రెండ్ మీద ఇష్టం గిటార్రాగాలు తీసింది.

నేను - మామూలు విషయాలు అయిపోయి - ఇంక నాకిష్టమైన sayings, tongue twisters ఇవీ అని - అవి కూడా రాయడం మొదలుపెట్టాను.

వాటిలో గుర్తున్న కొన్ని:

Keep smiling - That makes people wonder what you have been up to...

He who knows not and knows not that he knows not - Ignore him
He who knows not and knows that he knows not - Teach him
He who knows and knows not that he knows - Wake him
He who knows and knows that he knows - Follow him

She sells sea shells on the sea-shore.

Betty bought some butter. But the butter was bitter - so she bought some more better butter to make the bitter butter better.

అందులో మళ్ళీ అంకెల లెక్కలు కూడా :)
How can you prove 1=(-1)? అంటూ.  దాని ప్రూఫ్ కూడా రాసేశాను - నాకు తోచింది.
ఇదిగో ఇలా:

ఇలా పెదవులు కదలకుండా - బోల్డు మాటల్రాసేసుకున్నాం.

టైం ఎంతైందో చూసుకోలేదు - అప్పటిదాకా. చుట్టూ చూస్తే - అక్కడక్కడా నెమ్మదిగా కబుర్లు చెప్పుకుంటున్న అమ్మాయిలు  -  ఎవరో ఒకళ్ళో, ఇద్దరో తప్ప - అందరూ పడుకున్నారు.

నిద్రొస్తున్నటుగా అనిపించి - టైం చూస్తే పదకొండున్నర అయ్యింది.

అమ్మో - బోల్డు లేట్ అయిపొయింది - ఇంక పడుకోవాలి అనుకుని  - "It's been nice "talking' to you" అని రాసి - మళ్ళీ ఇంకోసారి  - "It would have been so nice if you could speak" - అని నేను రాసింది చదవగానే - సమాధానంగా "If I say something, it may hurt you" అని రాశాడు.

నాకర్థం కాలేదు .

"ఈరోజు మాత్రమే పరిచయం అయిన ఈ అబ్బాయి నాకేం చెప్తాడు? - అదే - రాతలో రాసి చూపిస్తాడు ? నేనేం హర్ట్ అవుతాను?" అనుకుని - "Not at all - You're a nice person - please go ahead" అని రాశాను.

అప్పుడు... ఆ అబ్బాయి పెన్ను కాగితం మీద పెట్టి ఏదో రాయబోయి - మెల్లిగా తలెత్తి ... నాకేసి తిరిగి .... నన్ను చూస్తూ ...

ఇక్కడ ఆపుతానేం - మరీ అన్నీ ఇవాళే చెప్పేస్తే వచ్చే నెలకి కబుర్లేముంటాయ్ - కదా?!

ఈలోగా టైటిల్ పాట వరసేంటో కనిపెట్టేయండి. 

ఈ కొసరు పాట వరస కూడా పాడుకుని వినిపెట్టేయండి. 

రాసుకున్నామూ ...మేమే చదువుకున్నామూ
ఈ పేజి నిండనీ - అని నింపుకున్నామూ
ఆనాడే .... మేము రాశామే....
ఆ ప్రాయాలలో ... అభిప్రాయాలని... 
ఊఁ ... ఊఁ ...ఊఁ ...ఊఁ ...

<<... మళ్ళీ 19 కి ఇంకొన్ని కబుర్లు>>

తా(నా) సంబరాల తాజా(-1)కబుర్లు - ముగింపునాటి తొలిసంజ - అష్టావధానం-ముక్తాయింపు

అష్టావధానం ముందు భాగం చదవాలంటే ఈ లింక్ మీద క్లిక్ చేయండి: తా(నా) సంబరాల తాజా(-1)కబుర్లు - ముగింపునాటి తొలిసంజ - అష్టావధానం-ఉపోద్ఘాతం



నిషిద్ధాక్షరి మొదటి పాదం (జువ్వాది రమణగారు):

నరాల రామారెడ్డిగారు అవధానం ప్రారంభిస్తూ "మొదటగా నిషిద్ధాక్షరితో ప్రారంభిస్తాం. జువ్వాది రమణగారు నిషిద్ధాక్షరి అడుగుతారు" అన్నారు.

రమణగారు "అవధానిగారు! మీరు బాహుబలి సినిమా చూశారాండి ? ఈరోజు బాహుబలి మీద నిషిద్ధాక్షరి చేద్దాం. బాహుబలిని వర్ణిస్తూ చెప్పండి. మొదట అక్షరం నాదేనా?" అంటూ నాంది పలికారు.

"మీ ఇష్టం - ఆదిలో నిషేధం - మధ్య నిషేధం మీ ఇష్టం. మధ్య నిషేధం - మద్య నిషేధం కాదు - ప్రాస నిషేధం లేదు" అంటూ నవ్వులు పంచ్-తూ అవధానిగారు బదులిచ్చారు.

అయితే - "బా" (నిషేధం).

బా-తోనే మొదలు పెట్టారా? మొదటి అక్షరం "బా" రాకూడదన్నారు. మొదటి అక్షరం "ఔ" - ప్రాసనిషేధం లేదు కదా?

ర (నిషేధం)

అప్రస్తుత ప్రసంగం (నారాయణస్వామిగారు): "అప్రస్తుత ప్రసంగిగా కొంచెం లిబర్టీ తీసుకుంటున్నాను. అవధానవిద్య తెలియని వారి సౌలభ్యం కోసం - నిషిద్ధాక్షరి continous job అన్నమాట - ఒకసారి ప్రశ్న ఇచ్చేసి ఊరుకోవడం కాదు - ప్రతి రెండో అక్షరానికి పృచ్ఛకుడు అడ్డం పడి - మీరు ఈ ఫలానా అక్షరం మీరు వాడకూడదు - అని అడ్డం పడుతూ ఉంటాడు. ప్రాస వుండే పద్యాల్లో రెండో అక్షరం తప్పనిసరిగా అదే ప్రాస అక్షరం రావాలి. కాకపోతే మొట్టమొదటి పాదంలో ప్రాస ఏది అనే choice ఉంది కాబట్టి అది కూడా నిషిద్ధం చేస్తాను అని  పృచ్ఛకులవారు ఆ facility ఉపయోగించుకున్నారు. అవధానిగారు మొదటి అక్షరం "ఔ" అని మొదలు పెట్టారు. బాహుబలిమీద పద్యం కాబట్టి automatic గా ఒక పొగడ్తలాగా అది "ఔరా" అని వస్తుందేమో అని ఊహించి పృచ్ఛకుడు "ర" ని నిషేధించాడు. అవధానిగారికి ఎంత తెలివుందో - పృచ్ఛకుడు ఇంకో రెండాకులు ఎక్కువ చదివుండాలన్నమాట."

వెంటనే రమణగారు అందుకుని "Thank You అండి" అని నారాయణస్వామిగారితో అని - "అవధానిగారు! మీరు ఇది కూడా చెప్పండి - ఏమంటున్నారా అని ఊహించి - నేను ఎందుకు నిషేధిస్తున్నాను అని - ప్రేక్షకుల సౌలభ్యం కోసం" అని నరాల రామారెడ్డిగారిని కోరారు.

(లలిత ఉవాచ:ఈ నిషిద్ధాక్షారిలో ఒకరి తర్వాత ఒకరుగా రమణగారు, రామారెడ్డిగారు ఏకాక్షరాల్లో మాట్లాడుకున్నారు.)

రామారెడ్డిగారు: సరే! "ఔ" అన్నప్పుడు "రా" నిషేధం అన్నారు. నేను - "ఔనా"

మళ్ళీ"బ" (నిషేధం)
మా
క (నిషేధం)
క-కారం వద్దన్నారు - న
వ (నిషేధం)
స - "మానస" - అంటే మా నస కాదు. మీ నస కాదు - "మానస" అంటే మనసు. 
(లలిత ఉవాచ: ఈ నస కాని నసకి  బోల్డన్ని నవ్వులు ఇక్కడ గలగలలాడాయి)
ప (నిషేధం)
కా - దీర్ఘం
కా - దీర్ఘమా ? త (నిషేధం)

(లలిత ఉవాచ: నాకెందుకో ఇక్కడ రమణగారు ముందు "స" అన్నారేమో అన్నట్టు వినిపించింది - రామారెడ్డిగారు తల్లిలో తకారమా అనగానే కొంచెం తడబడి అవుననేశారు రమణగారు.)

తల్లిలో త-కారమా? త వద్దన్నారు. బిందుపూర్వక - ంక్షా - మానస కాంక్షా -

ఔనా మానస కాంక్షా - నిషిద్ధాక్షరిలో ఒక పాదం ముగిసింది.

ఇప్పుడు రెండవది సమస్య.

ఇప్పుడు సమస్య - ఎవరు? - అంటూ పాపం నరాల రామారెడ్డిగారు ఇంకా పేపర్లో పేరు చదవబోతున్నారు - నాకసలే హడావిడి ఎక్కువ కదా - ఇంతలోనే మొదలుపెట్టేసి - "అవధానిగారు - నేను మీకు ఇవ్వబోతున్న సమస్య ఏంటంటే - వరుసలు జూడగా మధురవాణి ... " అంటూ నా పరుగు-బాణీలో నేను చదువుకుంటూ వెళ్ళిపోతున్నాను.

ఇంతలో ఆయన - "లలితగారు సమస్య ఇస్తారు -చెప్పండి" - అంటూ నాకేసి చూశారు.

ఇంక చదివేశా "వరుసలు జూడగా మధురవాణి గిరీశము కూతురౌ గదా" - అంటూ.

నేను చదివిన పద్య పాదాన్ని విని రామారెడ్డిగారు ఇంకోసారి దాన్నే మళ్ళీ చెప్తూ ఉండగా - ఇంతలో అప్రస్తుత ప్రసంగం చేస్తున్న నారాయణస్వామిగారు అందుకుని - "ఎలాగా - వాణి ప్రసక్తొచ్చింది కాబట్టి - మామూలుగా పృచ్ఛకుల్లో పద్యం రాయగలిగినవాళ్ళు ఉంటే - వారు పాపం మామీద అభిమానం తోటి, కొంత వాత్సల్యంతోటి -  పృచ్ఛకులందరూ ఏదో పండితీ పుత్రులని అన్నట్టుగా చమత్కారంగా పద్యం చెప్పారు. అందుకని బదులు తీర్చుకోవడానికి నేను కూడా అవధానిగారిని కాస్త పొగుడుతూ ఒక పద్యం చెప్తాను

వాణికి ముద్దుల బిడ్డవు
పాణిన్యాదుల చదువుల పాఱంగతుడౌ
మాణిక్యమ్మవు పండిత
శ్రేణులయందున నరాల రామారెడ్డీ !

(బోల్డన్ని చప్పట్లు నారాయణస్వామిగారి పద్యానికి)

అప్రస్తుత ప్రసంగం అంటే కేవలము డిస్టర్బన్సే కాదు - వినోద కారణం, విజ్ఞాన కారణం కూడా - అనే ధోరణిలో నేను చేసే పనిని పరిచయం చేసుకుంటూ - అష్టావధానం - విద్యా ప్రాభవ ప్రకటనం- సత్సాంగత్యం - పరస్పరం గౌరవ వందనం - మాత్సర్య రహితం - అవధానిగారిని ఇబ్బంది పెట్టటం అనేది ఒక పూను స్పర్థను విద్యయందే అన్న దృష్టితోనే తప్ప - వారి పాండిత్యం పట్ల, వారి రసికత పట్ల గౌరవం ప్రకటించుకుంటూనే - మాత్సర్య రహితం మైత్రీ వర్ధనం అప్రస్తుత ప్రసంగం సంతత వినోదకారణం" అంటూ రామారెడ్డిగారి మీద ఓ మంచి పద్యంతో పాటు అప్రస్తుతప్రసంగం గురించి కూడా బోల్డన్ని విశేషాలు చెప్పారిలా. 

రామారెడ్డిగారు  - "చంపకమాలలో లలితగారు ఒక సమస్యనిచ్చారు - వరుసలు జూడగా మధురవాణి గిరీశము కూతురౌ గదా" - అని అంటూ నాకేసి తిరిగి "ఊరకే ఇచ్చారా? లేక పూరణం కూడా ఆలోచించారా? - అని అడిగారు.

ఆయనలా అడక్కముందే నా సమాధానం సిద్ధంగా వుంది కదా - తల అడ్డంగా తిప్పాను.

"మరట్లా ఇస్తే ఎట్లాండి? అదే నేను మొదట ఇంట్రడక్షన్లో చెప్పాను - సమస్యలో విరుద్ధార్థం వున్నప్పుడు  దానికి పూరణ కూడా ఉండాలి. ఎట్లాంటిది ఇవ్వొచ్చుగాక ఒక క్లూ అనేది దానికి దొరకాలి. ఆ పత్రికలో ఇచ్చిన ఒక సమస్య - అనంతపురం జిల్లాలో ఇచ్చినది - "జమునను జూడగా విజయశాంతి లభించె జయప్రదంబుగన్" - అని. ఇదంతా గందరగోళంగా వుంది - జమునను చూస్తే విజయశాంతి జయప్రదలా కనబడింది - కాబట్టి ఏదో క్లూ దాచిపెట్టాడనుకున్నాను. అయితే దాన్ని నేను సినిమారంగం నించి కాకుండా భగవద్గీతకి తీసికెళ్ళాను. అర్జునుడు అస్త్రసన్యాసం చేశాడు - నేను నెత్తుటికూడు తినలేను బావా - అంటూ. అపుడు విశ్వరూపం చూపిన విశ్వనాథుడు - ఆ భారతవీరునికి భగవద్గీత ఉపదేశం చేశాడు. ఏమంటున్నాడు?

సమరము చేయనంచు రభసమ్మున చాపము కింద వైచి
సంభ్రమునకు లొంగిపోయితివి బంధువులను హతమార్చనంచు
నీ భ్రమలు తొలంగె నేడు భగవంతుని రూపము నీదు హృత్సరో
జమునన్ చూడగా విజయా!  శాంతి లభించె జయప్రదంబుగన్

- అంటూ ఆ పద్యం చెప్పి మళ్ళీ నాకేసి తిరిగి - మొదటిపాదం చెప్పారు:
పరువము పాలపొంగువలె పరువులు తీయు వసంతవేళ భా
చంపకమాలలో ఒక పాదం ముగిసింది.

తర్వాత దత్తపది. రామచంద్రారెడ్డిగారు గాజులపల్లి - అని పిలిచారు రామారెడ్డిగారు.

రామచంద్రారెడ్డిగారు మైకందుకుని - సరాల, తరాల వరాలనరాల -ఈ నాలుగు పదాలతో తానా సభల అంతరార్ధాన్ని మీరొక పర్యాయం వర్ణించవలసిందిగా - అంటూ దత్తపదిని ఇచ్చారు.

రామారెడ్డిగారు "ఆ పదాలకు ముందూ వెనుకలు మార్చుకోవచ్చు కదా - ఈ పద్ధతిలో చేసుకుందాం అంటూ - తరాలతో ప్రారంభిస్తాను - అని చెప్పి - తరాల, సరాల, వరాల, చివరిలో నా  నరాల - ఇతివృత్తం మీరిచ్చారు - వృత్తం నాయిష్టమే కదా ?" అంటూ దత్తపది మొదటిపాదం చెప్పారు: తరాల దాక సాగుగాక తారలుండు దాక పూ

ఇక వర్ణన - కుప్పా విజయశ్రీగారు.

మా నానీల-నానీ విజయశ్రీగారు "సభకు నమస్కారం. రామిరెడ్డిగారు వారి ప్రారంభ పరిచయంలో రెండు మూడు పదాలు వాడారు. మామూలుగా నేను వర్ణనకి వేరే అంశం అనుకున్నదాన్ని వారి అత్యద్భుతమైనటువంటి ఆ పరిచయంలో కొన్ని చక్కటి హాస్యపూరితమైన, సరసపూరితమైన వాక్యాలు కొన్ని నాకు దొరికినై. నీలిమేఘమువోలె అన్న పదమొకటి, విజయచాపము అన్న పదం వారు వాడారు - వారు రామనామధేయాంకితులు కనక - ఈ పదాలతో వారినడుగుదామని ఇప్పటికిప్పుడు నాకనిపించింది. అంటే రామ అనే శబ్దం మీ నామంలో వుంది కనక రామాయణంలో అడుగుదామని ఆలోచన కలిగింది. రామాయణం అంటే అందరికీ తెలిసిందే. యావత్ స్థాస్యంతి గిరయ: సరితశ్చ మహీతలే -తావత్ రామాయణ కథా లోకేషు ప్రచరిష్యతి. అంత మహత్తరమైన కథలో - రామో విగ్రహవాన్ ధర్మః  - అన్నటువంటి అంశాన్ని తీసుకుని రామ అన్న వారి నామం తీసుకుని విజయచాపం అన్నది ప్రయోగించారు - నీలిమేఘం అన్నారు. ఈ మూడూ రాముడికి మనం ప్రత్యేకంగా అన్వయించుకోవక్కర్లేదు - సహజంగా వున్నటువంటివే - కాకపొతే ధర్మాన్ని హాస్యరసంలో చెప్పమని వారిని అడుగుతున్నాను. ధర్మానికి హాస్యరసం విరుద్ధమయినదే - ధర్మమంటే ఒక ప్రతిపాదనతో కూడిన వస్తువిశేషమే - ఆ రామో విగ్రహవాన్ ధర్మః అన్నది వాల్మీకి రామాయణంలో వున్నదానికి విశ్వనాథవారు ఏ విధంగా కొంత విశ్వనాథవారి విసుర్లలో హాస్యము అధికమే - అయితే ధర్మాన్ని హాస్యరస సమ్మేళనంతో చెప్పవలసిందిగా కోరుతున్నాను" అనగానే

ఒక చిరునవ్వు నవ్వుతూ నరాల రామారెడ్డిగారు - "నాకేమీ అర్థం కాలేదమ్మా " - అంటూనే - రామరూపము నయనాభిరామమగుచు - తేటగీతిలో ఒక పాదం ముగించారు వర్ణనలో.

తర్వాత న్యస్తాక్షరి - మద్దుకూరి చంద్రహాస్‌గారు.

"అందరికీ మరోసారి నమస్కారమండి" - అని మొదలుపెట్టి - "వృత్తం ఉత్పలమాల - ఇతివృత్తంమొదటిపాదం మూడో అక్షరం -హ - (ఇక్కడ  నారాయణస్వామిగారు - హాహాకారంతో మొదలుపెట్టారన్నమాట అని మహా-ప్రస్తుత ప్రసంగమే చేశారు ) రెండోపాదం ఐదో అక్షరం -రి. మూడోపాదం ఏడో అక్షరం - త. నాలుగోపాదం తొమ్మిదో అక్షరం - ము" - అనగానే నరాల రామారెడ్డిగారు తల్లిలో - త, ముద్దులో - ము అని అక్షరాలూ సరిచూసుకుంటూ ఉంటే - మంచి రసం పండించారు అంటూ సరస-ప్రసంగం చేశారు నారాయణస్వామిగారు.

హ-రి-త-ము - ఇతివృత్తం పర్యావరణ రక్షణ - వృత్తం-ఉత్పలమాల - ప్రకృతికి సంబంధించిన ఇతివృత్తం -అంటూ అన్ని అక్షరాలను బేసిసంఖ్యలో - 3, 5, 7, 9 - తీసుకుని - న్యస్తాక్షరి సమస్యనిచ్చారు చంద్రహాస్‌గారు.

అది వింటూనే - నారాయణస్వామిగారు - "ఇక్కడొక తమాషా చూడండి - ఆ నాలుగు అక్షరాలు కలుపుకుంటే - హరితము - అంటే పచ్చదనం అంటే అర్థం తోటి ఆయన అడిగిన ఇతివృత్తం కూడా పర్యావరణ రక్షణ గురించి అన్నమాట - అదీ చమత్కారం" - అంటూ చమత్కరించారు - చమక్కనిపించారు.

న్యస్తాక్షరి: మొదటి పాదం (మూడో అక్షరం - హ): జీవహరాంతరాయముగా స్నిగ్ధ జగమ్ములు రూపుమాపకన్

తర్వాతి అంశం - ప్రబంధపఠనం - దిట్టకవి సుందర్‌గారు - అని సంధానకర్త రామరాజభూషణుడుగారు ప్రకటించారు.

దిట్టకవి సుందర్‌గారు వసుచరిత్రలోని ఒక పద్యం చదవగానే - "అవధానిగారు ఈ పద్య సందర్భాన్ని మనకి వివరిస్తూ ఆ పద్యార్థం  మనకు చెప్తూ ఆ పద్యాన్ని విశ్లేషిస్తారు - అదీ ఈ ప్రబంధపఠన ఉద్దేశ్యం" -  అంటూ వివరించారు రామరాజభూషణుడుగారు.

"ఉద్దేశ్యం బాగానే వుంది - కానీ అవధానంలో అవధాని మనసు పద్య రచన మీద వేరే పద్ధతుల్లో వున్నపుడు ఈ వర్ణనాత్మకమైన పద్యం చాలా ఇబ్బంది అవుతుంది. అందువల్ల ప్రబంధపఠనం, పురాణపఠనం - దాని ఉద్దేశ్యం ఏంటంటే అవధాని యొక్క మనసును డైవర్ట్ చేయడం - అంతే దాని ప్రయోజనం - అంతే కానీ పాండిత్యపరీక్ష కాదు. సరే - వసుచరిత్రలో ఉన్నటువంటి అద్భుతమైన పద్యాల్లో ఇదొకటి - వసుడన్నారు కాబట్టి వసుచరిత్ర". - అని రామారెడ్డిగారు అంటూ ఉండగా సంధానకర్తగారు అందుకుని - "రామరాజభూషణుడు ఇక్కడ ఉన్నాడని వసుచరిత్రలో పద్యాన్ని ఎంచుకున్నారాయన" - అంటూ చమత్కారపు మెరుపు మెరిపించారు అష్టావధాన సభలో.

నరాలరామారెడ్డిగారు - "దిట్టకవి సుందర్ - మాంచి దిట్టకవి - రామరాజభూషణుడినే పట్టుకున్నారు" - అని ఇంకోసారి చమత్కరించి -  "వసుచరిత్రలో వసుమహారాజుని వర్ణించే పద్యాన్ని గుర్తుచేశారు మీరు" అంటూ - క్లుప్తంగా ప్రబంధపఠనాన్ని దాటవేశారు.

తర్వాత - ఆశువు - డాక్టర్ బండ్ల హనుమయ్యగారు - "మాజీ-తానా-అధ్యక్షులు,  తానా-మాజీ-అధ్యక్షులు" - అని పరిచయం చేశారు రామరాజభూషణుడుగారు.

హనుమయ్యగారు " నమస్కారమండి అందరికీ " అని ప్రారంభించి - "అవధానిగారూ - ఈ ఇరవయ్యొకటవ తానా మహాసభల థీము - ఎల్లలు లేని తెలుగు - ఎప్పటికీ వెలుగు. అంటే తెలుగుభాష అనేది మన ఆంధ్ర దేశానికే పరిమితమైనది కాదని - అనేక రాష్ట్రాల్లో, ఇతర దేశాల్లో తెలుగు వుందని చెప్పుకోవటానికి. అయితే మనందరికీ బాధాకరమైన విషయం ఏంటంటే మన భాషని మన పాఠశాలల్లోనే పిల్లలకి నేర్పటం లేదు. ఈ భాష మనుగడ ఏమిటి? భాష ఉంటుందా? లేక కనుమరుగైపోతుందా? అతి మధురమైన మనోహరమైన మన భాషని పదికాలాలు నిలుపుకోవాలంటే మన కర్తవ్యం ఏంటి? ఈ విషయం మీద మీరు ఒక పద్యం చెప్పండి." అని కోరారు.

రామరాజభూషణుడుగారు  అందుకుని - "దేశ భాషలందు తెనుగు లెస్స అని మన శ్రీకృష్ణదేవరాయలవారు చెప్తే - ఈ రోజున ఆంధ్రదేశంలో తెలుగు లెస్సు అంటున్నారు " అని అంటించారు.

"లెస్సా? అంటే లెస్ అయిందా? అనడుగుతున్నారు"  - అని అందుకుని రామారెడ్డిగారు -

తేనెసోనలు జాలువారు తెలుగుభాష మల్లెమొగ్గల మృదులత వెళ్లి విరియ
ముద్దుముద్దుగ మురిపాలు మూటకట్ట నాట్యమాడుత పిల్లల నాల్కమీద

- అనగానే

"అవధానిగారికి నాట్యమంటే బాగా ఇష్టమల్లే వుంది - ఇందాక వాణి మీద చెప్పిన పద్యంలో కూడా నా నాలుక మీద వాణి నాట్యం చేయాలి అని కోరుకున్నారు - అయ్యా - తమరు బహుకళా కోవిదులా ?" - అని ప్రస్తుతించారు అప్రస్తుతప్రసంగి నారాయణస్వామిగారు.

"నాకు నాట్యం చేసేది చేతకాదు కాబట్టి ఎవరైనా నాట్యం చేస్తే చూసి ఆనందిస్తా - మీరు చేసినా కూడా" - నన్నారు నరాలవారు.

"ఇంతటితో మొదటి వరుస పూర్తయింది. అధ్యక్షుడిగా నాకొక కీలక సమస్య ఎదురయేట్లుగా కనిపిస్తోంది ఎంతో రసవత్తరంగా సాగుతున్న ఈ అష్టావధానాన్ని ఇంకొక గంటలో  పన్నెండు గంటలకల్లా ముగించే అవకాశం దొరుకుతుందా అని - కాబట్టి పృచ్ఛకులు కొంచెం తక్కువ సమయం తీసుకుని సూటిగా మీ సమస్యలు చెప్తే బావుంటుంది - ఇప్పుడు రెండో విడత అవధానిగారికి" - అంటూ రామరాజభూషణుడుగారు అష్టావధానంలో రెండో వరస ప్రారంభించారు.

మళ్ళీ జువ్వాది రమణగారి నిషిద్ధాక్షరితో రెండోవరస మొదలయింది.

"వ"
వ-కారం వద్దన్నారు - మొదటిపాదం కాంక్షా దగ్గర ఆగింది - ఇప్పుడు - ధీ - అనగానే రమణగారు "ప్రాస మీదేనా అనడిగారు. అవధాని గారు "ప్రాస నాదే - మీకు దానిమీద ధ్యాస ఉండకూడదు" అన్నది విని నవ్వుతూ రమణగారు " సరే - అయితే చెప్పండి" అన్నారు.

అవధానిగారు "ధీనా"
ర (నిషేధం)
వ
క (నిషేధం)
ధి
క (నిషేధం)
పూ
ర (నిషేధం)
జ్య
మ (నిషేధం)
ధా
ర (నిషేధం)
మ
దీ (యతిప్రాస నిషేధం లేదు)
న (నిషేధం)
క్షా
ప (నిషేధం)
రూ
డ (నిషేధం)
పా

దీనావధి పూజ్య ధామ దీక్షారూపా - రెండుపాదాల నిషిద్ధాక్షరి ముగిసింది - బాహుబలి ఇతివృత్తంతో. 

"ప్రేక్షకుల్లో పెన్నూ-కాగితం వున్నవారు ఎవరన్నా ఉంటే అవధానిగారు చెప్తున్నప్పుడు పద్య పాదాలు విడిగా రాసుకుని సరిచూసుకోండి - అది మీక్కూడా కాలక్షేపంగా ఉంటుంది" అని సూచించారు నారాయణస్వామిగారు.

సమస్య - మళ్ళీ గుర్తు చేశారు : వరుసలు జూడగా మధురవాణి గిరీశము కూతురౌ గదా - అంటూ అధ్యక్షులు.

"భా అని పైనొక అక్షరం చెప్పాను కదా -
సురముగ సూన సాయకుడు సూటిగ బాణములేయుచుండ - సూటిగ - అంటే గురితప్పకుండా - యతి పొతే మతి పోతుందిక్కడ - గురి తప్పకుండా అంటే నాకొకటి జ్ఞాపకమొస్తోంది ఇక్కడ" - అంటూ ఒక జోక్ చెప్పారు అవధానిగారు.

ఆ జోకేంటంటే:

ఒక భర్త డాక్టరు దగ్గరకెళ్ళాడు. 
ఏం కంప్లైంటు అంటే - "డాక్టరుగారూ - ఐదు సంవత్సరాల నుంచి మా ఆవిడ రోజూ ఏది చేతికి దొరికితే అది తీసుకుని కొడుతూ వున్నది - తప్పించుకోలేకపోతున్నాను" అంటే
"మరి నువ్వేం చేస్తున్నావు" అనడిగాడు డాక్టర్.
"ఇంతవరకూ తప్పించుకుంటున్నానండి - ఎట్లాగో మేనేజ్ చేస్తున్నాను"
"మరిప్పుడేమయింది?"
"ఇప్పుడామె గురి తప్పకుండా కొడుతున్నది - ఎట్లా తప్పించుకోవాలో చెప్పండి " అన్నాడా భర్త.

అవధానిగారు చెప్పిన జోక్ నవ్వులు పూయిస్తే - "ఎట్లాగూ పద్యంలో మన్మధ బాణాల  ప్రసక్తి వచ్చింది కాబట్టి - గురి తప్పకుండా కొట్టడం వచ్చింది కాబట్టి ఎప్పుడూ పూలదండలూ, పూలు అవీ ఆవిడకి అందుబాటులో ఉంచితే ఆయన పని కొంచెం బావుంటుంది" - అంటూ ఇంకొన్ని నవ్వుల బాణాలేశారు నారాయణస్వామిగారు.

సురముగ సూన సాయకుడు సూటిగ బాణములేయుచుండ బం - అంటూ సమస్యాపూరణంలో రెండో పాదం పూర్తిచేశారు అవధానిగారు.

దత్తపది రెండవపాదం:
సరాల సౌరభాలు సారసాల మాలగా - అవధానిగారి రెండో పాదం పూరణ
రసాలూరుతున్నాయి - అంటూ నారాయణస్వామిగారి శ్లాఘన.

"అవధానిగారూ - ఇన్నిసార్లు అమెరికా వచ్చారు మా డాలరు నోట్లని చూసేవుంటారు - ఆకుపచ్చగా ఉంటాయి - పచ్చగా వున్నాడు అంటే బాగా డాలర్లువెనకేసుకున్నాడు అని అర్థం. మొన్నీ మధ్యనశ్రీపాద సుబ్రహమణ్యశాస్త్రిగారి అనుభవాలూ-జ్ఞాపకాలూ అన్న జీవిత చరిత్ర చదువుతూ ఉంటే అందులో ఆయన ఒక ఊరి కామందుగారి దగ్గరికి వెళ్ళి సహాయం చేయమంటే ఆయనొక పచ్చనోటిచ్చాడు అని రాసుకున్నారు - మరి ఆరోజుల్లో ఇండియాలో కూడా ఈ డాలరు నోట్లుండేవంటారా?" అన్న నారాయణస్వామిగారి ప్రశ్నకి సమాధానంగా రామారెడ్డిగారొక పాటను గుర్తుచేసుకుని - పచ్చజండా ఊపితే రైలు బండి వెళ్తుంది, పచ్చనోటు లేకపోతె జీవితపు బండి నడవదు - అంటూ మనకీ పచ్చనోట్లున్నాయి అని చెప్పి -

వర్ణన రెండో పాదం : నీలమేఘము నిగ్గులు నింపుకుని

న్యస్తాక్షరి రెండో పాదం: ఐదో అక్షరం - రి: జీవ తో మొదలుపెట్టాం కాబట్టి వ-కారం ప్రాస అంటూ చెప్పిన రెండోపాదం: పావన హారి భూజముల పచ్చదనమ్ములు పల్లవింపగా 

తర్వాత ప్రబంధ పఠనం వర్ణన ఎక్కువ లేకుండా ఇవ్వమని కోరారు అవధానిగారు - ఆలోచించడానికి సమయం ఎక్కువ లేదని.

దిట్టకవి సుందర్‌గారు శ్రీకృష్ణదేవరాయలు రాసిన ఆముక్తమాల్యదలోని పద్యం చదివారు. ఆ పద్యం వింటూనే - అవధానిగారు - ఈ పద్యం ఒక మఱ్ఱిచెట్టుని వర్ణించినది - మాలదాసరి కథలోనిది. మాలదాసరి మారులుతీగ తొక్కి దారితప్పి ఒక అరణ్యమధ్యానికి - ఒక పెద్ద మఱ్ఱి చెట్టు దగ్గరికి వెళ్ళాడు. ఆ మఱ్ఱిచెట్టుని శార్దూలంలో వర్ణించారు శ్రీకృష్ణదేవరాయలు. ఆ పద్యం కూడా శార్దూలంలా మన మీద పడుతుంది - అంటూ వివరించి ప్రబంధపఠనం అంశాన్ని ముగించారు.

[ప్రబంధపఠనం అంశాన్ని మళ్ళీ వెనక్కి వచ్చి రాసుకోవాలి నేను - ఇందులో ఆముక్తమాల్యదలోని పద్యాన్ని  - నారికేళపాక - శార్దూలాన్ని - చేపలకూరని వర్ణిస్తూ ఉన్నదాన్ని - చాలా ఇష్టంగా  రామారెడ్డిగారు తలుచుకున్నారు - వింటూ రాయడానికి కూడా చాలా సమయం తీసుకునేలా వున్నాయి అవి - తర్వాత తీరిగ్గా వున్నప్పుడు వచ్చి చేరుస్తాను వాటిని.]

తర్వాత ఆశువు - బండ్ల హనుమయ్యగారు "డొనాల్డ్ ట్రంప్ గారి పేరు మీరు వినే  వుంటారు - మంచో చెడో ఒక ప్రభంజనంలా వచ్చి అలజడిని సృష్టించాడు - ఆ ట్రంప్ గురించి ఓ పద్యం చెప్పండి" అని కోరారు.

రామారెడ్డిగారి ఆశుకవిత:

అమెరికా దేశ సౌభాగ్యమతిశయింప  - అడుగు అడుగున ప్రత్యర్థులంతరింప 
కఠిన నిర్ణయ కౌక్షయ ఘాతములను - ట్రంపు డొనాల్డు ధీరత నింపుచుండె 
(కౌక్షయం అంటే ఖడ్గం.)

ఇప్పుడింక మూడో వరస:
నిషిద్ధాక్షరి (జవ్వాది రమణగారు)

మళ్ళీ బ (నిషేధం) అని మొదలు పెట్టబోయారు కానీ అష్టావధానానికి కేటాయించిన సమయం మించిపోతోందని అవధానిగారు మూడో పాదం నిషేధం లేకుండా పూర్తి చేయడం మొదలుపెట్టారు  - లీనమ్ముగా చిత్రమ్ముగా మాన - అంటూ.

అప్రస్తుతప్రసంగం: "అవధానిగారూ మీ పద్యాల్లో బాగా మంచి భావుకత, రసోత్పత్తి - రసం మంచి రుచిగా ఉంటోంది  ఇటువంటి రసవత్తరమైన పద్యాలు అల్లటానికి, చెప్పటానికి ఈ చేపల కూరల్లో రుచికి ఏమన్నా సంబంధం ఉందంటారా?" అని అడిగిన నారాయణస్వామిగారి ప్రశ్నకి "చేపల కూర పద్యం చెప్పానని అలా అడుగుతున్నారా అని నవ్వి దానికి - దీనికి సంబంధం ఏమీ లేదు' అని సమాధానమిచ్చి - నిషిద్ధాక్షరిలో మూడోపాదం - లీనమ్ముగా చిత్రమ్ముగా మానవ - చెప్పి సమయాభావం వల్ల నాలుగోపాదం కూడా పూరించేశారు : బాహుబలి రీతి మన్నన గాంచెన్ . 


పద్య రచనా ప్రక్రియలో వచ్చిన అంశాలలో ఇప్పుడు విడివిడిగా చెప్పిన పాదాలనన్నీ కలిపి చివరిలో ఏ పద్యానికా పద్యం ధారణ చెప్తారు అవధానిగారు - అని చెప్పారు అధ్యక్షులు మరియు నారాయణస్వామిగారు.

సమస్యాపూరణం లో మూడో పాదం:

కిందటి పాదంలో చివరి అక్షరం బంకలుపుకుని
(బం)ధురముగ  విక్రమించి కడు ధూర్తత నిత్యము చూపుచుండెగా

 వర్ణన మూడోపాదం మరియు నాలుగోపాదం : 

విజయచాపము రణమున విక్రమింప
బాణవర్షము కురిపించె  పాటవమున

అప్రస్తుతప్రసంగం: బాణవర్షం అనేటప్పటికి గురువుగారూ - అన్నమయ్య ఒక సంకీర్తనలో నలువున ప్రాణేశ్వరుపై నాటిన ఆ కొనచూపులు నిలువునా పెరుకగా అంటిన నెత్తురు కాదు కదా? - అని రాశాడు - ఈ చూపుల తూపులు అమ్మవారు అయ్యవారి మీదకి వేసిందా? అయ్యవారు అమ్మవారిమీదకి వేశాడా?

అవధానిగారి సమాధానం: ఇద్దరి చూపులు తూపులేకదా? పరస్పరం రువ్వుకుంటారు అయినా అవి నిజంగా రక్తాలొచ్చే గాయాలేం కాదు - అవి మధురగేయాల్లాంటి గాయాలు - ఉత్ప్రేక్షాలంకారంలో చెప్పారన్నమాట.

దత్తపది మూడో - నాలుగో పాదాలు: 

వరాల హృద్య పద్య పాళి తాన కంఠమాలగా
నరాల రామరెడ్డి వంద నందనాలు పూయగా 

న్యస్తాక్షరి - మూడో పాదం: ఏడో అక్షరం - త:

భావన పొంగు చేతముల  స్వర్ణ వసంతము పుల్కరింపగా 

నాలుగో పాదం: తొమ్మిదో అక్షరం - ము:  

శ్రీ విలసిల్లి ఈ జగము చిక్కని శోభలు నింపుగావుతన్ 

ఇప్పటికి  నాలుగు విడతలు పూర్తయింది - ఇంకొద్ది నిముషాల్లో శ్రీ రామారెడ్డిగారు వీటన్నిటినీ ధారణ చేసి - అన్ని పద్యాలూ ప్రదర్శించారు.

నరాల రామారెడ్డిగారి ధారణ:
 
నిషిద్ధాక్షరి:

సోదరులు జువ్వాది రమణగారు బాహుబలి గురించి చెప్పామన్నారు. బాహుబలి నంబర్ వన్, నంబర్ టూ తర్వాత భారతదేశమే కాకుండా ప్రపంచమంతటా బాహుబలి-జ్వరం పట్టుకుంది - చలిజ్వరం లాగా. అది మనక్కూడా తప్పలేదు. నిషిద్ధాక్షరిలో అది నిషేధం చేయలేని పరిస్థితి గదా!

ఔనా మానస కాంక్షా
దీనావధి పూజ్య ధామ దీక్షారూపా 
లీనమ్ముగా చిత్రమ్ముగా మానవ
బాహుబలి రీతి మన్నన గాంచెన్  

సమస్యాపూరణం:

(మధురవాణి! అని సంబోధిస్తూ ధూర్తత అనే లక్షణం గిరీశం కూతురులా వుందే - అని చెప్తున్న చమత్కారం ఈ పద్యంలో వుంది.)

పరువము పాలపొంగువలె పరువులు తీయు వసంతవేళ భా
సురముగ సూన సాయకుడు సూటిగ బాణములేయుచుండ బం
ధురముగ  విక్రమించి కడు ధూర్తత నిత్యము చూపుచుండెగా  
వరుసలు జూడగా మధురవాణి! గిరీశము కూతురౌ గదా


దత్తపది: 

(తరాల -సరాల - వరాల-నరాల అనే పదాలు వాడి తానా సభల గురించి పంచచామరం అనే వృత్తంలో చెంగు-చెంగున ఎగురుతున్నట్టుగా చెప్పిన హృద్యమైన పద్యం ఇది.)

తరాల దాక సాగుగాక తారలుండు దాక పూ
సరాల సౌరభాల సారసాల మాలగా 
వరాల హృద్య పద్య పాళి తాన కంఠమాలగా
నరాల రామరెడ్డి వంద నందనాలు పూయగా
వర్ణన:

రామరూపము నయనాభిరామమగుచు
నీలమేఘము నిగ్గులు నింపుకుని 
విజయచాపము రణమున విక్రమింప 
బాణవర్షము కురిపించె  పాటవమున

న్యస్తాక్షరి:
 హ-రి-త-ము - ఇతివృత్తం పర్యావరణ రక్షణ - వృత్తం-ఉత్పలమాల - ప్రకృతికి సంబంధించిన ఇతివృత్తం -అంటూ అన్ని అక్షరాలను బేసిసంఖ్యలో - 3, 5, 7, 9 - తీసుకుని - న్యస్తాక్షరి సమస్యనిచ్చారు చంద్రహాస్‌గారు.

జీవహరాంతరాయముగా స్నిగ్ధ జగమ్ములు రూపుమాపకన్ 
పావన హారి భూజముల పచ్చదనమ్ములు పల్లవింపగా
భావన పొంగు చేతముల  స్వర్ణ వసంతము పుల్కరింపగా   
శ్రీ విలసిల్లి ఈ జగము చిక్కని శోభలు నింపుగావుతన్


[ఈ అష్టావధానం వీడియో తీసి, పంచుకున్న శ్రీ కూచి శాస్త్రిగారికి బోల్డన్ని ధన్యవాదాలు]

 



ఉపసంహారం: 

వీడియో వుంది కదా - రెండు ముక్కలేవో చెప్పి అది పోస్ట్ చేసేస్తే సరిపోతుంది కదా అనిపించింది చాలాసార్లు - కానీ తరతరాల తెలుగువారి సాహితీసంపదైన పసందైన అష్టావధానాన్ని - అంత పెద్ద వయసులో, అలసట (jet-lag) తీరకపోయినా - తమ కష్టం కనిపించనీయకుండా - తెలుగు మీద, పద్యం మీద ఎంతో ఇష్టంతో - ఆ హాలులో వున్న అతి కొద్దిమందే అయినా - నిరుత్సాహ పడకుండా -  సరే తమ పాండిత్యాన్ని ప్రదర్శించడానికి ఉత్సాహపడిన తెలుగు మాష్టారు-అవధాని నరాల రామారెడ్డిగారి మీద అభిమానంతో - మళ్ళీ మళ్ళీ ఎప్పుడైనా చదువుకోవడానికి వీలుగా నేను రాసుకున్న అష్టావధాన-పాఠం ఇది.  వీడియోలో ఉన్నది ఉన్నట్లు అంతా రాయలేకపోయాను కానీ ప్రధాన అంశాలు మాత్రం వదల్లేదు.

తెలుగు మీద నాకున్న ఎంతెంతో ఇష్టం - నాకొచ్చిన అంతంత మాత్రపు తెలుగులో...


ఎల్లలు దాటినా - తల్లి చాటునున్న తలపునిచ్చు
మెల్లగ అన్ననెవరైనా - చెవుల సోకి మనసు విచ్చు
చల్లని గంధపు పూతల హాయినిచ్చు
మల్లెల జాజుల మైమరపుల తావినిచ్చు
కమ్మనైన తెలుగు మాట మనది -
పలికితే పదికాలాలు మనవచ్చు 
నేను-నీవును మనము చేసి మనుమను దీవెనిచ్చు

అవతారంగారి నారాయణగారి బాబి - 5 - నా కథావస్థల్లో క్రీడావస్థ

గతనెల కబుర్లు: అవతారంగారి నారాయణగారి బాబి - 4 - రైలు ప్లాట్‌ఫారం నుంచి జైలు యూనిఫారం దాకా పళ్ళయ్యకథ


కొంతసేపు చదువులాపేసి నేనాడిన ఆటల గురించిచెప్తాను.

అసలు నేనాలోచిస్తూ వున్నాను - నా ఈ కథ మొదలుపెట్టినప్పట్నుంచీ - రామాయణంలో కాండలు, భారతంలో పర్వాల్లాగా -  నేను చెప్పుకుంటున్న నా కథలో భాగాలకి కూడా ఏదైనా పేరు పెడదామా అని.

జీవితంలో చతురవస్థలు - బాల్యం, కౌమారం, యౌవనం, వృద్ధాప్యం - కాక ఈ కలియుగంలో ప్రతీది అవస్థే - పుట్టిందగ్గర్నుంచీ పెద్దయిపోవాలని అవస్థ, పెద్దయ్యిందగ్గర్నుంచీ చిన్నగా కనపడాలని అవస్థ - చదువుకోవాలంటే అవస్థ, చదివిందానికి తగ్గట్టు ఉద్యోగం తెచ్చుకోవాలంటే అవస్థ - నా కథ బ్లాగుగా రాయడం ఒక అవస్థ, రాసినది చదవడం ఇంకో అవస్థ.

అందుకే నా కథలో భాగాలు, కథకి విభాగాలు - అవస్థలు.

బాల్యావస్థ, విద్యావస్థ, క్రీడావస్థ, ఉద్యోగావస్థ - ఇలా రకరకాల అవస్థలన్నమాట.

ఇప్పటికి బాల్యావస్థ పూర్తయింది.

విద్యావస్థ సగంలో ఉన్నాను. దాన్నక్కడే ఆపి - నేను చిన్నప్పుడు ఆడుకున్న ఆటల విషయాలతో - ఇప్పుడు క్రీడావస్థ మొదలు.

చిన్నపుడేవో ఆటలు ఆడేవాణ్ణి - అవంతగా గుర్తులేవు.

ఫస్టుఫారం నుంచి థర్డుఫారం దాకా ఆడిన ఆటల విషయాలుఏంటంటే - మనింట్లో రెండు చక్రాల సైకిలు ఉండేదొకటి - పొట్టి సైకిలు. దానికి టైర్లు ఉండేవి కావు - రిమ్ములు ఉండేవి.  ఆ రిమ్ములతోనే సైకిలు తొక్కేహేవాణ్ణి.

ఒక ఇనప కుర్చీ - మడత కుర్చీ ఉండేది - దానిక్కింద చక్రాలుండేవి. దాంట్లో కూర్చుని - మా శిష్యకోటి ఉండేవారు కదా - వాళ్ళని పిలిచి - ఒరే నెట్టండ్రా - అనేవాణ్ణి - అదో ఆట ఆడేవాళ్ళం.

ఇది కాకుండా - గేట్లో దంగేటి చందర్రావుని ఒక సైకిలు షాపుండేది - రిపేరు షాపు. ఆ చందర్రావుకి నేనంటే మహా ముద్దు. పాపం - వాడేం చేసేవాడంటే - నన్ను పిలిచి తీసేసిన టైర్లు నాకిచ్చేవాడు. ఓ కర్రపుల్ల పట్టుకుని ఆ సైకిలుటైరు దొర్లించుకుంటూ అనాతారం ఊరంతా తిరిగుతుండేవాణ్ణన్నమాట.

వేసంకాలం ముంజికాయలొచ్చేవి.

ఒక గడకర్ర మధ్యలో సగం వరకు చీల్చి - ముంజికాయకి ఇంకో కర్రపుల్ల గుచ్చి - ముందు చీల్చిన గడకర్ర మయంలో ఆ ముంజికాయ పెట్టి -  గడకర్ర మూలల్లో కిరసనాయిలు పోసి - కిర్రూ-కిర్రూ మని శబ్దం చేసుకుంటూ తిప్పుకుంటే - అది ఒంటెద్దుబండి.

కొన్నాళ్ళయ్యాక - "ఎహె - ఈ ఒంటెద్దుబండి బాలేదు" అంజెప్పేహి - నాలుగు ముంజికాయలు తీసుకుని - ఒక కొబ్బరికమ్మ మధ్యలో వేసి - ముందున రెండు, వెనకాల రెండు పుల్లలు గుచ్చిన ముంజికాయలు కట్టి - మధ్యలో కొబ్బరికమ్మకి కన్నం పెట్టి - దాంట్లో ఒక కర్ర పొడుగ్గా చేతికందేలా పెట్టుకుని - దానికింకో ముంజికాయ పెట్టి - స్టీరింగు తిప్పుతూ కారులా తిప్పేవాణ్ణి.

సీతారామరాజుగారి సత్తికొండ, నాయనరాజుగారి సూరి - వీళ్ళేం జేసేవారంటే - రెండు ముంజికాయలు కట్టి - దానికేమో ఓ కర్ర పెట్టి తోసుకుంటూ వెళ్ళేవాళ్ళు .

చిన్నప్పటి ఆటలు అవే . 

ఫోర్తుఫారం నుంచి  కొంచెం జ్ఞానం పెరిగింది నాకు.

మా పొలంలో బాడ్మింటన్ కోర్ట్ ఒకటుండేది. మానాన్నగారు వాళ్ళు బాల్-బాడ్మింటన్ ఆడుతూ వుండేవాళ్ళు. వాళ్ళు వెనకాలకి కొట్టేహినప్పుడు ఔట్‌లైన్ దాటెళ్ళిన బంతిని పరిగెట్టుకుంటూ వెళ్ళితీసుకొచ్చి మళ్ళీ వాళ్ళకిచ్చేవాడినన్నమాట.

నాకలా బాల్-బాడ్మింటన్ మీద దృష్టి పడింది.

ఫోర్తుఫారం నుంచి బాల్-బాడ్మింటన్, తర్వాత ఇంకేంటంటే .... ఇప్పుడు కబాడి అంటున్నారు - అప్పుడు చెడుగుడు అనేవాళ్ళం - ఆ చెడుగుడు, బేసుబాలు, వాలీబాలు, బాస్కెట్టుబాలు - ఈ ఐదాటలు - ఇంకా ఖో-ఖో ఒకటి - ఈ ఆరు ఆటలు మాత్రం బాగా ప్రాక్టీసు చేసేవాళ్ళమన్నమాట.

అందులో - చెడుగుడు ఎలా ఆడేవాళ్ళమంటే  - అటేడుగురు, ఇటేడుగురు వుండేవాళ్ళు. ఒక టీం పూర్తిగా అవుటై పోతే పది పాయింట్లు. ప్రతివాళ్ళూ కూతకెళ్ళడం - మధ్యలో సెంటర్ లైనుంటుంది - తర్వాత బార్క్ లైనంటారు - అది బోర్డర్ లైను - దాన్ని బార్క్ లైననే వారా రోజుల్లో.

కూత కెళ్లిన వాడేంటంటే ఆ బార్క్ లైను దాటాల. అది దాటకపోతే పెనాల్టీ పాయింటెళుతుందన్నమాట.

కూత కూసుకుంటూ బార్క్ లైను దాటి వెళ్ళిన వాణ్ణి అవతల టీం వాళ్ళు పట్టుకుంటే వాడవుటు - ఒక పాయింటు అవతలవాళ్ళకి. వెళ్ళినవాడు వాళ్ళలో ఎంతమందిని ముట్టుకుని ఔట్ చేస్తే అన్ని పాయింట్లు - ఇవతల టీముకి. టీం మొత్తం ఔటయితే పది పాయింట్లు ఇచ్చేవారు.

టీములో ఉన్నప్పుడు ఏడుగురేడుగురు ఆడినా - అనాతారంలో ఆడుకునేటప్పుడు ఇట్నలుగురూ, అట్నలుగురూ వున్నా ఆడేసుకునేవాళ్ళం.

సూదిబొత్తాలు - అదే ... పిన్నీసులు ఉంటాయి కదా అవి పందెం కాసుకునేవాళ్ళం. ఎంత మందుంటే అన్ని సూదిబొత్తాలు పందెం కాసుకునేవాళ్ళం - ఎవరు గెలిస్తే వాళ్ళు మొత్తం పట్టుకెళ్ళేవాళ్ళం.

అదీ చెడుగుడాట.

తర్వాత  బెచ్చాలాట.

బెచ్చాల్లో రేటింగు ఉండేదన్నమాట - డాలరు, రూపాయి లాగా. కాప్‌స్టన్  బెచ్చాకి డెక్కను  బెచ్చాలు ఇరవై ఇవ్వాలి. అలాగే బేర్సు, సిజర్సు, బర్కిలీ - ఇలా రకరకాల బ్రాండ్ల  బెచ్చాలుండేవి. ఒక్కోదానికి ఒక్కో రేటింగు - ఐదు  బెచ్చాలు, పది బెచ్చాలు, పదిహేను, ఇరవై - ఇలా ఉండేది.

ఈ  బెచ్చాలాట ఎలా ఆడేవాళ్ళమంటే - గుండ్రంగా ఓ చిన్నగిరి గీసి - అందులోనేమో బెచ్చాలు పేర్చేవాళ్ళం. పేర్చి దూరంగా లైన్లు గీసుకునేవాళ్ళం. నాపరాతిముక్కలు తెచ్చుకుని నున్నగా చుట్టూ చెక్కుకుని ఈ లైను దగ్గర నించుని ఆ మధ్యలో ఉంచిన బెచ్చాలని కొడితే  - ఎన్ని బెచ్చాలు బయటికి వస్తే అన్ని మనవి - కొట్లేకపోతే అవతల పార్టీకి వెళ్ళిపోతాయి.

బెచ్చాలాట ఆడే రోజుల్లో ఇంటినిండా బెచ్చాలు - ఓ...-  తెగ పెట్టేహేవాళ్ళం. ఎక్కడెక్కడి సిగరెట్టుపెట్లూ ఏరుకొచ్చేసి - చించేసి - బెచ్చాల కింద అట్టేపెట్టేసుకునేవాళ్ళం.

ఇదయ్యిన తర్వాత గోణేబిళ్ళ ఆడేవాళ్ళం. చిన్న గుంట తవ్వడం - చేతిలోనేమో మూరెడు కర్ర - ఓ చిన్నబిళ్ళుంటుంది - బిళ్ళ అంటే చిన్నకర్ర అన్నమాట. దాన్ని అటూ ఇటూ చెక్కి సూదిగా తయారుచేయడం - ఆ చిన్న గోతిమీద ఆ బిళ్ళ పెట్టడం - చేతిలోవున్న కర్రతో గూటాలి. దాన్ని అవతలవాడు క్యాచ్ పట్టుకుంటే మనం అవుటు. ఇద్దరుంటారు అవతల. క్యాచ్ పట్టకపోతే మళ్ళీ విసురుతాడు మనకి . విసిరినప్పుడు ఈ గుంట దగ్గర పడకూడదు ఆ బిళ్ళ. గుంట దగ్గర్నుంచి మనమేం చేయాలంటే - మన దగ్గరున్న కర్రతోటి గా...ఠిగా కొడతాం. కొడితే దూరంగా వెళ్ళి పడుతుందనుక్కో - పడింతర్వాత - ఎక్కడ పడిందో దాని కొన దగ్గర్నుంచి ఈ గుంటవరకు మన చేతిలో ఉన్న మూరెడు కర్రతో కొలవాలి. అది లాల అంటారు. కొలుచుకుంటూ వచ్చేటప్పటికి పది లాల్లు, ఐదు లాల్లు - ఇలా లాల్ల కింద లెక్క పెట్టుకోవాలి. అదో ఆట.

తర్వాతేమో - ఉప్పట్టొకటి ఆడేవాళ్ళం - దొంగుప్పట్టి. దొంగుప్పట్టంటే - ఓ గిరి గీయడం - అవతలేమో కొందరుంటారు ఈ గిరి లోపలేమో "ఆలింకు ఆలింకు" అని తిరుగుతూ వుంటారు కొందరు. వాళ్ళని ఆ గిరి దాటకుండా అవుటు చేయాలి.

హైస్కూలులో చెడుగుడుకి మాకొక కప్పు కూడా  వచ్చింది. చెడుగుడులో ఓ టీముండేది మాకు - గురుజ అర్జునరావని - ఇన్‌కంటాక్స్ కమీషనర్‌గాచేసేవాడు - వాడు కెప్టెనూ, నేను, అయ్యగారి వెంకట్రావు, నాయనరాజుగారి సూరి, నూకల విస్సి, జిన్నూరి కాశీ విశ్వేశ్వరరావు, సాయిబాబా, మంత్రిప్రగడ వాడొకడు - మేము ఏడుగురం టీము కింద ఉండేవాళ్ళం. అవతలి టీములో చిక్కాల వాడొకడు, ఉద్దిస భాస్కరరామమూర్తి, సూదా రామారావు వుండేవాళ్ళు.

ఖో కూడా ఆడేవాళ్ళం. అనాతారంలో వరహాభట్ల శంభన్నశాస్త్రి  అనేసి ఉండేవాడు. వాడందులో చాలా... చాలా టాపుగా ఆడేవాడు. వాడి టీములో నేనూ ఆడుతుండేవాడిని.

ఇలా ఆడుతూనే గ్రిగ్స్‌స్పోర్ట్స్‌కి వెళ్ళేవాళ్ళం.

అదే చెప్పాను కదా - బేస్‌బాల్‌ కూడా ఆడేవాళ్ళమని - బేస్‌బాల్‌కి  - నాలుగు బేసులు - ఒక పిచింగు, ఒక క్యాచ్ పట్టేవాడు, ఔటర్లో నలుగురు ఫీల్డ్ పట్టేవాళ్ళుంటారన్నమాట. ఆల్మోస్ట్ క్రికెట్టు లాగే ఉంటుంది ఆట. కాకపోతే క్రికెట్లో మూడు స్టంపులుంటాయి - ఇందులో నాలుగు బేసులుంటాయి. పోతుల ఆనందరావని చెప్పేసి - ఫుడ్ కార్పొరేషన్లో పనిచేసి రిటైర్ అయ్యాడు ఇప్పుడు - అతను మంచి హిట్టరు - అలాగే కొల్లు రామచంద్రరావని అతనేమో పిచ్చింగ్ చేసేవాడు. రాయడ నాగేశ్వర్రావు వెనకాల క్యాచులు పట్టేవాడు. మేము ఫీల్డులో ఉండేవాళ్ళం. వాళ్ళందరూ మెయిన్ కానీ నేను కొంచెం పక్కనే ఉండేవాణ్ణి.

బాల్-బాడ్మింటన్ మాత్రం మొట్టమొదట లెఫ్ట్-బ్యాక్ ఆడేవాణ్ణి. డిఫెన్స్ ఆడాలక్కడ. లెఫ్ట్-బ్యాక్ డిఫెన్స్ బాగా నేర్చుకున్న తర్వాత నాకు ప్రమోషన్ ఇచ్చి - వాళ్ళేం చేశారంటే కట్లు కొట్టడానికి - కట్టు కొట్టడమంటే - కో... డ్తే బాలు దిగిపోవాలన్నమాట - రైట్-ఫ్రంట్ ఇచ్చారన్నమాట. రైట్-ఫ్రంట్ మంచి ముఖ్యమైన స్థానం. నాకది డైరెక్ట్ ప్రమోషన్. ఎందుకంటే రైట్-బ్యాక్ ఇచ్చి రైట్-ఫ్రంట్ ఇస్తారు సాధారణంగా. అటువంటిది సరాసరి రైట్-ఫ్రంట్ ఇచ్చేశారు. రైట్-ఫ్రంట్ నుంచి సెంటరుకొచ్చేశాను. అంటే నలుగురుండే టీముకి నేను కాప్టెన్ అన్నమాట. సెంటర్ అంటే అన్నీ ఆడాల. ఆ విధంగా బాల్-బాడ్మింటన్లో బాగా ఎదిగాను. డబుల్స్ కూడా ఆడేవాళ్ళం. డబుల్స్ ఆడేటప్పుడు బ్యాక్ ఆడేవాణ్ణి. అది అక్కడ ముఖ్యమైన స్థానం - బ్యాడ్మింటన్ కోర్టులో.

గ్రిగ్స్‌స్పోర్ట్స్‌లో బాస్కెట్టుబాలులో - అమలాపురంలో ఆడినప్పుడు కూచిమంచి చంటబ్బాయి అని వాడు మా ప్రత్యర్థి. ఇప్పుడు మంచి ఫ్రెండు - వాడు, నేను, మాచిరాజు ప్రభాకర్ అని చెడుగుడు ఆడేవాడు - వాడు, తర్వాత ఇంకా చాలా మంది కలిసి ఆటలు ఆడేవాళ్ళం. ఇంకో తమాషా విషయం ఏంటంటే అప్పుడు అందరం ఇంటిపేర్లతోనే పిలుచుకునేవాళ్ళం - ఒరే మాచిరాజూ, ఒరే వడ్లమానీ, ఒరే కూచిమంచీ - ఇలాగన్నమాట!

ఇప్పటికి ఇవీ - నే చెప్పదలచుకున్న క్రీడావస్థ కబుర్లు.

ఇదిక్కడ ఆపాలి -  మళ్ళీ ఎస్సెల్సీ పూర్తయి కాలేజీకి వెళ్ళి - విద్యావస్థ దాటి ఉద్యోగావస్థలో కూడా ఆటలు వస్తాయి కాబట్టి. 

<వచ్చేనెల తరువాయి కథ>

ప్రవాస జీవనపు వంటింటి-కల్పభూజం

ఆ రోజులు - అల్లప్పటి రోజులు - అవెలాంటి రోజులంటే...
చెట్టుమీద మామిడి కాయ సరాసరి పప్పులోకి డుబుక్కుమని దూకే రోజులు
తీగమీంచే బుల్లి బుల్లి  కాకరకాయలు పచ్చలు పొదిగినట్లు హెచ్చులు పోయే రోజులు
నవనవలాడే వంకాయలు ఏ నవకాయపిండివంటలూ మా సాటి కావని కొమ్మ చిటారున చులాగ్గా మిలమిలలాడే రోజులు
పుష్యరాగం వంటి లేత అరటి దూట నున్నగా, వైఢూర్యాల దొంగాళ్ళు-పిల్లేళ్ళు ఊదారంగు దొప్పల్లో పొదువుకున్న అరటిపువ్వు మిన్నగా వంటింట కళకళలాడే రోజులు
తల్లి-పీచుపీచు, పిల్లలు-రత్నమాణిక్యాలు లేని -  తండ్రి-గరగరల కూర-పనసకాయ విరవిరలాడే రోజులు
తోటకూర మడిలోనే ఓ పక్కగా చిట్టిచిట్టి తలలూచుతూ వుండే కొత్తిమీరని ముక్కులతోనే వెతికే పట్టేసే రోజులు

తోటలో వనలక్ష్మిలా తిరుగుతూ మా చెల్లాయత్త - ఈ పూటకి ఏం వండుకుందామర్రా? - అని కూడా వున్న పిల్లసైన్యాన్ని అడుగుతూ - ఆ పూటకి కావల్సిన కూరలన్నీఒడినింపుకుని వంటింటి అరుగు మీద - పప్పులోకి ఇది, కారం పెట్టిన కూరకైతే అది, దీంతో పచ్చడి చేసుకుందామే- అంటూ శాకాలన్నిటినీ పంపకాలు చేసి - చివరాఖరుకి - మన చంద్రావతి ఇంటికి వెళ్ళి రావాలర్రా మీరు - అంటే ఎందుకబ్బా అంటే - మా ఇంటి పెరట్లో లేని రెండు చెట్ల ఆకులకి - దబ్బాకులకి, కరివేపాకు రెబ్బలకి.

ఏ వేళలో చంద్రావతి ఇంటికి వెళ్ళినా మేడమెట్లెక్కి పైకెళ్ళి ఆ మేడమీద ఎప్పుడూ తాళమేసి ఉండే బొమ్మలగది దర్శనం మాకొక అదనపు లాభం. అందుకని చంద్రావతి ఇంటికి వెళ్ళడానికి మేమెప్పుడూ సిద్ధమే. ఎక్కడికెళ్ళడానికి కాదూ - అని దీర్ఘం తీసి అడిగితే - ఎక్కడికైనా సిద్ధమే అని చెప్పాలి మరి! ఆడే కాలు - పాడే నోరు బహు చురుగ్గా వుండే ఆటపాటల రోజులవి.

ఈవలనున్న అమ్మమ్మ ఇంటినుంచి రోడ్డుకావల వున్న చంద్రావతి గారింటికి - కాలు మార్చి కాలు మీద కుంటుకుంటూ, గెంతుకుంటూ వెళ్ళి - పెద్దపెద్ద స్తంభాల అరుగుల మధ్యనున్న బోల్డన్ని మెట్లెక్కి -మహా బరువుగా వుండే సింహద్వారపు తలుపొకటి తెరిచి లోపలికెళ్తే - తన ఇద్దరు కూతుళ్ళు - మిస్సమ్మ, బేబీతో కలిసి నవ్వుతూ మమ్మల్ని - రండమ్మా రండి ఎప్పుడొచ్చారూ, సెలవులా , ఉంటారా ఓ పద్రోజులూ? - అని పరామర్శిస్తూనే - ప్రసాదుగారి మేనకోడళ్ళొచ్చారు- అని - దబ్బాకులూ, కరివేపాకేనా? - అని అంటూనే పెరట్లో పక్కపక్కనే వున్నదబ్బ, కరివేప చెట్లనుంచి ఆకులు, రెబ్బలు దూసి ఇచ్చేవారు.

ఈలోగా మేమొకసారి మేడమీదకి మిస్సమ్మతోనో, బేబీతోనో ఒక్కసారి వెళ్ళి - అక్కడ ఓరగా తెరిచివున్న కిటికీలోంచి - లోపల అలమారుల్లో, నేలమీద  - పరుచుకుని వున్న బోల్డన్ని మట్టిబొమ్మలు, చెక్కబొమ్మలు, చందనపుబొమ్మలు, నాలుగ్గిన్నెల ప్లాస్టిక్ టిఫిన్ క్యారియర్లు, ఇత్తడి డేగిసాలు, లక్కపిడతలు - ఓహ్ ! ఒకటి కాదు రెండు కాదు - కనుచూపు సోకినంత మేరా - ఎటు చూసినా బొమ్మలే.

కళ్ళనిండా ఆ బొమ్మలు నింపుకుని - ఘుమఘుమలాడే దబ్బాకులు, కరివేపాకు పట్టుకుని మళ్ళీ గెంతుకుంటూ ఇంటికి వచ్చేసేవారం.

మా లక్ష్మిదొడ్డ  కవ్వంతో చిలికిన వెన్నమజ్జిగలో, తరవాణి కుండలో దబ్బాకులు పోచి చల్ల-అమృతం తయారు చేస్తే,  ఉడికించిన కందిపప్పు, పోపు రుబ్బి అరటికాయ, ఆనపకాయ వేసి - కళపెళలాడే  సాంబారులో, కొబ్బరి తియ్య పచ్చడిలో కరివేపాకు దూసి వేసి మా చెల్లాయత్త తనవంతు పుల్ల-అమృతం వండే వారు.

అద్దీ - తెలిసీ తెలియని వయసులో అలా మొదలైన కరివేప సావాసం - తరవాత్తర్వాత మా అమ్మ నాకోసమని - నాకిష్టమని ఇష్టంగా వండే వంటల్లో కరివేపాకు మెరుస్తూ, ముక్కుని మురిపిస్తూ ఉండేది.

అప్పటి రోజుల్లో - ఏ రోజు కూరలు ఆ రోజు తాజాగా కొనుక్కునే రోజుల్లో - చిన్నప్పుడు గిద్ద బియ్యానికి గుప్పెడు కరివేపాకు  అంటూ కూరలు తెచ్చే సుబ్బమ్మ బేరాలతో తెల్లారేది. వస్తుమార్పిడి గురించి అదొక దృష్టాంత సహిత ప్రయోగాత్మక పాఠం.

ఆ తర్వాత కొంచెం హెడ్డు పైకొచ్చి హైస్కూల్ రోజుల్లో సెలవులకి హైద్రాబాదు వెళ్ళినప్పుడు - అమెరికా వెళ్తున్నామని ఎవరైనా చెప్పినా,  ఇంకెవరో వెళ్తున్నారని తెలిసినా - వెంటనే పురుషోత్తం బాబయ్య - "అమెరికాలో కరివేపాకు దొరకదు , తప్పకుండా పట్టికెళ్ళండి" - అని మరీ మరీ చెప్తుంటే - ఆయన మాటలకి అందరితో పాటు నేనూ సరదాగా నవ్వేసేదాన్ని.

ఆడుతూ పాడుతూ పెద్దయ్యి - పెళ్ళయ్యి - వంటింటి-రాజ్యానికి ఏకచత్రాధిపతి నమూనాలో అనేక-పాత్రాధిపత్నిని అయ్యాక నా వంటల్లో కరివేపాకు ధారాళముగా - కరివేప ఆకుంది కొమ్మాలేకుండా పులిహోర సాంబారు ఘుమఘుమలాడాయి - అని దేవులపల్లి వారి గోరింటాకు-పాట వరసలో  పాడేసుకుంటూ దూసేసి వాడేసేదాన్ని.

అప్పటివరకూ కథలో పెద్ద మలుపులేవీ లేవు - కలుపుకున్న అన్నంలో కందని వేళ్ళకందిన ఆకుని కూరలో కరివేపాకులా - టేకెన్ ఫర్ గ్రాంటెడ్‌లా - తీసిపారేయడమే.

అలా అలా - కాలం జరిగి మేము గాల్లో ఎగిరి - ప్రవాసం వచ్చామా - అప్పుడు మొదలయిందిక ఒక మెలిక.

ఈ నేల బట్టో , నేలలో వేసిన విత్తు బట్టో, రకరకాల దేశాల వెరైటీ వెరైటీ వంగడాల వల్లో  - ఏ శాకమూ అంత రుచిగా అనిపించేది కాదు. ఉన్నంతలో కరివేపాకు వేసిన వంటలు కొంచెం తినబుల్‌గా ఉండేవి.

అప్పుడర్థమయ్యింది - పురుషోత్తం బాబయ్య చేసిన కరివేప-ఆవశ్యక-ఉపదేశం.

వలసపక్షులమై ఎగిరొచ్చిన తొలినాళ్ళలో - మేమున్న చోట ఇండియన్‌స్టోర్లు అంతగా ఉండేవి కాదు. ఉన్న ఒకటీ రెండు కొట్లలో వడిలిపోయిన వంకాయలు, ఎండిపోయిన కరివేపాకు, పండిపోయిన కొత్తిమీర, సెల్-బై-డేట్ దాటి పుష్కరమైన గ్లూకోన్-డీ ప్యాకెట్లు ఉండేవి.

అందుకని కొంచెం దూరమైనా చైనావాళ్ళో - వాళ్ళలా వుండే మరేవాళ్ళో - నడిపే గ్లోబల్ ఫుడ్స్ అనే నానాదేశ-సరుకులు, కూరలు దొరికే అంగడికి వెళ్ళేవాళ్ళం.

అక్కడ ఆకుపచ్చ ఫోమ్-ట్రేలలో అందంగా  పేర్చి అమర్చిన కూరలు, ఆకుకూరలతో పాటు - ఒక పక్కగా - పదంటే పది రెబ్బలకి ఒక్కింటికీ పదేసి చొప్పున ఆకులతో అక్షరాలా-అంకెలారా వందంటే వంద ఆకుల కరివేపాకు పాకెట్టు ముత్యం-మూడ్డాలర్లకి కొనుక్కుని నలక్కుండా భద్రంగా ఇంటికి తెచ్చుకునేదాన్ని.

ఆ వందాకుల-కరివేపాకు - రెండు వారాల - అంటే పధ్నాలుగు రోజుల - అందులో కొన్ని పొద్దున్న ఫలహార వేళల  మినహాయించి - దాదాపు ముప్పైరెండు పూటల వంటకి - అనగనగా పూట వంటకి సరిగ్గా మూడాకుల లెక్కతో - వాడాలి అన్నది ఖచ్చితమైన ప్రణాళిక.

ఎప్పుడైనా పొరపాటున ముందుగా అయిపోతే మళ్ళీ కరివేపాకు తెచ్చుకునేదాకా వండిన ప్రతి  పదార్థమూ ప్రతిపదార్థాలు అర్థం కాని పద్యంలా, అసలు అర్థమే లేని శబ్దంలా - అనుకున్న రుచిలో కాకుండా ఇంకేదో రుచిలో ఏదేదోలా అనిపించేది.

మమ్మల్ని చూద్దామని, మాతో ఉందామని, మా పిల్లల ఆటపాటల్ని కనులారా కానీ, చెవులారా విని ఆనందిద్దామని అమెరికా వచ్చి - "చేసినన్నాళ్ళు చేశారు - మీరు హాయిగా కూర్చుని నేను వండింది తినండి" - అంటున్నా వినకుండా - మాకేదో వండి పెట్టేద్దామనుకుని హడావిడి పడుతూ మా అమ్మో, అత్తగారో - ఫ్రిజ్ తెరవగానే - వాళ్ళు ఏ కూర తీసినా అంతగా పట్టించుకోని నేను - కరివేపాకు దగ్గరకొచ్చేటప్పటికి - అసలు ఆ ట్రే మీద అతికించిన ప్లాస్టిక్ wrap ఎంత జాగ్రత్తగా తీయాలీ  - అందులోంచి రెండంటే రెండో, మరీ అంతగా కావాలనుకుంటే మూడో ఆకులు సున్నితంగా ఎలా ఈనె నుంచి వేరు చేయాలో - చెప్తూ అదేదో కరుణశ్రీ వారి పుష్పవిలాపం శైలిలో

నేనొక ప్లాస్టిక్కు ట్రేని తెరిచి - సుతారపు ఈనె వంచి 

గోరానిచి  మెల్లిగాను - ఆకునొక్కటి తుంచినాను

అన్నట్టు- కరివేప-పత్ర-పర్వరీణ-విమోచనా-విలాసము చూపుతుంటే మా అమ్మ తన పక్కనున్న మా అత్తగారితో అననే అంది - "మా లల్లి కరివేపాకు ఇచ్చే వరస చూస్తుంటే అదేదో సినిమాలో అల్లురామలింగయ్య - పూట వంటకి సామాన్లు కొలిచిస్తాడూ వాళ్ళావిడకి - అది గుర్తొస్తోందీ" - అంటూ.

ఇంక బదరి అయితే - "మా ఇంట్లో బంగారమైనా డ్రెస్సర్ మీదో, టేబుల్ మీదో - ఎక్కడపడితే అక్కడ వదిలేస్తాం కానీ కరివేపాకు మాత్రం భద్రంగా చలి తగిలి కమిలిపోకుండా బోల్డన్ని ప్లాస్టిక్కు పొరల్లో భద్రంగా దాచిపెడతాము" - అంటూ ఎంతో ముచ్చటగా నా కరివేపాకు-సంరక్షణ ముచ్చట చెప్తూ వుంటారు.

ఒకసారి ఇలాగే మూడేళ్ళ క్రితం దసరా-బొమ్మలకొలువు పేరంటానికి పిలిచారని మా ఇంటి దగ్గర వుండే ఒక తమిళవీట్టుకెళితే వాళ్ళింట్లో కొలువై వున్న కరివేప్పిలై మరం చూసి మరం-మరం- రొంబ మనోహరం అనేసుకుని - "కరివేప్పిలై ఎనక్కు పిడికుదు - నీంగ ఎనక్కు కొడుక్కిరాంగ? "- అని వచ్చీరాని అరవంలో అరవకుండా అడిగితే - ఆ వీడావిడ ఆవిడ మాట్లాడే అసలరవంలో మాట్లాడితే నాకేమీ అర్థం కాదని గ్రహించినదై - తమిళింగ్లీషులో ఏమందంటే - "రేపో కుండీలో మట్టి పోసుకుని తే - నేను మొక్క పెట్టి ఇస్తాను - చేతికి ఇవ్వను - జాగ్రత్తగా వేళ్ళు నలక్కుండా వేస్తేనే బతుకుతుంది" - అని చెప్తే భయభక్తులతో కళ్ళు విప్పుకుని చెవులప్పగించి విని తల గట్టిగా ఊపి - రెండోరోజు ఆవిడ చెప్పినట్టే కుండీలో మట్టి పోసుకెళ్ళి కరివేప-మరపు-సిరిని మా ఇంటికి తెచ్చుకున్నాను. ఇస్తూ ఇస్తూ కళ్ళు గుండ్రంగా తిప్పుతూ ఆవిడ అననే అంది - "నువ్వేదో అరవంలో అడిగావని ముచ్చటపడి ఇస్తున్నాను కానీ తల్లి మొక్కని వీడి ఈ పిల్ల మొక్కలు బతుకుతాయో లేదో - Kariveppilai is very sensitve you know"- అంటూ.

నా అతి జాగ్రత్త ఎక్కువయ్యో, లేక అరవావిడ వాక్కు ఫలించో - ఆ రెండు పిల్ల-కరివేప్పిలై మొక్కలూ వారం తిరిగేటప్పటికి తలలు వాల్చి, ఆకులు రాల్చి - శిశిరానికి చోటిచ్చి శీతవేళకి సమసిపోయాయి.

ఆ తర్వాత - ఇండియన్ స్టోరులో దొరికిందని ఇంకో మొక్క తెచ్చి వేసినా - అదీ తలా వాల్చేసి ఆకులు రాల్చేసింది.

నాకింక హరితాంగుష్ఠం లేదని నిశ్చయించుకుని కరివేప-మొక్క-పెంచుట కార్యక్రమానికి ముక్తాయింపు పలికాను.

నాకు అతి పెద్ద సోషల్ నెట్‌వర్కింగ్ అవకాశం ఎక్కడ దొరుకుతుందంటే - వారానికో, రెండు వారాలకో వెళ్ళే కూరల అంగడిలో. అలాంటి ఒకానొక రోజు - కూరలు కొంటున్న నా దగ్గరికి వచ్చి - కన్నడాలో పలకరించి - కూరలబుట్ట-సహిత-నన్ను - "వరలక్ష్మీ హబ్బక్కె హరిశిణ-కుంకుమ తొగొళ్లక్కె నమ్మనేగె బన్ని" - అంటూ ఆహ్వానించిన శాంతి ఇంటికి పేరంటానికి వెళ్ళాను.

శాంతి పెట్టిన పుళియోగిరె తింటూ బావుందంటూ ఉండగా నా కంట పడింది పుట్టు-కరిబేవు-సొప్పిన మర.

తను చెప్పే మాటలకి నేను తలూపుతున్నా నా చూపెక్కడో ఉందని కనిపెట్టిన శాంతి నా కంటి-చూపుల వెంట గీత గీసుకుంటూ వెళ్తే అది కరిబేవు దగ్గర ఆగిందని తేలింది.

వెంటనే - నేనడక్కుండానే - గబగబా రెండు మొక్కలు తీసి ఒక తడిపిన కిచెన్ టవల్‌లో చుట్టి నాకిచ్చింది - శనగల వాయనంతో పాటు. 

దాన్నలాగే తెచ్చి ఇంటికి వచ్చీ రాగానే ఒక కుండీలో మట్టిపోసి వేసి నీరు పోసేశాను - కానీ అంతగా ఆశలేం పెట్టుకోలేదు - నిలుస్తుందని. ఆ తమిళావిడ అంత జా.....గ్రత్తగా అదేదో organ transplant స్థాయిలో వేసిస్తేనే మనలేదు - ఈ కిచెన్ టవల్‌లో తెచ్చిన మొక్క మొలుస్తుందా, నిలుస్తుందా - అని.

వంటింటి కిటికీలో ఎండ తగిలేచోట పెట్టి - జలుబు చేస్తుందేమో ఎక్కువ పోస్తే అన్నట్లు కొంచెం కొంచెంగా నీళ్ళు పోస్తూ - మొన్న పొరపాటున టీ-కాచిన నీళ్ళు పోశాను - ఏదో ఎప్పటిదో ఎక్కడో విన్న గులాబీ-మొక్క పోషణ చిట్కా గుర్తొచ్చి - దాన్ని తప్పుగా బియ్యం-కడుగు నీళ్ళు పోయాల్సిన కరివేపాకుకి  అన్వయించుకుని.

అమ్మో ! ఇంకేముంది - మొక్క అలిగి వాలిపోతుందేమో అనుకున్నాను.

కానీ ఆశ్చర్యం ... రాజన్-నాగేంద్ర గారి బాణీలో పాడుకోవడానికి వీలుగా ...

కరివేప మొక్క మారాకు వేసే - మారాకు వేసే టీకాయ తోనే 

మొత్తానికి బతికింది - మా ప్రవాస జీవనపు వంటింటి-కల్పభూజం. 

కరివేపాకు వాడడంలో నావైన నియమాలు:

నాకు కొన్ని వంటల్లో కరివేపాకు తో పాటు కొత్తిమీర mutually exclusive (ME)... కొన్నిట్లో complementary (C)... కొన్నిట్లో optional (O).

ఆ వైనమేమనగా...

ఉప్మాలో అల్లం, పచ్చిమిరపకాయ, ఉల్లి తరుగుతో పాటు ఘనంగా వేయాలి కరివేపాకు - కొత్తిమీర పైపైన జల్లనగు  - (O)
చింతపండు పులిహోరకి ప్రాణమైనది కరివేపాకు - నిమ్మకాయ, మామిడికాయ రకాలకి కొత్తిమీర బాగు (ME)

సాంబారు రుచికి త్రాణమైనది కరివేపాకు - పప్పుపులుసుకి కొత్తిమీర మిన్నగు (ME)

దద్ధోజనానికి ధరలో పేరు తెచ్చినది కరివేపాకు - ఇందులో జతగా కొత్తిమీర వుండదగు (C)

ఏ కూరకైన రుచి కూర్చునది కరివేపాకు - కొన్నింటిలోనే కొత్తిమీరతో కలపదగు (O)
నీరసాలు తగ్గించు మిరియాల చారుకి "రస"సిద్ధి కలిగించు - కొత్తిమీర-కరివేపాకు  (C)

నాకెంతో ఇష్టమైన కరివేపాకుకో నాదైన ఓ సిన్మతీ గిద్యం:

కరివేప ఆకులు దట్టిన
పులిహోరయు కూర సాంబారు వాసన మించున్
చారును రస సిద్ధి పొందగ
సువాసన గల ఆకులివె ఇలలో సిన్మతీ! 

త్వామనురజామి - 17 - మాట లేని రోజు అది - వాక్కు లేని walk అది!

కిందటి 19 చెప్పిన కబుర్లు: త్వామనురజామి - 16 - సెలవులు రావాలి ...మేమంతా - ఇంటికి వెళ్ళాలి!


ఇంక రెండు రోజుల్లో ప్రయాణం.


రోజూలాగే క్లాసులకి వెళ్ళివచ్చాను.

క్లాసులు ఆటవిడుపుగా జరిగాయి. సెలవులకి ముందు కదా - అందులోనూ డిసెంబర్ 21కి ఇంటికి వెళ్తే మళ్ళీ వెనక్కి వచ్చేది జనవరి 21కే.

నెలరోజులు ఎంచగ్గా ఇంట్లో ఉండొచ్చు అన్న ఆనందం ఒక పక్కా - దాదాపు ఏడాదింపావుగా హాస్టల్ రూముల్లో చిన్ని చిన్ని స్నేహపు మొలకల్లా మొదలయి - ఒకే ఆత్మ ఉంటుంది రెండు శరీరాలలో - ఒకే పాట పలుకుతుంది వేరు వేరు గుండెల్లో - అన్న ఆత్రేయ పాటే ప్రవచనంలా - ఆ పాటకి నిర్వచనంలా -  క్లాసులు, కబుర్లు, పాటలు, అలకలు, అల్లరుల మధ్య - ఇప్పుడు మైత్రీలతల్లా అల్లుకున్ననేస్తాలని వదిలి ఒక నెల ఉండాలీ అన్న బెంగ ఒక పక్కా - ఆ బెంగని దాచుకుంటూ దాటవేయడానికి అన్నట్లు - "నేను సెలవులనుంచి వచ్చేటప్పుడు నీకోసం ఇది తెస్తాను, నీకిష్టం కదా!" - అంటూ చేసుకుంటున్న చిట్టి-పొట్టి-చిన్నారి రోజుల్ని జ్ఞాపకం చేసే అమాయకపు వాగ్దానాలు, "నేను తప్పకుండా నీకు ఒక్క లెటరైనా రాస్తాను" అంటూ చేతిలో చెయ్యి వేయకపోయినా అంత పనిచేస్తున్నట్టూ పెడుతున్న ఒట్లూ,  రైల్వే స్టేషన్‌కి ఎవరెవరు కలిసి ఒక రిక్షాలో వెళ్ళాలీ అనే ప్లానులూ-ప్రణాళికలూ - ఓహ్! క్లాసుల్లో పాఠాలు వింటున్నా , హాస్టల్లో భోజనాల దగ్గర కలిసినా - అవే ఆలోచనలు, అవే కబుర్లు.

మా చుట్టూ వున్న గాలికి కూడా చుట్ట చుట్టుకుని తన పెట్టె సర్దుకుని తన పుట్టినిల్లు వెతుక్కుంటూ వెళ్ళిపోవాలనిపించేంతగా  - పాదాలు నేల మీద నిలవని అమ్మాయిల కబుర్ల సరిగమలు - ప్రయాణపు పదనిసలు.

ఆ రోజు క్లాసులు కూడా అంత సీరియస్‌గా జరగలేదు. వచ్చిన ప్రతీ లెక్చరర్ ఒక పావుగంట ముందే పాఠం ముగించేశారు.

అదుగో - అప్పుడే - తనకే ప్రత్యేకమైన ఒక వెండి-tinge - అంటే రెండు పల్చగా వున్న వెండి తీగలు గొంతులో బిగించి ఉంచారేమో - అనిపించే హాయైన గొంతుతో కూనిరాగాలు తీస్తూ వుండే మా మెరుపుతీగ సునీత - అన్నపూర్ణ, సోనియా అడిగారని - కళ్ళ నిండా ఇష్టాన్ని నింపుకుని నిశ్చలంగా తన హీరోయిన్ అర్చనని చూస్తూ హీరో నవీన్ నిశ్చల్ పాడే रात कली एक ख्वाब में आयी - और गले का हार हुई  పాడింది. అదే మొదటిసారి సునీత పాడగా నేను విన్నది - <ఇప్పటికీ ఆ పాట విన్న ప్రతిసారీ అప్పటి సునీత గొంతు గుర్తుకొస్తుంది.>

అప్పుడే మా క్లాసు గాన-కోయిలలందరూ సెలవులకి ఇంటికి మమ్మల్ని తీసుకెళ్ళే - మా పడుచుదనపు-రైలు-బండిలో ఆడుకోబోయే అంత్యాక్షరి అనే పాటల-ఆటకి గొంతులు శృతి చేసుకోవడం మొదలుపెట్టారు. 

నేను క్లాసులన్నీ అయి హాస్టల్ రూంకి రాగానే - సూట్‌కేస్‌లో - బట్టలు, పుస్తకాలు, శిల్పంలో కొన్న న్యూఇయర్ గిఫ్ట్స్, గ్రీటింగ్‌కార్డ్స్ - అన్నీ సర్దేసుకున్నాను.

చదివినా చదవకపోయినా Koontz - O'Donnell, Keith Davis నాతోపాటు వున్నారంటే - ఎలాగోలా నా బుర్రలోకి ఎక్కేస్తారు - అని అదో ధైర్యం. అందుకే సెలవులకి ఎప్పుడు ఇంటికి వెళ్ళినా - ఎందుకే మోసుకొస్తావు ఎలాగూ చదవ్వు, మాచేత బరువు మోయిస్తావు - అని పప్పి, కుట్టి విసుక్కున్నా - తప్పకుండా ఓ రెండు టెక్స్ట్‌బుక్స్ పట్టుకెళ్ళేదాన్ని.

ఆరోజు సాయంత్రం -  శ్రీలత, సంగీత, గుత్తిపద్మజ  - ఏదో కొనుక్కోవాలని కాలేజ్‌స్టోర్‌కి వెళ్తుంటే నేను కూడా వాళ్ళతో పాటు స్టోర్ దాకా వెళ్ళాను కానీ - లోపలి వెళ్ళాలని అనిపించలేదు - అందుకే కాలేజ్‌స్టోర్‌కి ఎదురుగా వుండే మా స్టేజ్ కున్న మెట్ల మీద కూర్చున్నాను.

మా హాస్టల్ నుంచి బయటికి వెళ్ళాలన్నా - బయటినుంచి హాస్టల్ వైపు రావాలన్నా - ఒక చిన్న గేటు దాటి పద్మావతి పాలిటెక్నిక్ హాస్టల్ (మా ఓల్డ్ హాస్టల్) మీదుగా వెళ్ళొచ్చు. ఆ దారే మేము సాధారణంగా తిరుపతి టౌనులోకి బస్సులెక్కడానికి వెళ్ళాలంటే వాడేవాళ్ళం.

ఆ చిన్నగేటుకి ఇవతలగా ఎడం పక్క కాలేజ్‌స్టోర్, మధ్యలో మేము వార్షికోత్సవాలకి ఆడే-పాడే-వారిని చూసి ఆనందించడానికి ఒక స్టేజ్, కుడి పక్కన కాలేజ్ అసెంబ్లీ మీటింగులో, SPIC-MACAY కార్యక్రమాలో జరిగే ఒక పొడవైన హాలు ఉండేవి.

అదుగో - ఆ స్టేజ్ మెట్లమీదే నేను కూర్చున్నది ఆ వేళ - నేనూ పల్చని బంగారు ఎండకి మాచింగ్‌గా పసుపు రంగు చుడీదార్ వేసుకుని.
 
శీతాకాలపు సాయంత్రం.

బోల్డంత నీలంగా వున్న మబ్బుల్లేని ఆకాశం.

నారింజ రంగు సూరీడు.

బంగారు వన్నె ఎండ.

ఆ నులివెచ్చని మలిసంజలో ఎండకాగుతూ నేను.

ఒక కన్ను చేత్తో మూసుకుని ఇంకో కంటి కనురెప్ప మీద చూపుడువేలు నొక్కిపెట్టి - ఆ లేలేత ఎండ వెలుగురేఖల్లో - నాకై నేను సృష్టించుకున్న వాన-లేని-వానవిల్లు చూసుకుంటూ - ఆ కిరణమాలి కిరణాలను మాలిమి చేసుకుని ఆడుకుంటున్నాను.

ఇంతలో ఎదురుగా ఇద్దరు అబ్బాయిలు వస్తూ కనిపించారు. - నా వైపే.

అందులో ఒకతను - రాజశేఖర్ - అప్పటికి రెండు సార్లు అతనితో మా(పో?)ట్లాట అయింది.

అతన్ని చూడగానే నాకోసమే వచ్చి ఉంటారని అనిపించి - అనుకోకుండానే లేచి వాళ్ళిద్దరికీ ఎదురెళ్ళాను.

అప్పటికే రెండు సార్లు రాజశేఖర్‌తో చాల రూడ్‌గా మాట్లాడాను - అదీ కాక ఇవాళ ఇంటికి వెళ్తున్నానన్న సంబరంలో హుషారుగా వున్నాను - అందుకే ఈసారి కొంచెం మంచిపిల్లలా ప్రవర్తిద్దామని - నవ్వుతూ పలకరించాను.

"హాయ్... హాయ్... "

"హాయ్" (నా రెండు "హాయ్" లకీ - ఒకే "హాయ్" బదులు - రాజశేఖర్‌ నుంచి - లుప్తమైన ఆ రెండో "హాయ్" గురించి అంతగా పట్టించుకోలేదు).

నేనెప్పుడూ అబ్బాయిలతో తెలుగులో మాట్లాడేదాన్ని కాదు - ఏసీ కాలేజ్‌లో డిగ్రీ చదివేటప్పటినుంచీ అదే అలవాటు - ఇంగ్లీషులో మాట్లాడే అమ్మాయిలని అబ్బాయిలు అంత తొందరగా ఏడ్పించరని tried & tested & proven fact - నావరకూ.

నన్ను పలకరించిన రాజశేఖర్‌కి ఒక పక్క నేను, ఇంకో పక్కన ఆ కొత్త అబ్బాయి - ముగ్గురం నడవడం మొదలు పెట్టాము.

కాలేజ్‌స్టోర్‌లో వున్న శ్రీలత వాళ్ళకి నాతో ఇది అలవాటే - వాళ్ళతో నేను వెళ్ళడం - ఈలోగా కొత్తగా ఫ్రెండ్స్ అయిన శుభ, రజని, అరుణ కనిపిస్తే వాళ్ళతో నేను వాకింగ్‌కి చెప్పాపెట్టకుండా వెళ్ళిపోవడం - రాత్రి డిన్నర్ టైంకి నెమ్మదిగా రూంకి చేరడం - ఈ రోజూ వాళ్ళు స్టోర్ నుంచి బయటికి రాగానే నేను కనిపించకపోతే - నేనెప్పటిలాగే ఎటో "ఆకలా... దాహమా ...చింతలా ... వంతలా ... ఈ కరణి వెఱ్ఱినై  ఏకతమ తిరుగాడ..." అని పాడుకుంటూ తిరిగివస్తానని అనుకుంటారని నాకు తెలుసు. అందుకే వాళ్ళకి చెప్పకుండానే ఆ ఇద్దరు అబ్బాయిలతో కబుర్లు చెప్తూ నడవడం మొదలు పెట్టాను.

మహా అయితే ఒక పది నిముషాలు గడిచి ఉంటాయి - మా చిన్నగేటు దాటి పాలిటెక్నిక్ హాస్టల్ దాటి పెద్దగేటు దగ్గరికి వెళ్ళేలోగా జరిగిన సంభాషణ వరస ఇదిగో ఇదీ:

"Hmm ... What brings you here?"

"We are here just to say "hi" to you"

ఇంతకు ముందు విన్నదే - అయినా ఈసారి అంతగా కోపం రాలేదు.

"That's nice of you. You know one thing? I am going home day after"

చెప్తున్న నా గొంతులో దాచుకోలేని సంతోషం.

"Really? By Narayanadri?"

"Yes - I got my tickets reserved last week"

నయం - అక్కడితో ఆగాను - రిక్షాలు, మాట్లాడేసుకున్నాం - సూట్కేసులు సర్దేసుకున్నాం - అంటూ ఏంటేంటో అంటూ-పొంతూ లేకుండా మాట్లాడేయకుండా.

"Oh - good to know. We need to go now. Bye!"

పర్లేదు - పది నిముషాల్లో వెళ్ళిపోతున్నారు - ఎక్కువగా ఏమీ మాట్లాడకుండా - మంచబ్బాయిలే!

"Bye." అంతలో ఒక సందేహం - "One more thing - why is your friend so quiet?"

"He doesn't say anything - except smiling." - అని చెప్తూ నాకు ఇంకోసారి bye చెప్పేసి ఇద్దరూ పాలిటెక్నిక్ గేట్ దాటి పద్మావతి కాలేజ్ గోడ పక్కనుంచి SVU కి వెళ్ళిపోయారు.

ఒక్క నిముషం - నేను విన్నది నిజమేనా - అని అనిపించింది.

"ఆ రెండో అబ్బాయికి మాటలు రావా? అమ్మో - మాట్లాడకుండా అసలెవరైనా వుండగలరా? మాట్లాడకుండా ఉంటూ అసలు MBA ఎవరైనా చదవగలరా? ఆ అబ్బాయి నవ్వు ఎంత బావుంది - వెన్నెల్లా? ఆ అబ్బాయి వెనకాల వెళ్ళి ఇంకొక్కసారి ఆ నవ్వుమొహం చూస్తే ఎంత బావుండునో కదా?" - ఇలా ఆలోచిస్తూ వెనక్కి వస్తూ ఉంటే పాలిటెక్నిక్ హాస్టల్ (అదే మా ఓల్డ్ హాస్టల్) ముందు వుండే బజ్జీలకొట్టు దగ్గర బజ్జీలు కొనుక్కుని తింటూ కబుర్లు చెప్పుకుంటున్న ప్రగతి, మాధవీలత, ఉష, అపర్ణ కనిపించారు. మాధవీలతతో పాటు జర్నలిజంలోనో, Law లోనో  కొత్తగా చేరిన వాళ్ళ చెల్లెలు (తన పేరు మర్చిపోయాను - ఉమ అనుకుంటాను - ఉమామహేశ్వరి - కానీ నేను తప్పుగా గుర్తు పెట్టుకుని ఉండొచ్చు - ఎందుకంటే తనని ఎక్కువగా మాధవీలత చెల్లెలు అని రిఫర్ చేయడమే అలవాటు నాకు అప్పట్లో) కూడా వుంది. తననీ పలకరించి పరిచయం చేసుకుందామని వాళ్ళ దగ్గర ఆగాను.

నన్ను చూడగానే - మా క్లాసులో విశాఖయాసతో గలగలా కబుర్లు చెప్పే ప్రగతి - "మా క్లాసులో గోలపిల్ల ఇదే - గోలా చేస్తుంది - గోలగా పాడుతుంది కూడా" అని చెప్పేసి నేను అడగ్గానే పాడేస్తానని కూడా ప్రకటించేసింది.

అడగనివారిది పాపం - అడిగినవారిది అడిగినంత భాగ్యం అనుకునే టైప్ నేను - పాటల విషయంలో - ఆరోజు నేను పాడిన పాట (ఈ పాట అప్పుడే కలిసి వెళ్ళిన మూగ అబ్బాయిని గురించి ఆలోచిస్తున్న నాకు అనుకోకుండా తట్టి నే పాడేసిన పాట) :

కొమ్మ మీది కోకిలమ్మ కుహూ అన్నది
కుహు కుహూ అన్నది 
అది కూన విన్నదీ - ఓహో అన్నది

ఈనాడు చిగురించు చిగురాకు వగరే 
ఏ గొంతులో రేపు ఏ రాగమౌనో 
నాడు ఆ రాగ మే గుండె జతలో 
తానె శృతి  చేర్చి లయ కూర్చునో 
అని తల్లి అన్నది - అది పిల్ల విన్నది 
విని నవ్వుకున్నదీ -కలలు కన్నది 

కొమ్మ మీది కోకిలమ్మ కుహూ అన్నది
కుహు కుహూ అన్నది 
అది కూన విన్నదీ - ఓహో అన్నది  
ఈ లేత హృదయాన్ని కదిలించినావు 
నాలోన రాగాలు పలికించినావు 
నాకు తెలిసింది నీ నిండు మనసే 
నేను పాడేది నీ పాటలే 
అని ఎవరు అన్నది - అది ఎవరు విన్నది 
ఈ చిగురు చెవులకే - గురుతు వున్నది 

కొమ్మ మీది కోకిలమ్మ కుహూ అన్నది
కుహు కుహూ అన్నది 
అది కూన విన్నదీ - ఓహో అన్నది. 

పాట పాడడం అయిపోగానే - ప్రగతీ వాళ్ళకి bye చెప్పేసి దాదాపుగా పరిగెడుతున్నట్టుగా రూంకి వెళ్ళాను.

అక్కడ శ్రీలత తన మంచం మీద కూర్చుని ఏదో నోట్స్ రాసుకుంటున్నారు.

"శ్రీలతా! మీకో విషయం తెలుసా? ఇవాళ ఒక మూగ MBA అబ్బాయిని కలిశాను. మీగ్గుర్తుందా? - మనమొకసారి గుంటూరు వెళ్ళేటపుడు ఒక పింక్ షర్ట్ అబ్బాయి మన కంపార్టుమెంట్ లోనే వచ్చాడూ - అతని ఫ్రెండ్ ఇతను - మూగతను. కానీ MBA student. ఎంత గ్రేట్ కదా?!"

"మూగబ్బాయి MBA ఎలా చేయగలడు లల్లీ! నువ్వు మరీ చెప్తావు"

"లేదు, శ్రీలతా! నిజంగా. నేను చూడకపోతే మీలాగే నమ్మేదాన్ని కాదు - అతనికి నవ్వడం తప్ప ఏమీ రాదు"

"Really ?"

"అవును - అంతసేపు నేనూ - రాజశేఖర్ - అదే ఆ పింక్ షర్ట్ అబ్బాయి - మాట్లాడుతూనే వున్నామా - అస్సలతను ఒక్క మాటంటే ఒక్క మాట కూడా మాట్లాడలేదు - అసలెవరైనా అలా మాట్లాడకుండా వుండగలరా? మీరే చెప్పండి!"

"ఏమో లల్లీ ! నువ్వింత చెప్తున్నావంటే నిజంగానే మూగవాడై ఉంటాడు. నువ్వన్నట్టు నిజంగానే చాలా గ్రేట్! అవునూ - MBA వాళ్ళకి గ్రూప్ డిస్కషన్స్ అవీ ఉంటాయి కదా - మరెలా మేనేజ్ చేస్తాడో?"

"ఏముంది పేపర్ మీద రాసిస్తే వేరే ఎవరైనా చదువుతారేమో - ఎంత తెలివైన వాడు కాకపొతే MBA లో సీట్ ఇస్తారు వాళ్ళూ? ఆ మాత్రం consider చేయలేరా ఏంటి?" - అప్పుడే ఆ మూగ అబ్బాయి వైపు - అతనేదో నా ఫ్రెండ్‌లా సమర్థిస్తూ మాట్లాడేశాను నేను.

ఇంక ఆ రాత్రి డిన్నర్ దగ్గర కూడా కాసేపు ఆ మూగబ్బాయి గురించి సంగీత, పద్మజవల్లి, గుత్తిపద్మజ - అందరికీ చెప్పేశాక కానీ నా సరదా, సంబరం తీరలేదు - ప్రపంచంలో ఎనిమిదో వింత కనుక్కున్నంతగా కలిగిన నా ఉత్సాహం ఆగలేదు.

ఆ రాత్రి నిద్ర వచ్చేదాకా - కొమ్మమీది కోకిలమ్మ పాట  - continuous hum అన్నమాట !

ఇక్కడ ఆగి మళ్ళీ నే మిగిలిన కథ చెప్పడానికి వచ్చేలోగా ఈ పోస్ట్ టైటిల్ పాట - అసలు పాట ఏదో పట్టి-చెప్పండి.

ఈ కింది కొసరు పాట పట్టి-పట్టి పాడెయ్యండి:

టైపు చేసి నింపినా పేజీ నిండదు 
బోలెడన్ని చెప్పినా కథలు తరగవు
వారానికి ఒకటి అయినా - నెలకి నాలుగు పోస్టులైనా 
కబుర్లు చెప్పకపోతే ... ఆ హాయి నిండదు



<<... మళ్ళీ 19 కి ఇంకొన్ని కబుర్లు>>

అవతారంగారి నారాయణగారి బాబి - 4 - రైలు ప్లాట్‌ఫారం నుంచి జైలు యూనిఫారం దాకా పళ్ళయ్యకథ

గతనెల కబుర్లు: అవతారంగారి నారాయణగారి బాబి - 3 - మూడాటలు-ఆరుస్వారీలు

SLC లోకొచ్చాను.

ఫస్ట్ ఫారం నుంచి SLC వరకు మాతో పాటు ఆరుగురు ఆడపిల్లలు, ముప్ఫయి నాలుగు మంది మగపిల్లలం - మొత్తం నలభై మంది మా క్లాసులో.

SLC లో వెంట్రప్రగడ జగన్నాథరావుగారని మా హెడ్మాస్టరు - ఆయన కూడా క్లాసులు తీసుకునేవారు. అనాతవరం నుంచి తెలుగు మాస్టారు - కర్రా చంద్రశేఖర శాస్త్రిగారు, ఆకెళ్ళ సుబారావుగాని ఇంకొక టీచరు వచ్చేవారు. వెంట్రప్రగడ జగన్నాథరావుగారు భీమనపల్లిలో ఉండేవారు.

ఆరుగురు ఆడపిల్లల్లో ఒకమ్మాయి మా సుబ్బన్న మాస్టారి కూతురు - పరిమి సుబ్బలక్ష్మి. ఇంకొకామేమో సోషల్ మాస్టారి కూతురు కృష్ణవేణి. ఇంకొకమ్మాయేమో గుండాబత్తులప్రభావతి అని అనాతారం నుంచే వచ్చేది - మిల్లు వాళ్ళమ్మాయి. ఇంకో అమ్మాయి మారిశెట్టి సూర్యకుమారి అని. ఇంకొక అమ్మాయేమో క్రిస్టియన్ అమ్మాయి - డోరాగ్రేస్ అని. ఆరో అమ్మాయి పేరు గుర్తు లేదు. ఈ ఆరుగురు ఆడపిల్లలు ఫస్టుఫారం నుంచీ మాతోనే కలిసి చదువుకున్నారు.

మాకు SLC లోకి వచ్చేటప్పటికి మాథ్స్‌లో కాంపోజిట్టు, జెనరల్ అని రెండుండేవి. ఈ కాంపోజిట్టు కొంచెం కష్టం - ఆ ఈక్వేషన్స్ అవీ నాకు వచ్చేవి కావు. అసలే ఆల్జీబ్రా - గుండె గాబ్రా కదా! అందుకని నేను జెనరల్ తీసుకున్నా. క్లాసుని  A, B సెక్షన్లు చేశారు. ఎవరి సెక్షన్ వాళ్ళం వున్నా - మాథ్స్‌కి మాత్రం కాంపోజిట్ వాళ్ళందరూ ఒక క్లాసుకి, జెనరల్ వాళ్ళం ఒక క్లాసుకి వెళ్ళేవాళ్ళం. ఈ రావడం - పోవడంలో ఏమైందంటే - ఒకరోజు - ఒక అమ్మాయిని - ఎవరితోనో ఆట్లాడుతూ పరిగెత్తుతూ వెళ్తూ - చూసుకోకుండా గుద్దేశాను. ఆ అమ్మాయి చేతిలో పుస్తకాలు కిందపడిపోయాయి. నేను నవ్వుకుంటూ పారిపోయాను.

అది మా హెడ్మాస్టరు చూశారు - ఎక్కడో దూరం నుంచి.

ఆయన దగ్గర ఒక అలవాటుండేది - ఆయనదగ్గర మాం... ఛి పేకబెత్తమొకటి ఆయన రూములో ఉండేది. ఆయన ఎవరినయినా కొట్టాలనుకుంటే వాడినే పంపించి ఆ బెత్తం తెప్పించేవారు. తెప్పించి చితగ్గొట్టేహేసేవారన్నమాట.

నన్ను పిలిచి "ఒరే వడ్లమానీ! అక్కడ సత్యం ఉంటాడు - వాణ్ణడిగి నేనిమ్మన్నానని చెప్పి ఆ బెత్తం తీసుకురా! " అన్నారు.

సత్యం అంటే మా బళ్ళో గంటలు కొట్టే అటెండరు.

నాకప్పుడే అర్థం అయిపోయింది - మనకు మూడింది ఇవాళ అని.

సరే! వెళ్ళాను ఊపుకుంటూ హెడ్మాస్టరు గారి ఆఫీసుకి.

సత్యం, రాజు అని ఇద్దరు ఉండేవారు. దసరా వచ్చిందంటే చెరో రెండు రూపాయలు ఇచ్చేవాణ్ణి - ఆ రోజుల్లోనే. అది అప్పటికి చాలా గొప్ప. అంచేత నేనంటే వాళ్ళకి - పాపం - ప్రత్యేక అభిమానం ఉండేది.

"సత్యం! హెడ్మాస్టరు బెత్తం తెమ్మన్నారు - అది ఇటియ్యి" అన్నాను.

వాడికి తెలుసు నన్నే కొట్టేస్తారని.

అయినా కూడా "ఎవరికీ మూడింది బాబూ ఇవాళా ?" అనడిగాడు.

"ఏమో - నాకేం తెల్సు. ఎవడో అల్లరి చేశాడు లోపల - నన్ను బెత్తం తీసుకు రమ్మన్నారు" అన్నాను.

"సరే అయితే - తీసుకెళ్ళు బాబూ!" అంటూ భద్రంగా ఇచ్చాడు బెత్తం.

ఆ బెత్తం పట్టుకుని వచ్చాను.

వచ్చేటప్పటికి "చెయ్యి పట్టమ్మా!" అని రెండు చేతులూ చాచి పెడితే తెగ బాదేహారు. చేతులు ఉబ్బిపోయినై.

ఆ ఉబ్బిపోయిన చేతులతో - ఇంకా రోజుకి ఆటల్లేవు - ఎలాగోలా కష్టపడి సైకిలు తొక్కుకుంటూ ఇంటికివెళ్ళాను.

అన్నం తినడానిక్కూడా లేదు - చేతులంతా మంటలు. మా అమ్మే - ఉయ్యాలబల్ల మీద కూర్చోబెట్టి - నోట్లో పెట్టేహేది అన్నం.

మా నాన్నగారికి అనుమానమొచ్చింది.

"ఏమైందిరా అది?" అనడిగారు.

"అబ్బే! ఏం లేదు. ఆడుతూ ఆడుతూ చేతులు కింద ఆనించేశాను. అక్కడ రాళ్ళేవో వున్నాయ్. అంచేత అవేవో తగిలాయి" - అనేదో అబద్ధం ఆడేశాను.

ఈ లోపులో - తెలుగు మాస్టారు - మా చుట్టం కూడా ఆయన - కర్రా చంద్రశేఖరశాస్త్రిగారు - ఆయనొచ్చారు.

వచ్చి - "నారాయణగారూ! - ఏడీ ఉన్నాడా మనవాడూ ?!" అన్నారు.

"ఆ రండి మాస్టారూ - ఏంటి సంగతి?" అన్నారు మా నాన్న.

"ఏం లేదు - ఇవాళ వీడూ ... ఏదో అల్లరి చేసుకుంటూ వచ్చి ఓ అమ్మాయిని గుద్దేహాడు. హెడ్మాస్టరు పట్టుకుని చితక్కొట్టేహాడు. ఎలా ఉన్నాడో చూద్దామని వచ్చాను" అన్నాడాయన.

ఇంక చూసుకోండి మా నాన్నగారు మళ్ళీ ఫుట్‌బాల్ ఆడేశారు నన్ను - ఇంకెప్పుడూ మళ్ళీ ఇలాంటి వెధవపనులు చేయకంటూ.

ఇవాళ్టి రోజుల్లో అయితే కుర్రాణ్ణి కొట్టారంటే పెద్దలెళ్ళి స్కూల్ మీద పడి టీచర్సుని తిడుతున్నారు. ఆ రోజుల్లో వాళ్ళని తిట్టడం కాదు మమ్మల్నే చితకబాదేసేవారు - మళ్ళీ ఇంట్లో "వెధవా! తప్పు చేశావు" అన్చెప్పి.

ఒక సంగతి మర్చిపోయాను - ఫిఫ్తుఫారంలో వున్నప్పుడు మా అన్నయ్యగారికి అమ్మాయి పుట్టింది - విజయవాడలో ప్రసవించారు మా వదినగారు. విజయవాడలో విజయా మెడికల్ సిండికేట్‌లో పనిచేసే వారు మా అన్నయ్య. మా వదినవారిని ప్రసవం అయ్యాక ఐదో నెల్లో ఒకసారి అనాతవరం తీసుకొచ్చారు.

విశాఖపట్నంలో మా అక్కయ్య లలిత, బావగారు రామంగారు (లాయరుగారు) వుండేవాళ్ళు. విశాఖ నుంచి మా లలిత కూడా ప్రసవానికి వచ్చింది. ఆమెకీ ఆడపిల్ల పుట్టింది.

వదినగారు, లలిత అక్కయ్య ఓ పదిహేను రోజులు అనాతవరంలోనే ఉన్నారు. అంతలో మా వదినగార్ని విజయవాడ పంపించాలి - మరి మా అక్కయ్యని వైజాగ్ పంపించాలి.

మా అక్కయ్య " నేను కూడా విజయవాడ వెళ్తాను - అక్కడ నాలుగు రోజులుండి వైజాగ్ వెళ్తాను " అంది.

వాళ్లకి ఎస్కార్టుగా నన్ను పంపించారు - నాకు సెలవులప్పుడు.

 బోల్డు లగేజీ.

ఈ లోపులో - మా పెద్దక్క పాపాయి అమలాపురంలో ఉండేది - "నేను కూడా వస్తాను, మంగళగిరి చూద్దాం అందరం కలిసి" - అంది.

మేమందరం కలిసి బయల్దేరి - రాజమండ్రి వెళ్ళి - ఈ రాజమండ్రేంటంటే బొబ్బర్లంక వెళ్ళి అక్కడ్నుంచి లాంచీ ఎక్కి లాంచీలో గోదారిమీదెళ్ళాలి - వెళ్ళి - రాజమండ్రి వెళ్ళి అక్కడ విజయవాడకి ట్రైన్ ఎక్కాలన్నమాట. అదీ అప్పటి పరిస్థితి.

మా ఇంట్లో వున్న అలవాటేంటంటే - పళ్ళయ్య ఉండేవాడు కదా మా ఇంట్లో !?- ఎవరు ఊరు వెళ్ళినా కూడా - ఇటు వేపు వెడితే బొబ్బర్లంక రేవు గోదారి దాటి లాంచీ మీద అవతల ట్రైన్ ఎక్కేవరకూ ఉండాలి - ట్రైన్ ఎక్కించి మళ్ళీ అతను వెనక్కి వెళ్ళిపోతాడు. అలాగే అటువైపు కాకినాడవైపు విశాఖపట్నం వెళ్ళాలంటే - ముక్తేశ్వరం వచ్చి రేవు దాటించి కోటిపల్లిలో మమ్మల్ని బస్సెక్కించి వెనక్కెళ్ళిపోయేవాడన్నమాట. ఇది మామూలు ప్రాక్టీసు మాకింటి దగ్గర అప్పుడు.

సరే! ఈ పళ్ళయ్య కూడా మాతో పాటొచ్చాడు.

లగేజీ, పిల్లలు, మా ఇద్దరక్కయ్యలు, మా వదినగారు, ఎస్కార్ట్ నేను - రాజమండ్రి వెళ్ళిపోయాం. వెళ్ళి టౌన్‌స్టేషన్‌కి వెళ్ళాం.

వెళ్ళాక - పళ్ళయ్యని లగేజీ పట్టుకోమని - అందరినీ ప్లాట్‌ఫారం మీదకెళ్ళిపొండి - టికెట్లు నేను పట్టుకొస్తానని చెప్పి - నేనేం చేశానంటే - విజయవాడకి టిక్కెట్లు తీశాను నాలుగు. ప్లాట్‌ఫారంటికెట్టు మర్చిపోయాను. అప్పటికహలు గుర్తు లేదు నాకు - తీయాలని కూడా తట్టలేదు.

టికెట్లు తీసుకుని వెళ్ళిపోయాం స్టేషన్ లోపలికి. ఈలోగా హౌరా నుంచి మెయిలొచ్చింది. ఆ మెయిల్లో విజయవాడ వెళ్ళాలి. లగేజీ అంతా సర్దేసుకుని మెయిలెక్కేశాం.

ఎక్కేసేటప్పటికీ - మెయిలు కదలబోతుండగా పళ్ళయ్య గబగబా నా దగ్గరకొచ్చి - "బాబిగారు - నేను బయటికెళ్ళాలి - ఎలాగా - ఎలా వెళ్ళాలి?'  - అన్నాడు.

అప్పుడు గుర్తుకొచ్చింది - అమ్మో-  ప్లాట్‌ఫారం టికెట్ తీయలేదని.

ఎదురుగుండా నల్ల కోటేసుకుని స్టేషను మాస్టరెవరో కనబడుతున్నాడు. ఆయన్ని చూపించి "పళ్ళయ్యా! ఓ పని చెయ్యి - ఆయన దగ్గరకెళ్ళి అడుగు. ఎలా వెళ్ళాలో ఆయన చెప్తాడు" - అని చెప్పేసి - పళ్ళయ్యకి భోజనానికి, వెనక్కి వెళ్ళడానికి డబ్బులిచ్చి - మేం వెళ్ళిపోయాం.

ఈ పిచ్చి పళ్ళయ్యేమో ఆయన దగ్గరికెళ్ళి - "నేనూ మా కామందులూ వచ్చామండి అమలాపురం నుంచి. నేను మళ్ళీ వెనక్కి వెళ్ళిపోవాలి. ఎలా వెళ్ళాలి చెప్ప" మంటే - సరే ఇక్కడే కూర్చో అనీ - "టికెట్టుందా , ప్లాట్‌ఫారం టికెట్టూ?" - అనడిగాడట ఆయన.

"నాకేం ఇవ్వలేదండీ మా కామందులూ" - అని పళ్ళయ్య జవాబు.

అది వినగానే పళ్ళయ్యని రైల్వే పోలీసులకి అప్పగించేశాడాయన.

ఆ రోజుల్లో రైల్వే పోలీసులకి అప్పగిస్తే తిన్నగా సెంట్రల్ జైలుకి పట్టుకుపోయేవారు.

పళ్ళయ్యని ఆ పళంగా రాజమండ్రి సెంట్రల్ జైలుకి తీసుకెళ్ళి అతను కట్టుకున్న పంచె, చొక్కా, భుజం మీది తువ్వాలు తీసేసి జైలుడ్రెస్సు వేసేశారు చారలది - వేసేసి లాకప్పులో పడేశారు.

సరే -  మేమూ విజయవాడ వెళ్ళిపోయాం.

ఇక్కడ ఇంటి దగ్గర మా నాన్నగారు వాళ్ళు రెండు రోజులకీ పళ్ళయ్య రాకపోతే - లగేజీ అదీ వుంది కదా, పళ్ళయ్యని కూడా విజయవాడ తీసుకుపోయి ఉంటార్లే - అనుకున్నారు. మేమేమో ఈ పాటికి ఇంటికెళ్ళి పోయి వుంటాడులే అనుకున్నాం.

కానీ ఆ రెండు రోజులూ జైల్లో వున్నాడు పళ్ళయ్య.

అదృష్టవశాత్తూ ఆ జైల్లో తెలిసున్న కానిస్టేబుల్ ఒకడు చూశాడు పళ్ళయ్యని.

"ఏంటి పళ్ళయ్యేగారూ - ఇక్కడున్నారు?" అడిగితే పళ్ళయ్య ఏడుస్తూ - ఇలా ఇలా జరిగింది - అని చెప్తే - పాపం అతను - ఇంటికెళ్ళాక పంపిద్దురు గానీ - అని డబ్బులు కట్టి, విడిపించి - ఇంటికి పంపించాడు.

పళ్ళయ్య అనాతవరం వెళ్ళి - గుమ్మంలోంచే ఏడుస్తూ వెళ్ళి మా నాన్నగారికి జరిగిందంతా చెప్తే ఆయన అది విని ఆ కానిస్టేబుల్‌కి పంపించాల్సిన డబ్బులు - మనియార్డర్ కట్టమని మళ్ళీ పళ్ళయ్యకే ఇచ్చి పంపించారు.

ఈ విషయం మా నాన్నగారు - మేము విజయవాడనుంచి విశాఖ వెళ్ళేలోగా ఓ పోస్టుకార్డు మీద రాసి - విశాఖపట్నం మా లలిత అక్కయ్య మావగారికి పోస్ట్ చేశారు.

మేమీలోగా ఇక్కడ విజయవాడ వెళ్ళాం కదా! - అక్కడ అమ్మన్నత్తయ్య అనీ మా తాతగారి దాయాదుల సంతానంలో ఒకరు -  ఆవిడ కొడుకు రామకృష్ణగారని విజయవాడలో వుండేవారు.

ఆ అమ్మన్నత్తయ్య, మా అక్కలు, నేను -  అందరం కలిసి మంగళగిరి వెళ్ళాం.

చక్కగా నడుచుకుంటూ మెట్లెక్కి కొండ మీదికి వెళ్ళాం.

పూజారి ఏదో పనుండి కిందికి వెళ్ళాడు. ఎంతసేపటికీ పైకి రావట్లేదు.

ఈలోగా నేను మా అమ్మన్నత్తయ్య దగ్గరికెళ్ళి "చూడు అమ్మన్నత్తయ్యా - నువ్వు కూడా స్నానం చేసి మంచి పొత్తుపంచె కట్టుకొచ్చావ్ - ఆ శఠగోపం ఏదో మా నెత్తిన పెట్టి, ఆ ప్రసాదం ఏదో పెట్టేస్తే మనం కిందకి వెళ్ళిపోవచ్చు కదా - ఎంతసేపుంటాం ఇక్కడ ఇలా మనం?" - అన్నాను.

పాపం - ఆవిడ " వద్దురా బాబూ. ఆయన మళ్ళీ వచ్చి ఏమన్నా అనుకుంటాడు - మనకొద్దులే - కాసేపు కూర్చుందాంలే" - అంది.

"అలా కాదు చేయవమ్మా తల్లీ. ఏమనుకోడు - నేను చెప్తాను కదా ఆయన్తోటి?!" - అనేటప్పటికి మా అమ్మన్నత్తయ్య - వెర్రావిడ - గబగబా వెళ్ళి ఆ పళ్ళెం పట్టుకొచ్చేసి - ఆ శఠగోపం మా నెత్తిన పెట్టేసి, తీర్థం చేతుల్లో పోసేసి, పూలు, ప్రసాదం పెట్టేసింది.

ఈ లోపులో పూజారి రానే వచ్చాడు. వచ్చి ఇంక ఆయన ఒక మాట కాదు - "తల్లీ - ఈ పనేంటిది ? నేనిదంతా సంప్రోక్షణ చేసుకోవాలి - ప్ర్రాయశ్చిత్తం చేసుకోవాలి - అంతా అపవిత్రం చేశారు - వెళ్ళండి" - అని తెగ వాయించి పడేశాడు.

పాపం - మా అమ్మన్నత్తయ్యకి మొహం చిన్నదైపోయింది. నేనెళ్ళి దూరంగా మెట్ల దగ్గర మాట్లాడకుండా కూర్చున్నాను.

కిందకి దిగి బస్సెక్కి విజయవాడ వస్తూ ఉంటే - మా అక్కలిద్దరూ, అమ్మన్నత్తయ్య - ఈ విషయం చెప్పుకుంటూ ఉంటే బస్సులో విన్న వాళ్ళందరూ ఒకటే నవ్వు.

ఆ తర్వాత విజయవాడలో ఇంకో రెండు రోజులుండి - విశాఖపట్నం బయల్దేరాం. నేను - మా ఇద్దరక్కయ్యలూ, వాళ్ళ పిల్లలూ.

విశాఖపట్నంలో రైలు దిగి రిక్షాలు చేసుకుని ఇంటికి చేరాం - మేం గుమ్మంలో దిగేటప్పటికి - నన్ను చూసి పగలబడి నవ్వుతున్నారు అందరూ అక్కడ.

నన్ను చూసి నవ్వుతున్నారు - ఏమయిందా అని నేనకుంటూ వుంటే - లోపలి వెళ్ళగానే మా మావయ్యగారు - మా అక్క మావగారు" ఏం పని చేశావయ్యా బాబీ నువ్వు? " అన్నారు ఎదురొచ్చి.

"నేనేం చేశానండి ?" - అని నేను .

"ఆ పళ్ళయ్యని జైల్లో పెట్టించావు కదా?" అన్నారాయన.

"నేను పెట్టించడమేంటండి?"  - అన్నాను అయోమయంగా.

అప్పుడాయన అనాతవరం నుంచి మా నాన్నగారు రాసిన పోస్టుకార్డు సంగతి చెప్పారు.

అలా నేను ప్లాట్‌ఫారం టికెట్టు తీయించకపోవడం పళ్ళయ్యకి జైలు యూనిఫారం వేయించింది.


<వచ్చేనెల తరువాయి కథ>

మా ఇంటి మహమ్మద్ రఫీ కోసం...

ఇల్లే కైలాసం నీకు
చల్లని నీ పొదరిల్లు ఎదురు చూస్తోంది నీకోసం

ఇల్లాలున్న చోటే వైకుంఠం అన్నావు
చెల్లాయత్త నీ గది బయట గడుస్తున్న గంటలో అరవై యుగాలు లెక్కెడుతోంది

మా అన్న, మా బావ అంటూ నా-అన్నవారొచ్చిన  ప్రతిరోజూ నీ ఇంట పండగ
తమ్ములు-మరదళ్ళు, చెల్లెళ్ళు-బావమరుదులు - వచ్చి వేచి వున్నారు నీ కనుసైగ కోసం

ఇంటి-ఆడపడుచు నవ్వులే నువ్వడిగిన కానుక
ఆడపడుచులు కన్నీటి తళుకుల చిరునవ్వు దీపాలు వెలిగించి తెచ్చారు


మా చెవుల్లో రఫీ పాటంటే నీ గొంతే వినబడేంతగా నువ్వు సొంతం చేసుకున్న పాటలు
పాడగలిగిన వేళ పెదవులపై, పాడజాలని వేళ మదిలో ...
మొన్నా నిన్నటి నుంచి - నీ పాటే మోగుతోంది
"ప్రియతమా.... ప్రియతమా... నా మది నిన్ను పిలిచింది గానమై" - అంటూ

ఉయ్యాల్లో పసిపాపవై పరుండిన వేళ జోల పాడారేమో గాని
రెండోబాల్యంలో అలసి సోలిన నిన్ను ఈ రోజు గోల చేసి లేపాలని ఉంది
 
గాలిసంకెలల చిక్కి రాలేక వున్నాను
బెంగగా ఉంది ప్రసాద్ మామయ్యా!
ముమ్మారు పలికి - పలికించవా?
ఓం నమశ్శివాయ!  ఓం నమశ్శివాయ!! ఓం నమశ్శివాయ!!!